\nNiew\u0105tpliwie wa\u017cnym wydarzeniem w historii S\u0142owacji by\u0142o za\u0142o\u017cenie Universitas Istropolitana, znanego r\u00f3wnie\u017c jako Academia Istropolitana, pierwszego uniwersytetu s\u0142owackiego.<\/p>\n
Pocz\u0105tki wspominanej uczelni si\u0119gaj\u0105 1465 roku, gdy Maciej Korwin, \u00f3wczesny kr\u00f3l w\u0119gierski, uzyska\u0142 od papie\u017ca Paw\u0142a II brewe pozwalaj\u0105ce na utworzenie jedynej szko\u0142y wy\u017cszej na W\u0119grzech z siedzib\u0105 w Bratys\u0142awie.<\/p>\n
W 1467 roku nowy uniwersytet urz\u0105dzony zosta\u0142 w budynkach z wyposa\u017ceniem, kt\u00f3re kr\u00f3l przej\u0105\u0142 w spadku po bogatym bratys\u0142awskim mieszczaninowi.<\/p>\n
Dwa lata p\u00f3\u017aniej w uczelni za\u0142o\u017conej na podstawie statut\u00f3w uniwersytetu w Bolonii, mo\u017cna ju\u017c by\u0142o studiowa\u0107 na czterech fakultetach: teologicznym, prawniczym, medycznym i filozoficznym. Kanclerzem uniwersytetu by\u0142 do 1472 roku Jan Vit\u00e9z, arcybiskup ostrzygomski. Rektorem natomiast Georg von Sch\u00f6nberg.<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyk\u0142adowc\u00f3w pochodzi\u0142a z pobliskiego uniwersytetu w Wiedniu. Pozostali przybyli z uniwersytet\u00f3w w\u0142oskich oraz z polskiego Krakowa.<\/p>\n
Po kilku latach dzia\u0142alno\u015bci, zw\u0142aszcza po \u015bmierci Jana Vit\u00e9za, nast\u0105pi\u0142 powolny upadek uczelni, kt\u00f3ra najpierw zosta\u0142a przeniesiona do Budy a nast\u0119pnie po \u015bmierci Macieja Korwina, zamkni\u0119ta.<\/p>\n
W gronie wybitnych profesor\u00f3w uniwersytetu w Bratys\u0142awie by\u0142o wielu Polak\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich Marcin Bylica (*1433 lub 1434\/35-\u20201490 lub 1493), astronom, astrolog i medyk.<\/p>\n
Marcin Bylica pochodzi\u0142 z Olkusza. Urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie Jana, miejscowego rurmistrza czyli dozorcy wodoci\u0105g\u00f3w.<\/p>\n
Podstawy przysz\u0142ej wiedzy zdoby\u0142 przypuszczalnie w rodzinnym mie\u015bcie, gdzie ucz\u0119szcza\u0142 do szk\u00f3\u0142. W 1452 roku podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w Akademii Krakowskiej. Cztery lata p\u00f3\u017aniej uzyska\u0142 tytu\u0142 baka\u0142arza. Nast\u0119pnie wyjecha\u0142 do w\u0142oskiej Padwy. Tutaj spotka\u0142 si\u0119 z Regiomontanusem (w\u0142a\u015bciwie Johannes M\u00fcller von K\u00f6nigsberg), niemieckim matematykiem, astronomem i astrologiem.<\/p>\n
Po kilku latach pojawi\u0142 si\u0119 jako wyk\u0142adowca na uniwersytecie w Bolonii (1463). P\u00f3\u017aniej przyby\u0142 do Rzymu (1464). Tam ponownie spotka\u0142 si\u0119 z Regiomontanusem. Dialog naukowy obydw\u00f3ch uczonych na temat b\u0142\u0119d\u00f3w pogl\u0105d\u00f3w astronomicznych Gerharda z Cremony, Regiomontanus opisa\u0142 w pisemku \u201eDisputationes inter Viennensem et Cracoviensem super Cremonensia in planetarum theoriae delirament<\/em>a\u201c czyli\u00a0Dialog mi\u0119dzy Wiede\u0144czykiem i Krakowianinem o bredzeniach Gerarda z Kremony na temat teorii planetarnych<\/em>. Publikacja zawiera\u0142a krytyk\u0119 przestarza\u0142ego podr\u0119cznika astronomii.<\/p>\n W dwa lata p\u00f3\u017aniej (1466) Marcin Bylica pojawi\u0142 si\u0119 na dworze Rozgona (Rozgonyi), w\u0119gierskiego magnata intersuj\u0105cego si\u0119 astrologi\u0105.<\/p>\n W 1467 roku przyj\u0105\u0142 zaproszenie Jana Vit\u00e9za. Przyby\u0142 na dw\u00f3r arcybiskupi. Przypuszczalnie wraz z Regiomontanusem wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w urz\u0105dzeniu i otwarciu za\u0142o\u017conego przez Macieja Korwina bratys\u0142awskiego Universitas Istropolitana.<\/p>\n Zosta\u0142 jednym z pierwszych wyk\u0142adowc\u00f3w nowej uczelni. Podobnie jak Regiomontanus, kt\u00f3ry wyk\u0142ada\u0142 na nim matematyk\u0119 i astronomi\u0119.<\/p>\n Bylica by\u0142 jednocze\u015bnie astrologiem i lekarzem kr\u00f3lewskiem. Wsp\u00f3lnie z Regiomontanusem zajmowa\u0142 si\u0119 obliczeniami tablic astronomicznych, kt\u00f3re ten ostatni opublikowa\u0142 potem w Norymberdze.<\/p>\n Po \u015bmierci Jana Vit\u00e9za (1472), kanclerza uniwersytetu i przeniesieniu uczelni do Budy, nadal pozosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 uniwersytetu. Opr\u00f3cz tego by\u0142 pronotariuszem stolicy apostolskiej i proboszczem parafii Matki Boskiej w Budzie. Przypuszczalnie prowadzi\u0142 te\u017c obserwacje astronomiczne w nowym obserwatorium za\u0142o\u017conym przez kr\u00f3la w stolicy W\u0119gier.<\/p>\n Na dworze w Wiedniu przebywa\u0142 do \u015bmierci Macieja Korwina (1490). Nowy kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagiello\u0144czyk potwierdzi\u0142 mu wszystkie piastowane godno\u015bci.<\/p>\n Zmar\u0142 prawdopodobnie ok. 1493 roku.<\/p>\n Opracowa\u0142: Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119daNiew\u0105tpliwie wa\u017cnym wydarzeniem w historii S\u0142owacji by\u0142o za\u0142o\u017cenie Universitas Istropolitana, znanego r\u00f3wnie\u017c jako Academia Istropolitana, pierwszego uniwersytetu s\u0142owackiego.<\/p>\n Pocz\u0105tki wspominanej uczelni si\u0119gaj\u0105 1465 roku, gdy Maciej Korwin, \u00f3wczesny kr\u00f3l w\u0119gierski, uzyska\u0142 od papie\u017ca Paw\u0142a II brewe pozwalaj\u0105ce na utworzenie jedynej szko\u0142y wy\u017cszej na W\u0119grzech z siedzib\u0105 w Bratys\u0142awie.<\/p>\n W 1467 roku nowy uniwersytet urz\u0105dzony zosta\u0142 w budynkach z wyposa\u017ceniem, kt\u00f3re kr\u00f3l przej\u0105\u0142 w spadku po bogatym bratys\u0142awskim mieszczaninowi.<\/p>\n Dwa lata p\u00f3\u017aniej w uczelni za\u0142o\u017conej na podstawie statut\u00f3w uniwersytetu w Bolonii, mo\u017cna ju\u017c by\u0142o studiowa\u0107 na czterech fakultetach: teologicznym, prawniczym, medycznym i filozoficznym. Kanclerzem uniwersytetu by\u0142 do 1472 roku Jan Vit\u00e9z, arcybiskup ostrzygomski. Rektorem natomiast Georg von Sch\u00f6nberg.<\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyk\u0142adowc\u00f3w pochodzi\u0142a z pobliskiego uniwersytetu w Wiedniu. Pozostali przybyli z uniwersytet\u00f3w w\u0142oskich oraz z polskiego Krakowa.<\/p>\n Po kilku latach dzia\u0142alno\u015bci, zw\u0142aszcza po \u015bmierci Jana Vit\u00e9za, nast\u0105pi\u0142 powolny upadek uczelni, kt\u00f3ra najpierw zosta\u0142a przeniesiona do Budy a nast\u0119pnie po \u015bmierci Macieja Korwina, zamkni\u0119ta.<\/p>\n W gronie wybitnych profesor\u00f3w uniwersytetu w Bratys\u0142awie by\u0142o wielu Polak\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich Marcin Bylica (*1433 lub 1434\/35-\u20201490 lub 1493), astronom, astrolog i medyk.<\/p>\n Marcin Bylica pochodzi\u0142 z Olkusza. Urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie Jana, miejscowego rurmistrza czyli dozorcy wodoci\u0105g\u00f3w.<\/p>\n Podstawy przysz\u0142ej wiedzy zdoby\u0142 przypuszczalnie w rodzinnym mie\u015bcie, gdzie ucz\u0119szcza\u0142 do szk\u00f3\u0142. W 1452 roku podj\u0105\u0142 nauk\u0119 w Akademii Krakowskiej. Cztery lata p\u00f3\u017aniej uzyska\u0142 tytu\u0142 baka\u0142arza. Nast\u0119pnie wyjecha\u0142 do w\u0142oskiej Padwy. Tutaj spotka\u0142 si\u0119 z Regiomontanusem (w\u0142a\u015bciwie Johannes M\u00fcller von K\u00f6nigsberg), niemieckim matematykiem, astronomem i astrologiem.<\/p>\n Po kilku latach pojawi\u0142 si\u0119 jako wyk\u0142adowca na uniwersytecie w Bolonii (1463). P\u00f3\u017aniej przyby\u0142 do Rzymu (1464). Tam ponownie spotka\u0142 si\u0119 z Regiomontanusem. Dialog naukowy obydw\u00f3ch uczonych na temat b\u0142\u0119d\u00f3w pogl\u0105d\u00f3w astronomicznych Gerharda z Cremony, Regiomontanus opisa\u0142 w pisemku \u201eDisputationes inter Viennensem et Cracoviensem super Cremonensia in planetarum theoriae delirament<\/em>a\u201c czyli\u00a0Dialog mi\u0119dzy Wiede\u0144czykiem i Krakowianinem o bredzeniach Gerarda z Kremony na temat teorii planetarnych<\/em>. Publikacja zawiera\u0142a krytyk\u0119 przestarza\u0142ego podr\u0119cznika astronomii.<\/p>\n W dwa lata p\u00f3\u017aniej (1466) Marcin Bylica pojawi\u0142 si\u0119 na dworze Rozgona (Rozgonyi), w\u0119gierskiego magnata intersuj\u0105cego si\u0119 astrologi\u0105.<\/p>\n W 1467 roku przyj\u0105\u0142 zaproszenie Jana Vit\u00e9za. Przyby\u0142 na dw\u00f3r arcybiskupi. Przypuszczalnie wraz z Regiomontanusem wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w urz\u0105dzeniu i otwarciu za\u0142o\u017conego przez Macieja Korwina bratys\u0142awskiego Universitas Istropolitana.<\/p>\n Zosta\u0142 jednym z pierwszych wyk\u0142adowc\u00f3w nowej uczelni. Podobnie jak Regiomontanus, kt\u00f3ry wyk\u0142ada\u0142 na nim matematyk\u0119 i astronomi\u0119.<\/p>\n Bylica by\u0142 jednocze\u015bnie astrologiem i lekarzem kr\u00f3lewskiem. Wsp\u00f3lnie z Regiomontanusem zajmowa\u0142 si\u0119 obliczeniami tablic astronomicznych, kt\u00f3re ten ostatni opublikowa\u0142 potem w Norymberdze.<\/p>\n Po \u015bmierci Jana Vit\u00e9za (1472), kanclerza uniwersytetu i przeniesieniu uczelni do Budy, nadal pozosta\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 uniwersytetu. Opr\u00f3cz tego by\u0142 pronotariuszem stolicy apostolskiej i proboszczem parafii Matki Boskiej w Budzie. Przypuszczalnie prowadzi\u0142 te\u017c obserwacje astronomiczne w nowym obserwatorium za\u0142o\u017conym przez kr\u00f3la w stolicy W\u0119gier.<\/p>\n Na dworze w Wiedniu przebywa\u0142 do \u015bmierci Macieja Korwina (1490). Nowy kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagiello\u0144czyk potwierdzi\u0142 mu wszystkie piastowane godno\u015bci.<\/p>\n Zmar\u0142 prawdopodobnie ok. 1493 roku.<\/p>\n Opracowa\u0142: Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niew\u0105tpliwie wa\u017cnym wydarzeniem w historii S\u0142owacji by\u0142o za\u0142o\u017cenie Universitas Istropolitana, znanego r\u00f3wnie\u017c jako Academia Istropolitana, pierwszego uniwersytetu s\u0142owackiego. Pocz\u0105tki wspominanej uczelni si\u0119gaj\u0105 1465 roku, gdy Maciej Korwin, \u00f3wczesny kr\u00f3l w\u0119gierski, uzyska\u0142 od papie\u017ca Paw\u0142a II brewe pozwalaj\u0105ce na utworzenie jedynej szko\u0142y wy\u017cszej na W\u0119grzech z siedzib\u0105 w Bratys\u0142awie. W 1467 roku nowy uniwersytet urz\u0105dzony zosta\u0142 […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7,14],"tags":[],"class_list":["post-1776","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poliaci-vo-svete","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1776"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1776\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}