![\"\"](\"http:\/\/polonus.sk\/wp-content\/uploads\/rozv.jpg\" "\\"Alegoria")
<\/a><\/span><\/span><\/p>\nNie pomog\u0142a za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego z caryc\u0105 Katarzyn\u0105 II, ani pr\u00f3by zorganizowania mi\u0119dzynarodowej mediacji. 5 sierpnia 1772 r. Austria, Prusy i Rosja podpisa\u0142y traktat o rozbiorze Rzeczpospolitej. Co ciekawe by\u0142a to znacz\u0105ca pora\u017cka rosyjskiej polityki, d\u0105\u017c\u0105cej do zachowania status quo.<\/span><\/span><\/p>\n Szlacheckie pa\u0144stwo dumnych Sarmat\u00f3w od pocz\u0105tk\u00f3w XVIII stulecia by\u0142o w zasadzie rosyjskim protektoratem. Rola Katarzyny II w wyborze na tron Rzeczypospolitej Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego wymownie \u015bwiadczy o stopniu zale\u017cno\u015bci od wschodniego s\u0105siada. Utrzymywanie status quo, w kt\u00f3rym Rosja, nie anga\u017cuj\u0105c si\u0119 militarnie i nie przejmuj\u0105c bezpo\u015bredniej odpowiedzialno\u015bci za kraj, de facto go kontrolowa\u0142a, by\u0142o petersburskiemu dworowi bardzo na r\u0119k\u0119.<\/strong> Porzucenie <\/span>przez<\/span><\/a> Katarzyn\u0119 II planu zachowania <\/span>kontroli<\/span><\/a> nad ca\u0142\u0105 Rzeczpospolit\u0105 to jeden z najwi\u0119kszych sukces\u00f3w dyplomacji kr\u00f3la Prus Fryderyka II.<\/span><\/span><\/p>\n Bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 rosyjskich problem\u00f3w by\u0142a zawi\u0105zana w 1768 r. w obronie wiary katolickiej i niepodleg\u0142o\u015bci Rzeczpospolitej konfederacja barska. Jej ostrze by\u0142o wymierzone w kuratel\u0119 Imperium Rosyjskiego, kr\u00f3la Stanis\u0142awa i wspieraj\u0105ce go wojska rosyjskie. Detronizacja Poniatowskiego og\u0142oszona w 1770 r. popchn\u0119\u0142a w\u0142adc\u0119 w obj\u0119cia Rosjan, kt\u00f3rzy jako jedyni mogli pom\u00f3c mu w utrzymaniu w\u0142adzy.<\/span><\/span><\/p>\n Petersburg podj\u0105\u0142 pr\u00f3by st\u0142umienia konfederacji i stara\u0142 si\u0119 wywrze\u0107 nacisk na polskich polityk\u00f3w, \u017ceby ci spr\u00f3bowali zmierzy\u0107 si\u0119 z problemem. Or\u0119downikiem kontynuowania sprawdzonej polityki wobec Rzeczypospolitej by\u0142 Nikita Panin, bliski wsp\u00f3\u0142pracownik Katarzyny. Sama caryca r\u00f3wnie\u017c opowiada\u0142a si\u0119 za utrzymaniem protektoratu w niezmienionym kszta\u0142cie.<\/strong> Rosyjscy wys\u0142annicy w Warszawie ostrzegali o gro\u017abie rozbioru, jednak szlacheckie elity powszechnie uwa\u017ca\u0142y, \u017ce Petersburg blefuje. Fiasko pr\u00f3b ustabilizowania sytuacji w Rzeczpospolitej sk\u0142oni\u0142o caryc\u0119 do ponownego rozwa\u017cenia pruskich propozycji rozbiorowych. Po d\u0142ugich wahaniach Petersburg wyrazi\u0142 zgod\u0119 na rozbi\u00f3r latem 1771 r.<\/span><\/span><\/p>\n W Europie dominowa\u0142a w\u00f3wczas ch\u0119\u0107 zachowania pokoju i zaleczenia ran po krwawej i wyczerpuj\u0105cej wojnie siedmioletniej z lat 1756-1763. Prusy i Austria przedstawi\u0142y koncepcj\u0119 rozbioru Polski jako rekompensaty za straty materialne poniesione w tym konflikcie i potrafi\u0142y uzyska\u0107 zgod\u0119 Rosji. Powodzenie akcji rozbiorowej zale\u017ca\u0142o wy\u0142\u0105cznie od zgodnego dzia\u0142ania jej uczestnik\u00f3w, ale nie by\u0142o mo\u017cliwe bez przyzwolenia Petersburga.<\/strong> Ten w zasadzie nie mia\u0142 wyboru. W efekcie Wiede\u0144 i Berlin zagarn\u0119\u0142y nawet wi\u0119cej ni\u017c przewidywa\u0142a traktat rozbiorowy.<\/span><\/span><\/p>\n Trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce czas na przeprowadzenie rozbioru wybrano doskonale co \u015bwiadczy o sprawno\u015bci polityk\u00f3w z Petersburga, Berlina i Wiednia. Rzeczpospolita by\u0142a osamotniona, jej elita polityczna nie mia\u0142a pe\u0142nego rozeznania w sytuacji mi\u0119dzynarodowej. Pa\u0144stwem targa\u0142y wewn\u0119trzne spory i g\u0142\u0119bokie podzia\u0142y<\/strong>. Konfederacja barska, a w istocie wywo\u0142ana przez ni\u0105 wojna domowa, z kt\u00f3r\u0105 ani szczup\u0142e oddzia\u0142y kr\u00f3lewskie, ani nawet korpusy rosyjskie nie mog\u0142y sobie poradzi\u0107, jest tego najlepsz\u0105 ilustracj\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n W 1773 r. na sejmie warszawskim wymuszono upokarzaj\u0105c\u0105, „dobrowoln\u0105“ zgod\u0119 na zaakceptowanie rozbior\u00f3w. Oznacza\u0142a ona dalsze ograniczenie niezale\u017cno\u015bci i utrwalenie, odt\u0105d ju\u017c zupe\u0142nie jawnego, rosyjskiego protektoratu. <\/strong>Prowadzona zr\u0119cznie, zainicjowana przez Stanis\u0142awa Augusta akcja reformowania ustroju, administracji i unowocze\u015bniania gospodarki nie zmniejszy\u0142a dysproporcji w potencjale Rzeczypospolitej wobec mocarstw zaborczych. Z bada\u0144 niekt\u00f3rych historyk\u00f3w wynika, \u017ce w owym czasie rozwija\u0142y si\u0119 one szybciej ni\u017c reformuj\u0105ca si\u0119 szlachecka Polska.<\/span><\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n Pytanie, czy bior\u0105c pod uwag\u0119 ten fakt, by\u0142a szansa na unikni\u0119cie okrojenia Rzeczypospolitej? Wydaje si\u0119, \u017ce rozbiorom na tym etapie nie mo\u017cna by\u0142o zapobiec. R\u00f3\u017cnica potencja\u0142\u00f3w mi\u0119dzy pa\u0144stwami zaborczymi a Rzeczpospolit\u0105 sprawia, \u017ce nawet przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Stanis\u0142awowi Augustowi i otaczaj\u0105cym go politykom uda\u0142oby si\u0119 przeprowadzi\u0107 bardzo g\u0142\u0119bokie reformy trudno wyobrazi\u0107 sobie d\u0142u\u017cszy op\u00f3r wobec naszych s\u0105siad\u00f3w.<\/strong> Mo\u017cna oczywi\u015bcie spekulowa\u0107 czy wzmocnienie armii, a przede wszystkim w\u0142\u0105czenie do obrony zagro\u017conej suwerenno\u015bci szerszych kr\u0119g\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa mog\u0142o zapobiec takiemu rozwojowi wypadk\u00f3w. Takie rozwa\u017cania nie mog\u0105 jednak zako\u0144czy\u0107 si\u0119 rozstrzygaj\u0105c\u0105 odpowiedzi\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n W taki spos\u00f3b Rzeczpospolita, kt\u00f3ra ju\u017c od dawna znajdowa\u0142a si\u0119 na r\u00f3wni pochy\u0142ej, zacz\u0119\u0142a si\u0119 z niej stacza\u0107 jeszcze szybciej. Z mapy Europy powoli znika\u0142o pa\u0144stwo o przestarza\u0142ym ustroju, anarchicznej wewn\u0119trznej organizacji, kt\u00f3ra bardzo odbiega\u0142a od przyj\u0119tych w\u00f3wczas powszechnie standard\u00f3w.<\/strong> Szlacheck\u0105 Rzeczpospolit\u0105 uwa\u017cano za wyl\u0119garni\u0119 niepokoj\u00f3w, dziwaczny kraj, w kt\u00f3rym niepos\u0142usze\u0144stwo wobec kr\u00f3la i jego urz\u0119dnik\u00f3w uwa\u017cano za cnot\u0119. W opinii wielu \u00f3wczesnych Europejczyk\u00f3w takie pa\u0144stwo na samodzielno\u015b\u0107 nie zas\u0142ugiwa\u0142o. I w dwadzie\u015bcia trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142o jej pozbawione na ponad wiek.<\/span><\/span><\/p>\n Autor : Mateusz Wojtalik,<\/span><\/p>\n Zr\u00f3dlo: http:\/\/historia.newsweek.pl\/240–rocznica-i-rozbioru-rzeczpospolitej,94742,1,1.html<\/span><\/p>\n \u00a0<\/span><\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie pomog\u0142a za\u017cy\u0142o\u015b\u0107 kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego z caryc\u0105 Katarzyn\u0105 II, ani pr\u00f3by zorganizowania mi\u0119dzynarodowej mediacji. 5 sierpnia 1772 r. Austria, Prusy i Rosja podpisa\u0142y traktat o rozbiorze Rzeczpospolitej. Co ciekawe by\u0142a to znacz\u0105ca pora\u017cka rosyjskiej polityki, d\u0105\u017c\u0105cej do zachowania status quo. Szlacheckie pa\u0144stwo dumnych Sarmat\u00f3w od pocz\u0105tk\u00f3w XVIII stulecia by\u0142o w zasadzie rosyjskim […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-188","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/188\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}