\n <\/p>\n
<\/p>\n
G\u00f3rnicza historia, jaskinie i\u00a0zabytki <\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Gemer, <\/strong>to historyczna dzielnica i \u00a0po\u0142udniowy, s\u0105siaduj\u0105cy z\u00a0 W\u0119grami region S\u0142owacji, kt\u00f3rego centrum stanowi miasto Rimavsk\u00e1 Sobota. Z\u00a0geograficznego punktu widzenia zajmuje ona obszar od \u017ar\u00f3de\u0142 rzeki Hron, do podn\u00f3\u017ca wzniesie\u0144 pog\u00f3rza Cerovsk\u00e1 vrchovina. Od prze\u0142\u0119czy Soro\u0161ka na wschodzie, po miejscowo\u015b\u0107 O\u017e\u010fany na zachodzie. Na Gemerze znajduj\u0105 si\u0119 parki narodowe: Slovensk\u00fd raj, Muransk\u00e1 planina i\u00a0 Slovensk\u00fd kras (Raj S\u0142owacki, Po\u0142onina Mura\u0144ska i\u00a0Kras S\u0142owacki). Region posiada urozmaicon\u0105 rze\u017ab\u0119 terenu, kt\u00f3ra od znajduj\u0105cych si\u0119 na p\u00f3\u0142nocy wzniesie\u0144 Tar Ni\u017cnych obni\u017ca si\u0119 w kierunku nizin w\u0119gierskich. Tury\u0107i mog\u0105 tu liczy\u0107 na znakomity wypoczynek w\u015br\u00f3d g\u00f3r, g\u0119stych las\u00f3w, bystrych potok\u00f3w, stromych zboczy \u0142\u0105k, g\u0142\u0119bokich i\u00a0malowniczych dolin, urodzajnych p\u00f3l z\u00a0\u0142anami s\u0142onecznik\u00f3w, nad czystymi i\u00a0niebieskimi lustrami jezior, staw\u00f3w i\u00a0brzegami rzek. Na licznych szlakach turystycznych ujrze\u0107 mo\u017cna mn\u00f3stwo wspania\u0142ych zabytk\u00f3w, gotyckich i\u00a0 barokowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, \u015bredniowiecznych zamk\u00f3w i\u00a0 pi\u0119knych pa\u0142ac\u00f3w, dwor\u00f3w szlacheckich, zabytk\u00f3w drewnianej i\u00a0 murowanej architektury ludowej. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje te\u017c ciekawy\u00a0tutejszy folklor.<\/p>\n Historia Gemera zwi\u0105zana by\u0142a przez d\u0142ugie wieki z\u00a0 \u017cyciem i\u00a0 losami miejscowych, wp\u0142ywowych i\u00a0bogatych rod\u00f3w szlacheckich, takich jak Bebek, Mari\u00e1ssy, Andr\u00e1ssy i\u00a0Coburg. Przez prawie p\u00f3\u0142tora wieku, le\u017c\u0105ca na w\u0119giersko-tureckim pograniczu kraina, \u017cy\u0142a w ci\u0105g\u0142ym niebezpiecze\u0144stwie i\u00a0zagro\u017ceniu cz\u0119stymi najazdami tureckimi. Nie sprzyja\u0142o to rozwojowi miast, \u00a0dlatego ze starych osad g\u00f3rniczych powsta\u0142y tutaj tylko niewielkie miasteczka, w kt\u00f3rych \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w opiera\u0142o si\u0119 na\u00a0g\u00f3rnictwie i \u00a0handlu targowym (Ro\u017e\u0148ava, Rev\u00faca, Dob\u0161ina, Jel\u0161ava, \u0160t\u00edtnik, Kame\u0148any, Gemer, Rimavsk\u00e1 Sobota, O\u017e\u010fany, Hrachov). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 i \u00a0rozw\u00f3j gospodarczy zapewnia\u0142y temu regionowi g\u00f3rnictwo oraz\u00a0 hutnictwo, oparte na\u00a0wydobyciu rud niekt\u00f3rych metali szlachetnych i\u00a0 \u017celaza w g\u00f3rach pobliskiego pog\u00f3rza Spi\u0161sko-gemersk\u00e9 rudohorie (Rudawy Spisko-Gemerskie). Naturalne bogactwo,\u00a0ci\u0119\u017cki wysi\u0142ek g\u00f3rnik\u00f3w i\u00a0hutnik\u00f3w, przez dziesi\u0105tki lat przynosi\u0142y znaczne zyski w\u0142a\u015bcicielom gemerskich d\u00f3br i\u00a0 przedsi\u0119biorstw. Dynamiczny rozw\u00f3j gospodarczy odzwierciedli\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w zachowanych zabytkach, np. w wyj\u0105tkowo cennych freskach namalowanych we w\u0142oskim stylu w miejscowych ko\u015bcio\u0142ach (\u0160t\u00edtnik, Ple\u0161ivec, Koce\u013eovce, Ochtina, \u0160ivetice, R\u00e1ko\u0161, Rimavsk\u00e1 Ba\u0148a, Rimavsk\u00e9 Brezovo, Kraskov, Kyjatice). R\u00f3wnie\u017c w pi\u0119knym i\u00a0bogatym urz\u0105dzeniu wn\u0119trz ko\u015bcio\u0142\u00f3w, gdzie zachowa\u0142y si\u0119 cenne renesansowe i\u00a0 barokowe o\u0142tarze, ambony, chrzcielnice, organy, mn\u00f3stwo rze\u017ab i\u00a0obraz\u00f3w oraz w zabytkach tw\u00f3rczo\u015bci ludowej w postaci pi\u0119knie rze\u017abionych \u0142aw, empor i\u00a0sklepie\u0144 z\u00a0na\u015bciennymi ornamentami. Wyj\u0105tkowo ciekawymi zabytkami XIX – wiecznego hutnictwa s\u0105 trzy wysokie piece, zachowane w miejscowo\u015bci Ni\u017en\u00e1 Slan\u00e1, Vlachovo, Sirek-\u010cerve\u0148any. W niekt\u00f3rych wioskach zachowa\u0142y si\u0119 tradycyjne rzemios\u0142a \u2013 wyr\u00f3b gont\u00f3w, tkanie chodnik\u00f3w, wyr\u00f3b dzwonk\u00f3w, koronkarstwo i\u00a0garncarstwo.<\/p>\n Na turyst\u00f3w czeka tu wiele atrakcji. W miejscowo\u015bci Dob\u0161ina znajduje si\u0119 unikalna, odkryta w 1870 r. Dob\u0161insk\u00e1 \u013eadov\u00e1 jasky\u0148a, zapisana jako zabytek \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Kr\u00e1snohorsk\u00e1 jasky\u0148a natomiast pochwali\u0107 si\u0119 mo\u017ce drugim, najwy\u017cszym na \u015bwiecie stalagmitem. Wspominana jaskinia znajduje si\u0119 na terenie parku narodowego Slovensk\u00fd kras, kt\u00f3ry zapisany zosta\u0142 jako jedyny s\u0142owacki rezerwat biosferyczny na list\u0119 UNESCO. Podobnie, jak niepowtarzalnie pi\u0119kna Ochtinsk\u00e1 aragonitov\u00e1 jasky\u0148a znajduj\u0105ca si\u0119 w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Go\u010daltovo. Opr\u00f3cz wspominanych atrakcji przyrodniczych, magnesem przyci\u0105gaj\u0105cym na Gemer corocznie rzesze turyst\u00f3w s\u0105 stare siedziby szlachty, owiane legendami i\u00a0powie\u015bciami zamki oraz\u00a0pa\u0142ace. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 zamek Kr\u00e1sna H\u00f4rka, z\u00a0secesyjnym mauzoleum rodu Andr\u00e1ssy w podzamczu, pa\u0142acyk Betliar, ruiny \u015bredniowecznego zamku Mur\u00e1\u0148, miasto Ro\u017e\u0148ava \u2013 siedziba diecezji, miasto Rimavsk\u00e1 Sobota. Odpoczynek nad wod\u0105 zapewniaj\u0105 tereny rekreacyjne, urz\u0105dzone nad sztucznym zbiornikiem wodnym ko\u0142o miejscowo\u015bci Dedinky, Mlynky, nad rzek\u0105 Torna\u013ea, wzg\u00f3rzem Tepl\u00fd vrch. W zimie, na stokach Radzimu i\u00a0 pog\u00f3rza Slovensk\u00fd raj uprawia\u0107 mo\u017cna narciarstwo. Tak dzi\u015b wita go\u015bci region, kt\u00f3ry kiedy\u015b, nie bez przyczyny, zyska\u0142 sobie miano STELLA\u00a0 HUNGARIAE.<\/p>\n <\/p>\n \n \n Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00f3rnicza historia, jaskinie i\u00a0zabytki \u00a0 Gemer, to historyczna dzielnica i \u00a0po\u0142udniowy, s\u0105siaduj\u0105cy z\u00a0 W\u0119grami region S\u0142owacji, kt\u00f3rego centrum stanowi miasto Rimavsk\u00e1 Sobota. Z\u00a0geograficznego punktu widzenia zajmuje ona obszar od \u017ar\u00f3de\u0142 rzeki Hron, do podn\u00f3\u017ca wzniesie\u0144 pog\u00f3rza Cerovsk\u00e1 vrchovina. Od prze\u0142\u0119czy Soro\u0161ka na wschodzie, po miejscowo\u015b\u0107 O\u017e\u010fany na zachodzie. Na Gemerze znajduj\u0105 si\u0119 parki […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":1055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nezaradene"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1054"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1054\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}