{"id":1349,"date":"2013-07-15T10:24:33","date_gmt":"2013-07-15T10:24:33","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=1349"},"modified":"2013-07-15T10:24:33","modified_gmt":"2013-07-15T10:24:33","slug":"vynalez-petroleja-a-olejova-lampa-pl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/vynalez-petroleja-a-olejova-lampa-pl\/","title":{"rendered":"Vyn\u00e1lez petroleja a olejov\u00e1 lampa-pl"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><br \/>\n<!--:--><!--:pl-->W 1853 roku po raz pierwszy na \u015bwiecie zastosowana zosta\u0142a w praktyce lampa naftowa. Pierwsza lampa skonstruowana zosta\u0142a przez Ignacego \u0141ukasiewicza (1822-1882), polskiego chemika, farmaceut\u0119, dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego, przedsi\u0119biorc\u0119 i tw\u00f3rc\u0119 przemys\u0142u naftowego, pochodz\u0105cego ze zubo\u017ca\u0142ej rodziny szlacheckiej herbu \u0141ada.<\/p>\n<p>Zastosowanie taniego o\u015bwietlenia naftowego mo\u017cliwe by\u0142o dzi\u0119ki uzyskanej wcze\u015bniej przez \u0141ukasiewicza nafcie pochodz\u0105cej z destylacji ropy naftowej.<\/p>\n<p>Podejmowane do po\u0142owy XIX w. pr\u00f3by zmierzaj\u0105ce do otrzymania paliwa bardziej wydajnego i ta\u0144szego ni\u017c stosowane powszechnie r\u00f3\u017cne gatunku olej\u00f3w i ich mieszanin d\u0142ugo nie przynosi\u0142y oczekiwanych efekt\u00f3w.<\/p>\n<p>Dopiero Ignacemu \u0141ukasiewiczowi wraz z Janem Zehem uda\u0142o si\u0119 w 1852 roku jako pierwszym na \u015bwiecie przeprowadzi\u0107 udan\u0105 destylacj\u0119 ropy naftowej i wydzieli\u0107 z niej naft\u0119. Za pomoc\u0105 frakcjonowanej destylacji uzyskali w temperaturze 250 <sup>o<\/sup>C preparat pozbawiony lekkich frakcji (benzyna) i oddzielili go w aparaturze od ci\u0119\u017ckich w\u0119glowodor\u00f3w (asfalty, oleje techniczne). Nast\u0119pnie rafinacj\u0105 st\u0119\u017conym kwasem siarkowym i roztworem uda\u0142o im si\u0119 otrzyma\u0107 naft\u0119. Uzyskane paliwo by\u0142o kilkakrotnie wydajniejsze od \u015bwiec i ta\u0144sze od stosowanych w\u00f3wczas do o\u015bwietlenia olej\u00f3w i gazu.<\/p>\n<p>W celu praktycznego zastosowania i ocenienia efektywno\u015bci nafty, \u0141ukasiewicz skonstruowa\u0142 wraz z blacharzem Adamem Bratkowskim, pierwsz\u0105 lamp\u0119 naftow\u0105. Masywna lampa posiada\u0142a cylindryczny blaszany zbiornik paliwa zabepieczony przed ewentualnym wybuchem, kt\u00f3ry wyst\u0119powa\u0142 cz\u0119sto u lamp olejowych.<\/p>\n<p>Pierwsza lampa \u0141ukasiewicza pojawi\u0142a si\u0119 w marcu 1853 roku w lwowskiej aptece Mikolascha, w kt\u00f3rej pracowa\u0142.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo o\u015bwietlenie naftowe nie by\u0142o zbyt efektywne poniewa\u017c si\u0142a lamp\u0105 naftow\u0105 generowanego \u015bwiat\u0142a odpowiada\u0142a tylko 10-15 \u015bwiecam. P\u00f3\u017aniej jednak lampa zosta\u0142a ulepszona.<\/p>\n<p>31 lipca 1853 w szpitalu na lwowskim \u0141yczakowie przeprowadzona zosta\u0142a pierwsza operacja nocna z wykorzystaniem o\u015bwietlenia z lamp naftowych. Chirurg Zaorski zoperowa\u0142 W\u0142adys\u0142awa Choleckiego ratuj\u0105c mu w ten spos\u00f3b \u017cycie.<\/p>\n<p>Od tego czasu lampy naftowe wprowadzone zosta\u0142y do powszechnego u\u017cytku. By\u0142y bowiem najta\u0144szym i najpopularniejszym o\u015bwietleniem wn\u0119trz mieszkalnych. I dopiero wynalezienie \u017car\u00f3wki elektrycznej wypar\u0142o z u\u017cycia wynalazek Polaka.<\/p>\n<p>31 lipca 1853 uwa\u017cany jest za oficjaln\u0105 dat\u0119 narodzin przemys\u0142u naftowego.<\/p>\n<p>Z histori\u0105 przemys\u0142u naftowego i gazowniczego zapozna\u0107 si\u0119 mo\u017cna w Muzeum Przemys\u0142u Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego \u0141ukasiewicza urz\u0105dzonym w podkarpackiej B\u00f3brce.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Oszcz\u0119da<\/em><!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1853 roku po raz pierwszy na \u015bwiecie zastosowana zosta\u0142a w praktyce lampa naftowa. Pierwsza lampa skonstruowana zosta\u0142a przez Ignacego \u0141ukasiewicza (1822-1882), polskiego chemika, farmaceut\u0119, dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego, przedsi\u0119biorc\u0119 i tw\u00f3rc\u0119 przemys\u0142u naftowego, pochodz\u0105cego ze zubo\u017ca\u0142ej rodziny szlacheckiej herbu \u0141ada. Zastosowanie taniego o\u015bwietlenia naftowego mo\u017cliwe by\u0142o dzi\u0119ki uzyskanej wcze\u015bniej przez \u0141ukasiewicza nafcie pochodz\u0105cej z destylacji ropy [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7,14],"tags":[],"class_list":["post-1349","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poliaci-vo-svete","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1349"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1349\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}