{"id":1336,"date":"2013-07-15T09:50:42","date_gmt":"2013-07-15T09:50:42","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=1336"},"modified":"2013-07-15T09:50:42","modified_gmt":"2013-07-15T09:50:42","slug":"levoca-pl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/levoca-pl\/","title":{"rendered":"Levo\u010da -pl"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>

\"\"<\/a>
Ratusz, z ty\u0142u ko\u015bci'\u0142 \u015bw.Jakuba<\/figcaption><\/figure><\/p>\n

Levo\u010da (Lewocza) le\u017cy na p\u00f3\u0142nocy S\u0142owa\u00adcji, na terenie Spisza, u podn\u00f3\u017ca Levo\u010dsk\u00fdch vrchov. Centrum mia\u00adsta, ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j niepowta\u00adrzalny, dobrze zachowany \u015bredniowieczny charakter,\u00a0 mn\u00f3stwo zabytk\u00f3w kultury i sztuki, \u015bwiad\u00adk\u00f3w burzliwej historii miasta, re\u00adgionu i kraju, posiada statut miej\u00adskiego rezerwatu zabytk\u00f3w.<\/p>\n

Tereny, na kt\u00f3rych obecnie rozpo\u015bciera si\u0119 miasto Levo\u010da, by\u0142y ju\u017c w dawnej przesz\u0142o\u015bci zamieszka\u0142e przez ludzi r\u00f3\u017cnych na\u00adrod\u00f3w i kultur. Najstarsze \u015blady osiedlenia si\u0119gaj\u0105 okresu neolitu, najm\u0142odsze natomiast s\u0142owia\u0144\u00adskich czas\u00f3w Wielkiej Morawy.<\/p>\n

Historia miasta swoimi po\u00adcz\u0105tkami si\u0119ga g\u0142\u0119boko w prze\u00adsz\u0142o\u015b\u0107. Podczas wielkiego najazdu Tatar\u00f3w na S\u0142owacj\u0119 i W\u0119gry w latach 1241-42, Levo\u010da by\u0142a powa\u017c\u00adnie zniszczona, lecz ju\u017c w po\u0142owie XIII wieku podnios\u0142a si\u0119 ze zgliszczy, zosta\u0142a odbudowana i wkr\u00f3tce zacz\u0119\u0142a si\u0119 dynamicznie rozwija\u0107, staj\u0105c si\u0119 najwa\u017cniej\u00adszym miastem Spisza.<\/p>\n

Levo\u010da znana jest ze swojego znakomicie zachowanego, histo\u00adrycznego centrum miasta, tworz\u0105\u00adcego miejski rezerwat zabytk\u00f3w i posiadaj\u0105cego \u015bredniowieczny charakter. Z wielu zabytk\u00f3w kultury i\u00a0sztuki, najbardziej cennymi i godnymi uwagi s\u0105 zabytki dziedzictwa narodowego.<\/p>\n

Wst\u0119puj\u0105c poprzez \u015brednio\u00adwieczne mury do wn\u0119trza miasta jedn\u0105 z zachowanych bram, warto rozpocz\u0105\u0107 jego zwiedzanie od ryn\u00adku, zwanego obecnie placem Mi\u00adstrza Paw\u0142a.<\/p>\n

Na \u015brodku placu znajduje si\u0119 szereg zabytk\u00f3w, takich jak: ra\u00adtusz, pr\u0119gierz, zb\u00f3r protestancki, budynek wag miejskich, dom han\u00addlowy, szko\u0142a, remiza i wspomnia\u00adny wcze\u015bniej ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jakuba.<\/p>\n

 <\/p>\n

Rynek miasta otoczony jest rz\u0119dem ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu ka\u00admieniczek mieszcza\u0144skich i do\u00adm\u00f3w patrycjuszy, z kt\u00f3rych wi\u0119k\u00adszo\u015b\u0107 pochodzi z okresu po po\u017ca\u00adrze (ogie\u0144 strawi\u0142 niemal ca\u0142\u0105 \u00f3w\u00adczesna zabudow\u0119 miejsk\u0105) z XV i XVI wieku. Tak, jak w \u015bredniowieczu, tak i\u00a0dzi\u015b, pe\u0142ni wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu Levo\u010dy. Stanowi jej centralny, \u015brodkowy punkt, do kt\u00f3rego zbiega si\u0119, niczym nitki paj\u0119czyny, sie\u0107 ulic i uliczek wiod\u0105cych od bram i baszt mur\u00f3w miejskich.<\/p>\n

Stoj\u0105cy po\u015brodku rynku bu\u00addynek ratusza zbudowano w stylu gotyckim w XV wieku. W 1615 ro\u00adku zosta\u0142 on rozbudowany i dobudo\u00adwany w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci. Uzu\u00adpe\u0142niony arkadami i podcieniami na parterze i pi\u0119trze. Po przebudo\u00adwie w 1768 roku budynek otrzyma\u0142 cechy barokowe.<\/p>\n

Pierwsze pi\u0119tro wn\u0119trza bu\u00addynku zajmuj\u0105: du\u017ca sala przed\u00adsionka i sala zebra\u0144, gdzie na ob\u00adradach zbierali si\u0119 cz\u0142onkowie ra\u00addy miejskiej. Jak podaj\u0105 niekt\u00f3re przewodniki turystyczne, wprost z tego pomieszczenia mo\u017cna by\u0142o kiedy\u015b zej\u015b\u0107 po kr\u0119conych scho\u00addach do piwnic, zape\u0142nionych becz\u00adkami \u015bwietnego, tokajskiego wina.<\/p>\n

Obok ratusza znajduje si\u0119 w Lewo\u010dy pr\u0119gierz, wykonany z r\u0119cznie kutych pr\u0119t\u00f3w \u017celaza. Klatka \u201ewstydu\u201c, posiadaj\u0105ca kszta\u0142t kopu\u0142y, pochodzi z 1600 roku.<\/p>\n

Zatrzymuj\u0105c si\u0119 przy pr\u0119gie\u00adrzu, \u015bredniowiecznym narz\u0119dziu kary, warto zapozna\u0107 si\u0119 ze smut\u00adn\u0105 histori\u0105 skazanej na \u015bmier\u0107 Bia\u0142ej Pani z Lewo\u010dy, kt\u00f3rej duch od wiek\u00f3w b\u0142\u0105dzi w murach miasta, ukazuj\u0105c si\u0119 czasami jego mieszka\u0144com. Pot\u0119piona dusza w ten spos\u00f3b pokutuje za ci\u0119\u017cki grzech zdrady miasta, kt\u00f3ra spo\u00adwodowa\u0142a oddanie go na pastw\u0119 wojsku cesarskiemu, o czym pisa\u0142 tak\u017ce w\u00f3dz w\u0119gierskich powsta\u0144c\u00f3w Franciszek II Rakoczy w swo\u00adich pami\u0119tnikach z 1709 roku.<\/p>\n

Kobiet\u0119 uznan\u0105 za zdrajczyni\u0119 skazano na \u015bmier\u0107 poprzez \u015bci\u0119cie katowskim mieczem na miejskim rynku, obok pr\u0119gierza. Wiele lat p\u00f3\u017aniej legenda o niej trafi\u0142a do li\u00adteratury, pojawiaj\u0105c si\u0119 na kar\u00adtach powie\u015bci w\u0119gierskiego pisa\u00adrza urodzonego w Komarnie M\u00f3r Jokai, jako \u201eLewocka Bia\u0142a Pani\u201c.<\/p>\n

Jednak legenda o Bia\u0142ej Pani to nie jedyny magnes przyci\u0105ga\u00adj\u0105cy co roku do Lewo\u010dy t\u0142umy turyst\u00f3w. W mie\u015bcie znajduje si\u0119 gotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 farny \u015bw. Jakuba. Budowla powsta\u0142a prawdopodob\u00adnie jeszcze przed 1400 rokiem i jest drugim co do wielko\u015bci \u015bredniowiecznym, gotyckim ko\u015bcio\u0142em na terenie S\u0142owacji.<\/p>\n

We wn\u0119trzu ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 arcydzie\u0142o Mistrza Paw\u0142a z\u00a0Lewo\u010dy, o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny wykonany w latach 1508-1517.<\/p>\n

\u015aredniowieczne dzie\u0142o drew\u00adnianej, spiskiej, gotyckiej sztuki sakralnej posiada imponuj\u0105ce rozmiary:18,6 metrawysoko\u015bci i6,3 metraszeroko\u015bci. Ogromny o\u0142tarz jest przypuszczalnie naj\u00adwi\u0119kszym i najwy\u017cszym gotyckim o\u0142tarzem, nie tylko w Europie, ale i\u00a0na \u015bwiecie.<\/p>\n

Centralna cz\u0119\u015b\u0107 dzie\u0142a przed\u00adstawia scen\u0119 \u201eOstatniej wiecze\u00adrzy\u201c. W skrzyni o\u0142tarzowej, umieszczonej nad \u201eOstatni\u0105 wie\u00adczerz\u0105\u201c, znajduj\u0105 si\u0119 monumental\u00adne postacie: Madonny z Dzieci\u0119\u00adciem (wysoko\u015bci2,47 m), \u015bw. Jakuba Starszego (2,32 m) i \u015bw. Ja\u00adna Aposto\u0142a (2,30 m). Skrzyd\u0142a o\u0142\u00adtarza dekoruj\u0105 reliefy. Po ich zamkni\u0119ciu, z drugiej, odwr\u00f3conej strony zobaczy\u0107 mo\u017cna malowi\u00add\u0142a deskowe (5 z XV w., 2 z XVI w., pozosta\u0142e z XVII i XVIII w.), re\u00adnesansowe nagrobki miejscowej szlachty i patrycjuszy, zachowane w znakomitym stanie. W gruncie rzeczy jest to prawdziwe muzeum \u015bredniowiecznej sztuki sakralnej.<\/p>\n

Mistrz Pawe\u0142, znakomity \u015bredniowieczny snycerz, trafi\u0142 do dy\u00adnamicznie rozwijaj\u0105cego si\u0119 mia\u00adsta prawdopodobnie oko\u0142o 1506 roku. Warunki og\u00f3lne sprzyja\u0142y wtedy rozwojowi handlu, rzemio\u00ads\u0142a i sztuki. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce osiad\u0142 w Lewo\u010dy i tutaj otworzy\u0142 sw\u00f3j warsztat snycerski, w kt\u00f3\u00adrym wykona\u0142 mn\u00f3stwo znakomitych dzie\u0142 sztuki sakralnej, zacho\u00adwanych do dzi\u015b w wielu s\u0142owac\u00adkich miastach.<\/p>\n

 <\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

 \"\"<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Levo\u010da (Lewocza) le\u017cy na p\u00f3\u0142nocy S\u0142owa\u00adcji, na terenie Spisza, u podn\u00f3\u017ca Levo\u010dsk\u00fdch vrchov. Centrum mia\u00adsta, ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j niepowta\u00adrzalny, dobrze zachowany \u015bredniowieczny charakter,\u00a0 mn\u00f3stwo zabytk\u00f3w kultury i sztuki, \u015bwiad\u00adk\u00f3w burzliwej historii miasta, re\u00adgionu i kraju, posiada statut miej\u00adskiego rezerwatu zabytk\u00f3w. Tereny, na kt\u00f3rych obecnie rozpo\u015bciera si\u0119 miasto Levo\u010da, by\u0142y ju\u017c w dawnej przesz\u0142o\u015bci zamieszka\u0142e […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nezaradene"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1336\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}