<\/p>\n
<\/p>\n
Dwusetna rocznica urodzin<\/p>\n
Henryk Oskar Kolberg (1814-1850)<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Henryk Oskar Kolbeg, kompozytor, muzyk, wybitny etnograf i folklorysta, urodzi\u0142 si\u0119 22 lutego 1814 w Przysusze, powiat opoczy\u0144ski.<\/p>\n By\u0142 synem Juliusza Krzysztofa Henryka Kolberga (1776-1831), niemieckiego in\u017cyniera geodety i kartografa, przyby\u0142ego do Polski z Prus w 1798 roku i Karoliny Fryderyki Henrietty z domu Mercouer (1788-1872), z pochodzenia Francuzki. Zawarte w 1806 roku ma\u0142\u017ce\u0144stwo Kolberg\u00f3w mia\u0142o sze\u015bcioro dzieci: pi\u0119ciu syn\u00f3w i jedn\u0105 c\u00f3rk\u0119. Urodzili si\u0119 im kolejno: Wilhelm Karol Adolf (1807-1877), Julia (1810-1817), Henryk Oskar (1814-1890), Antoni Karol (1815-1882), Juliusz Adolf (1818-1843) i Gustaw Albert Karol Rudolf (1821-1823).<\/p>\n Po kilkuletnim pobycie w Opoczy\u0144skim, rodzina Kolberg\u00f3w przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Warszawy, gdzie Juliusz Kolberg obj\u0105\u0142 posad\u0119 profesora geodezji, miernictwa i topografii na Uniwersytecie Warszawskim. W Warszawie zamieszkiwali w oficynie Pa\u0142acu Kazimierzowskiego, w kt\u00f3rym przebywali r\u00f3wnie\u017c wybitni przedstawiciele polskiej inteligencji i warszawskiego \u015brodowiska kulturalnego, m.in. Samuel Linde, Kazimierz Brodzi\u0144ski, Miko\u0142aj Chopin (ojciec Fryderyka Chopina).<\/p>\n Na pewno dzieci\u0144stwo sp\u0119dzone w takim w\u0142a\u015bnie otoczeniu mia\u0142o wyra\u017any wp\u0142yw na p\u00f3\u017aniejsze \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 Oskara Kolberga.<\/p>\n W latach 1823-1830 ucz\u0119szcza\u0142 do Liceum Warszawskiego. Jednocze\u015bnie te\u017c pobiera\u0142 nauki gry na fortepianie u Franciszka Vettera. Po zamkni\u0119ciu szko\u0142y przez w\u0142adze carskie, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142o w ramach restrykcji wprowadzonych po wybuchu Powstania Listopadowego, Kolberg zmuszony by\u0142 podj\u0105\u0107 prac\u0119. Zatrudni\u0142 si\u0119 jako ksi\u0119gowy w kantorze bankowym Samuela Fraenkla, gdzie pracowa\u0142 w latach 1830-1833 i 1841-1844. R\u00f3wnocze\u015bnie kontynuowa\u0142 studia muzyczne w Warszawie (m.in. pod kierunkiem J\u00f3zefa Elsnera) i p\u00f3\u017aniej w Berlinie w kt\u00f3rym studiowa\u0142 na Akademii Handlowej.<\/p>\n Po powrocie do kraju (1834), na skutek \u015bmierci ojca zmuszony by\u0142 podj\u0105\u0107 prac\u0119 zarobkow\u0105. Uczy\u0142 gry na fortepianie.<\/p>\n Zainteresowania po\u015bwi\u0119ci\u0142 pocz\u0105tkowo pracy kompozytorskiej w kt\u00f3rej zadebiutowa\u0142 w 1836 roku. Jednak bez wi\u0119kszego sukcesu. Przypuszczalnie nieudany debiut kompozytorski zmieni\u0142 kierunek jego zainteresowania na folklor. W ko\u0144cu lat 30.tych XIX w. rozpocz\u0105\u0142 trwaj\u0105c\u0105 prawie p\u00f3\u0142 wieku dzia\u0142alno\u015b\u0107 etnograficzn\u0105 maj\u0105c\u0105 na celu dokumentowanie kultury ludowej swojej przybranej ojczyzny, skazanej przez zaborc\u00f3w na unicestwienie.<\/p>\n W pierwszych wyprawach badawczych urz\u0105dzanych w okolice Warszawy na kt\u00f3rych notowa\u0142 mazowieckie pie\u015bni i melodie ludowe,\u00a0 towarzyszyli mu przyjaciele wywodz\u0105cy si\u0119 ze sto\u0142ecznego \u015brodowiska artystycznego. Byli w\u015br\u00f3d nich literaci, malarze, muzycy (m.in. Teofil Lenartowicz, Cyprian Norwid, Wojciech Gerson i inni).<\/p>\n Ze zgromadzonych materia\u0142\u00f3w wyda\u0142 w latach 1842-1845 pi\u0119\u0107 zeszyt\u00f3w pierwszego zbioru dzie\u0142a \u201ePie\u015bni ludu polskiego\u201d, zawieraj\u0105cego 125 melodii ludowych w opracowaniu na g\u0142os i fortepian. Nast\u0119pnie opublikowa\u0142 90 kolejnych melodii w podobnym opracowaniu (1846-1847). Wydany zbi\u00f3r nie zyska\u0142 sobie przychylno\u015bci krytyki, kt\u00f3ra zarzuca\u0142a mu naruszenie prostoty melodii, niew\u0142a\u015bciwe opracowanie harmoniczne i wprowadzanie przygrywek. Nie zrazi\u0142o to jednak Kolberga do kontynuowania pracy etnograficznej czego dowodem by\u0142o opracowanie kolejnych melodii ludowych w podobnym stylu na g\u0142os i fortepian i opublikowanie ich artyku\u0142ach: \u201eO pie\u015bniach litewskich\u201d (1846), \u201ePie\u015bniach czeskich i s\u0142owackich\u201d (1846) \u201ePie\u015bni ludu weselne\u201d (1847) i \u201ePie\u015bni ludu obrz\u0119dowe. Kogutek, gaik, okr\u0119\u017cne\u201d (1848).<\/p>\n Ze wzgl\u0119du na potrzeb\u0119 zaspokojenia potrzeb materialnych i w celu zapewnienia sobie niezb\u0119dnego, sta\u0142ego \u017ar\u00f3d\u0142a utrzymania, dzi\u0119ki pomocy starszego brata Wilhelma, podj\u0105\u0142 prac\u0119 w zarz\u0105dzie Kolei Warszawsko-Wiede\u0144skiej (1845). Praca na kolei, gdzie pracowa\u0142 przez okres dwunastu lat, umo\u017cliwi\u0142a mu te\u017c prowadzenie systematycznych bada\u0144 etnograficznych i pozwala\u0142a na wyjazdy w teren. Pocz\u0105tkowo podr\u00f3\u017cowa\u0142 w r\u00f3\u017cne zak\u0105tki Mazowsza. P\u00f3\u017aniej zdecydowa\u0142 si\u0119 na prowadzenie bada\u0144 w pozosta\u0142ych regionach przedrozbiorowego obszaru Polski.<\/p>\n W latach 50. XIX wieku odni\u00f3s\u0142 sukces jako muzyk i kompozytor. W 1853 r. odby\u0142y si\u0119 prywatnie premiery dw\u00f3ch skomponowanych przez Kolberga obrazk\u00f3w scenicznych z \u017cycia ludu: \u201eKr\u00f3l pasterzy\u201d (z tekstami Teofila Lenartowicza) i \u201eScena w karczmie czyli Powr\u00f3t Janka\u201d (z tekstami Jana Kantego Gregorowicza). \u201eKr\u00f3la pasterzy\u201d wystawiono potem kilkakrotnie w Teatrze Wielkim w Warszawie (1859).<\/p>\n W latach 1859-1868 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z redakcj\u0105 \u201eEncyklopedii Powszechnej\u201d Samuela Orgelbranda w kt\u00f3rej opracowa\u0142 150 hase\u0142 zwi\u0105zanych z muzyk\u0105 i muzykologi\u0105.<\/p>\n Jednak g\u0142\u00f3wn\u0105 dziedzin\u0105 jego pracy badawczej i dzia\u0142alno\u015bci pozosta\u0142a etnografia.<\/p>\n W czasopismach warszawskich, m.in. w \u201eBibliotece Warszawskiej\u201d, \u201eTygodniku Ilustrowanym\u201d, \u201eK\u0142osach\u201d, publikowa\u0142 artyku\u0142y o tematyce ludowej i z dziedziny historii muzyki.<\/p>\n W latach 1856-57 rozpocz\u0105\u0142 publikowanie zeszyt\u00f3w \u201ePie\u015bni ludu polskiego\u201d zawieraj\u0105cyh ponad 400 melodii ludowych zanotowanych w autentycznej, oryginalnej formie, bez u\u017cytego wcze\u015bniej opracowania harmonicznego. Po sukcesie publikacji zamierza\u0142 wyda\u0107 dalsze tomy serii. Z edycji jednak niestety zrezygnowa\u0142. Zamiast kontynuowa\u0107 seri\u0119 wyda\u0142 nowe dzie\u0142o \u201eLud. Jego zwyczaje, spos\u00f3b \u017cycia, mowa, podania, przs\u0142owia, obrz\u0119dy, gus\u0142a, zabawy, pie\u015bni, muzyka i ta\u0144ce. Seria I. Sandomierskie\u201d (1875). Publikacja zapocz\u0105tkowa\u0142a nowy cykl etnograficznych monografii regionalnych dokumentuj\u0105cych XIX-wieczn\u0105 kultur\u0119 ludow\u0105.<\/p>\n Nast\u0119pnie wyda\u0142 jako seri\u0119 III i IV \u201eKujawy\u201d. W ten spo\u015bob \u201ePie\u015bni ludu polskiego\u201d wydane w 1857 r. sta\u0142y si\u0119 seri\u0105 I. \u201eSandomierskie\u201d natomiast seri\u0105 II dzie\u0142a \u201eLud. Jego zwyczaje …\u201d.<\/p>\n Og\u00f3lnie za \u017cycia wyda\u0142 Kolberg 33 tomy wspominanego dzie\u0142a \u201eLud. Jego zwyczaje …\u201d.<\/p>\n Kontynuacja dzie\u0142a wymaga\u0142a jednak znacznych \u015brodk\u00f3w finansowymi, kt\u00f3rymi Kolberg niestety nie dysponowa\u0142 i o zyskanie kt\u00f3rych bezskutecznie ubiega\u0142 si\u0119 w Warszawie. Brak niezb\u0119dnego wsparcia materialnego, trudno\u015bci finansowe wp\u0142ywa\u0142y hamuj\u0105co na edycj\u0119 kolejnych tom\u00f3w dzie\u0142a. Niekorzystna sytuacja polityczna w Kr\u00f3lestwie Polskim oraz obietnica Krakowskiego Towarzystwa Naukowego cz\u0119\u015bciowej subwencji bada\u0144 spowodowa\u0142y, \u017ce badacz podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o opuszczeniu Warszawy (1871).<\/p>\n Korzystaj\u0105c z zaproszenia J\u00f3zefa Konopki, przyby\u0142 do Galicji i zamieszka\u0142 w okolicach Krakowa. Najpierw u przyjaciela we dworze w Mogilanach a p\u00f3\u017aniej we dworze Juliusza Konopki, brata J\u00f3zefa, w Modlnicy, gdzie sp\u0119dzi\u0142 trzyna\u015bcie lat \u017cycia.<\/p>\n W okresie pobytu pod Krakowem m\u00f3g\u0142 bez przeszk\u00f3d zajmowa\u0107 si\u0119 prac\u0105 naukow\u0105. Utrzymywa\u0142 \u015bcis\u0142e kontakty z krakowskim \u015brodowiskiem naukowym maj\u0105cym w Galicji lepsze warunki dzia\u0142alno\u015bci ni\u017c podobne \u015brodowisko polskiej inteligencji w zaborze rosyjskim. Dzia\u0142a\u0142 w Akademii Umiej\u0119tno\u015bci w Krakowie, kt\u00f3rej by\u0142 cz\u0142onkiem-korespondentem (1873), cz\u0142onkiem Komisji Archeologicznej i przewodnicz\u0105cym sekcji etnologicznej Komisji Antropologicznej (1874).<\/p>\n Dzi\u0119ki wybitnemu dorobku i osi\u0105gni\u0119ciom naukowym zosta\u0142 cz\u0142onkiem Towarzystwa Etnograficznego w Moskwie i Towarzystwa Geograficznego w Petersburgu.<\/p>\n Odwiedzi\u0142 \u015bwiatow\u0105 wystaw\u0119 w Pary\u017cu (1878), gdzie w pawilonie autriackim wystawione by\u0142y jego wydawnictwa nagrodzone br\u0105zowym medalem.<\/p>\n Obj\u0105\u0142 patronat naukowy wystawy etnograficznej urz\u0105dzonej w 1880 r. w Ko\u0142omyi, odwiedzonej przez samego cesarza Franciszka J\u00f3zefa.<\/p>\n Jesieni\u0105 1884 r. zmuszony by\u0142 opu\u015bci\u0107 dw\u00f3r w Modlnicy i zamieszka\u0107 w skromnych warunkach w Krakowie. Zmiana miejsca pobytu i\u00a0 pogorszenie warunk\u00f3w materialnych spowodowana by\u0142a zgonem wspieraj\u0105cego Kolberga, J\u00f3zefa Konopki.<\/p>\n W Krakowie opublikowa\u0142 po\u015bpiesznie kolejne tomy dzie\u0142a zawieraj\u0105 wyniki d\u0142ugoletnich prac badawczych. Wydany zosta\u0142 tom I nowej serii \u201eObrazy etnograficzne\u201d, prowadzonej r\u00f3wnolegle do wcze\u015bniejszej serii \u201eLud. Jego zwyczaje …\u201d. Odby\u0142 te\u017c ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c etnograficzn\u0105 wiod\u0105c\u0105 w Sanockie i Przemyskie.<\/p>\n 31 maja 1889 wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w uroczystym jubileuszu 50-lecia pracy naukowej, urz\u0105dzonym w sali Towarzystwa Strzeleckiego przez grono przyjaci\u00f3\u0142 z krakowskiego \u015brodowiska naukowo-artystycznego. W obchodach uczestniczyli liczni przedstawiciele w\u0142adz, kr\u0119g\u00f3w naukowych i literackich oraz delegacja ch\u0142op\u00f3w ze wsi Modlnica. Z okazji jubileuszu nadano Kolbergowi cz\u0142onkowstwo honorowe Cesarskiego Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Przyrody, Antropologii i Etnografii w Moskwie oraz cz\u0142onkowstwo Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego i Warszawskiego Towarzystwa \u015apiewaczego \u201eLutnia\u201d.<\/p>\n Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, w lipcu 1889, zamieszka\u0142 w domu swojego przyjaciela Izydora Kopernickiego, kt\u00f3ry opiekowa\u0142 si\u0119 nim a\u017c do \u015bmierci. Kopernicki by\u0142 tak\u017ce wykonawc\u0105 testamentu Kolberga.<\/p>\n Oskar Kober zmar\u0142 3 czerwca 1890 w Krakowie. Trumna z jego zw\u0142okami z\u0142o\u017cona zosta\u0142a na cmentarzu Rakownickim. Na miejsce wiecznego spoczynku niesiona by\u0142a przez m\u0142odzie\u017c akademick\u0105 i po\u015bwi\u0119cona pastorem gminy Ewangelicko-Augsburskiej. Na grobie badacza umieszczone zosta\u0142o popiersie wykonane przez rze\u017abiarza Tadeusza B\u0142otnickiego.<\/p>\n Testament Kolberga zawieraj\u0105cy nieopublikowane materia\u0142y etnograficzne przekazany zosta\u0142 Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci. Cz\u0119\u015b\u0107 skromnych oszcz\u0119dno\u015bci trafi\u0142a do parafii Ko\u015bcio\u0142a Ewangelickiego w Krakowie. Za pozosta\u0142e pieni\u0119dzy Izydor Kopernicki, kt\u00f3remu Kolberg pozostawi\u0142 ksi\u0105\u017cki, nuty i rysunki, wyda\u0142 II cz\u0119\u015b\u0107 \u201eChe\u0142mskiego\u201d i \u201ePrzemyskie\u201d.<\/p>\n Bogat\u0105 spu\u015bcizn\u0105 naukow\u0105 Kolberga zaj\u0119\u0142o si\u0119 po II wojnie \u015bwiatowej Polskie Towarzystwo Ludoznawcze. Uzna\u0142o j\u0105 za najwa\u017cniejsz\u0105 dla polskiej etnografii muzycznej i podj\u0119\u0142o kroki zmierzaj\u0105ce do jej udost\u0119pnienia. W zwi\u0105zku z tym w 1960 roku Rada Pa\u0144stwa PRL podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o wydaniu \u201eDzie\u0142 wszystkich Oskara Kolberga\u201d jako jednego z pomnik\u00f3w obchod\u00f3w Tysi\u0105clecia Pa\u0144stwa Polskiego. Podj\u0119ta zosta\u0142a redycja dzie\u0142 wydanych w XIX w. i edycja tworz\u0105cych spu\u015bcizn\u0105 r\u0119kopis\u00f3w Kolberga (1961).<\/p>\n Warto zaznaczy\u0107, \u017ce Kolberg by\u0142 przekonany, \u017ce odrodzenie Polski mo\u017cliwe b\u0119dzie dzi\u0119ki zachowaniu i piel\u0119gnowaniu kultury narodowej, kt\u00f3rej podstaw\u0105 jest te\u017c kultura i tradycja ludowa. I celu dokumentacji kultury ludowej po\u015bwi\u0119ci\u0142 ca\u0142y sw\u00f3j talent badawczy i trud \u017cyciowy.<\/p>\n Od 1974 roku Nagrod\u0105 im. Oskara Kolberga wyr\u00f3\u017cniani s\u0105 tw\u00f3rcy ludowi, dzia\u0142acze kulturalni i folklorystyczni, naukowcy zwi\u0105zani z kultur\u0105 ludow\u0105.<\/p>\n Ogromny dorobek naukowo-badawczy Oskara Kolberga, jego bezsprzecznie bezcenny i wybitny wk\u0142ad w dokumentowanie XIX-wiecznej kultury ludowej obszaru przedrozbiorowej Polski oraz kultur ludowych Ukrainy, Bia\u0142orusi, Litwy, \u015al\u0105ska, Czech, S\u0142owacji i S\u0142owia\u0144szczyzny Po\u0142udniowej, doceniony zosta\u0142 przez Sejm Rzeczpospolitej Polskiej uchwaleniem roku 2014 Rokiem Oskara Kolberga.<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Opracowa\u0142: Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dwusetna rocznica urodzin Henryk Oskar Kolberg (1814-1850) \u00a0 Henryk Oskar Kolbeg, kompozytor, muzyk, wybitny etnograf i folklorysta, urodzi\u0142 si\u0119 22 lutego 1814 w Przysusze, powiat opoczy\u0144ski. By\u0142 synem Juliusza Krzysztofa Henryka Kolberga (1776-1831), niemieckiego in\u017cyniera geodety i kartografa, przyby\u0142ego do Polski z Prus w 1798 roku i Karoliny Fryderyki Henrietty z domu Mercouer (1788-1872), z […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":1742,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-1741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1741"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1741\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1742"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}