\n24 maja br. min\u0119\u0142o 470 lat od \u015bmierci najwi\u0119kszego polskiego astronoma, Miko\u0142aja Kopernika.<\/p>\n
Jeden z najwi\u0119kszych i najwybitniejszych Polak\u00f3w, urodzi\u0142 si\u0119 19 lutego 1473 roku w Toruniu, w rodzinie kupca krakowskiego Miko\u0142aja i torunianki Barbary z rodu Watzenrode, c\u00f3rki miejscowego \u0142awnika. Posiada\u0142 troje starszego rodze\u0144stwa: brata Andrzeja i dwie siostry Barbar\u0119 i Katarzyn\u0119.<\/p>\n
Po \u015bmierci ojca opiekowa\u0142 si\u0119 nim brat jego matki, \u0141ukasz Watzenrode, wp\u0142ywowy duchowny, kanonik kapitu\u0142y w\u0142oc\u0142awskiej i p\u00f3\u017aniejszy biskup warmi\u0144ski, kt\u00f3ry zadba\u0142 o jego w\u0142a\u015bciwe wychowanie i wykszta\u0142cenie.<\/p>\n
Nauk\u0119 szkoln\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w szk\u00f3\u0142ce parafialnej urz\u0105dzonej przy ko\u015bciele farnym p.w. \u015bw.Jana w Toruniu i kontynuowa\u0142 we W\u0142oc\u0142awku. W latach 1491-1495 studiowa\u0142 na s\u0142awnej Akademii Krakowskiej. P\u00f3\u017aniej zdobywa\u0142 wiedz\u0119 na uniwersytetach w\u0142oskich. Najpierw studiowa\u0142 astronomi\u0119 i grek\u0119 w Bolonii a nast\u0119pnie medycyn\u0119 w Padwie. W 1503 roku uzyska\u0142 doktorat z prawa kanonicznego na uniwersytecie w Ferrarze.<\/p>\n
W ko\u0144cu XV wieku by\u0142 ju\u017c kanonikiem warmi\u0144skim (1497). Po powrocie ze studi\u00f3w w\u0142oskich przebywa\u0142 na Warmii, g\u0142\u00f3wnie na dworze biskupim w Lidzbarku Warmi\u0144skim. Jako lekarz i sekretarz swojego wuja, \u0141ukasza Watzenrode, uczestniczy\u0142 \u00a0zjazdach stan\u00f3w pruskich w Malborku i Elbl\u0105gu.<\/p>\n
W 1510 roku zamieszka\u0142 w kapitule warmi\u0144skiej we Fromborku, gdzie prowadzi\u0142 obserwacje astronomiczne i pisa\u0142 dzie\u0142o swojego \u017cycia. Pe\u0142ni\u0142 te\u017c funkcj\u0119 kanclerza kapitu\u0142y warmi\u0144skiej. W latach 1516-1519 oraz w po\u0142owie 1521 roku zajmowa\u0142 si\u0119 administracj\u0105 d\u00f3br kapitu\u0142y w Olsztynie. Ws\u0142awi\u0142 si\u0119 obron\u0105 zamku olszty\u0144skiego podczas wojny polsko-krzy\u017cackiej (1520-1521). P\u00f3\u017aniej by\u0142 generalnym administratorem diecezji warmi\u0144skiej i komisarzem Warmii.<\/p>\n
By\u0142 wybitnym polihistorem, humanist\u0105, typowy cz\u0142owiekiem okresu Odrodzenia. Osi\u0105gn\u0105\u0142 znaczne sukcesy nie tylko w astronomii, kt\u00f3r\u0105 zajmowa\u0142 si\u0119 poza prac\u0105 na rzecz kapitu\u0142y we Fromborku, ale te\u017c w matematyce, prawie, strategii wojskowej, medycynie. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c t\u0142umaczem i zajmowa\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnymi zagadnieniami ekonomicznymi, w tym zasadami reformy walutowej opartej na projekcie poprawy pieni\u0105dza i ujednolicenia monety polskiej i pruskiej (traktat \u201eRozprawa o biciu monety\u201d-1517).<\/p>\n
W ko\u0144cu \u017cycia za namow\u0105 Jerzego Joachima van Lauchen, zwanego Retykiem (Rheticus), profesora matematyki na uniwersytecie w Wittenberdze, zdecydowa\u0142 si\u0119 na og\u0142oszeniu drukiem wynik\u00f3w swoich wieloletnich bada\u0144 astronomicznych. Epokowe dzie\u0142o naukowe Kopernika\u00a0 \u201eDe revolutionibus orbium coelestium\u201d (O obrotach cia\u0142 niebieskich) ukaza\u0142o si\u0119 kr\u00f3tko przed zgonem autora w 1543 roku w Norymberdze. Przedstawiona naukowo i ze szczeg\u00f3\u0142ami heliocentryczna wizja Wszech\u015bwiata, kt\u00f3ra by\u0142a sprzeczna z \u00f3wczesnym \u015bredniowiecznym dogmatem ko\u015bcielnym o budowie \u015bwiata, zapocz\u0105tkowa\u0142a liczne spory religijne i ideologiczne. By\u0142a pocz\u0105tkiem nowego sposobu my\u015blenia, nowego miejsca Ziemi i cz\u0142owieka we Wszech\u015bwiecie. Stanowi\u0142a prze\u0142om naukowy i wywo\u0142a\u0142a jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych rewolucji naukowych okre\u015b\u013aan\u0105 jako \u201erewolucj\u0119 kopernika\u0144sk\u0105\u201d.<\/p>\n
Miko\u0142aj Kopernik zmar\u0142 we Fromborku gdzie r\u00f3wnie\u017c po odnalezieniu jego doczesnych szcz\u0105tk\u00f3w, zosta\u0142 ponownie pochowany w Bazylice Katedralnej w maju 2010 roku.<\/p>\n
Imieniem Kopernika nazwany zosta\u0142 mi\u0119dzy innymi krater na Ksi\u0119\u017cycu i pierwiastek chemiczny z grupy metali przej\u015bciowych w uk\u0142adzie okresowym Copernicium\u00a0(Cn).<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 24 maja br. min\u0119\u0142o 470 lat od \u015bmierci najwi\u0119kszego polskiego astronoma, Miko\u0142aja Kopernika. Jeden z najwi\u0119kszych i najwybitniejszych Polak\u00f3w, urodzi\u0142 si\u0119 19 lutego 1473 roku w Toruniu, w rodzinie kupca krakowskiego Miko\u0142aja i torunianki Barbary z rodu Watzenrode, c\u00f3rki miejscowego \u0142awnika. Posiada\u0142 troje starszego rodze\u0144stwa: brata Andrzeja i dwie siostry Barbar\u0119 i Katarzyn\u0119. Po \u015bmierci […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1222","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nezaradene"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1222"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1222\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}