{"id":2409,"date":"2012-09-02T09:10:41","date_gmt":"2012-09-02T09:10:41","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=417"},"modified":"2012-09-02T09:10:41","modified_gmt":"2012-09-02T09:10:41","slug":"prve-vystrely-druhej-svetovej-vojny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/prve-vystrely-druhej-svetovej-vojny\/","title":{"rendered":"Prv\u00e9 v\u00fdstrely druhej svetovej vojny"},"content":{"rendered":"


\nPierwsze strza\u0142y II wojny \u015bwiatowej<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Za wydarzenie rozpoczynaj\u0105ce drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, uwa\u017ca si\u0119 ostrza\u0142 Westerplatte. Czasami wspomina si\u0119 bombardowanie Wielunia. Czy jednak faktycznie tam pad\u0142y pierwsze strza\u0142y ?<\/p>\n

Hitlerowskie Niemcy, przygotowuj\u0105c si\u0119 do napa\u015bci na Polsk\u0119, utworzy\u0142y specjalne grupy dywersyjne, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o utorowanie drogi wojskom napastnika. W tym celu, na cztery miesi\u0105ce przed atakiem, Abwehra admira\u0142a Canarisa rozpocz\u0119\u0142a organizowanie szesnastu boj\u00f3wek (Kampfgruppen<\/em>) przeznaczonych do akcji dywersyjnych. Wspomniane grupy bojowe wykona\u0107 mia\u0142y specjalne zadania o charakterze dywersyjno-sabota\u017cowym. Celem ich by\u0142o m.in. wytworzenie przycz\u00f3\u0142k\u00f3w i przechwycenie strategicznych punkt\u00f3w na polskiej granicy. Umo\u017cliwi\u0142o by to niespodziewane i szybkie wej\u015bcie hitlerowskich oddzia\u0142\u00f3w inwazyjnych do Polski oraz prze\u0142amanie polskiej obrony na pograniczu.<\/p>\n

Jednym z wa\u017cnych punkt\u00f3w strategicznych na polskiej granicy by\u0142 tunel kolejowy w pobli\u017cu zaolzia\u0144skiej miejscowo\u015bci Mosty (k. Jab\u0142onkowa). Tunel znajdowa\u0142 si\u0119 na Prze\u0142\u0119czy Jab\u0142onkowskiej na wa\u017cnej linii kolejowej \u0142\u0105cz\u0105cej ostrawsko-karwi\u0144ski okr\u0119g przemys\u0142owy ze S\u0142owacj\u0105. Zbudowana w II po\u0142owie XIX wieku linia kolejowa Bogumin – Koszyce (Bohum\u00edn \u2013 Ko\u0161ice) przechodzi\u0142a przez obszar zachodniej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego znanej jako Zaolzie, gdzie opr\u00f3cz kopalni zag\u0142\u0119bia w\u0119glowego dzia\u0142a\u0142a wielka huta \u017celaza w Trzy\u0144cu. W wyniku wydarze\u0144 politycznych zwi\u0105zanych ze zmian\u0105 granic Czechos\u0142owacji, tereny za Olz\u0105 w pa\u017adzierniku 1938 zosta\u0142y przy\u0142\u0105czone do Polski. Wszelki transport i tranzyt odbywaj\u0105cy si\u0119 na wspominanej linii kolejowej i przez dwusztolniowy, prawie 600-metrowy tunel na Prze\u0142\u0119czy Jab\u0142onkowskiej, by\u0142 wi\u0119c kontrolowany przez Polsk\u0119.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

\n

Tunel kolejowy przy Mostach nie znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu granicy polsko-niemieckiej, lecz s\u0105siadowa\u0142 z terytorium b\u0119d\u0105cego pod \u201eochron\u0105\u201d III Rzeszy Niemieckiej marionetkowego Pa\u0144stwa S\u0142owackiego oraz okupowanym przez ni\u0105 obszarem Protektoratu Czech i Moraw. Stanowi\u0142 jednak cel do opanowania. \u00d3wczesna S\u0142owacja sta\u0142a si\u0119 wojskowym sojusznikiem III Rzeszy. Jej obszar sta\u0142 si\u0119 terenem koncentracji wojsk agresora.<\/p>\n

St\u0105d te\u017c prowadzi\u0142 jeden z g\u0142\u00f3wnych kierunk\u00f3w wsp\u00f3lnej, niemiecko-s\u0142owackiej, napa\u015bci na Polsk\u0119. Istniej\u0105cy tunel i drog\u0119 wiod\u0105c\u0105 przez Prze\u0142\u0119cz Jab\u0142onkowsk\u0105 sztab armii hitlerowskiej chcia\u0142 wykorzysta\u0107 do przej\u015bcia zgromadzonej na S\u0142owacji w pobli\u017cu miasta \u010cadca (Czadca), niemieckiej dywizji pancernej, kt\u00f3ra mia\u0142a zaj\u0105\u0107 polskie obszary przemys\u0142owe na \u015al\u0105sku.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na strategiczne znaczenie tunelu, polskie dow\u00f3dztwo wojskowe, stoj\u0105c w obliczu zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 wojny niemiecko-polskiej, jeszcze w czerwcu 1939 r. zadecydowa\u0142o o prewencyjnym zaminowaniu obydwu ci\u0105g\u00f3w tunelowych. Zaminowania dokona\u0142 oddzia\u0142 saper\u00f3w kierowany przez zmobilizowanego do wojska Witolda Pirszela, in\u017cyniera g\u00f3rniczego. W zwi\u0105zku z oczekiwanym wybuchem wojny, do ochrony plac\u00f3wki Mosty \u2013 Tunel Jab\u0142onkowski wyznaczono dwa plutony \u017co\u0142nierzy 21 Batalionu Saper\u00f3w pod dow\u00f3dztwem wspomnianego ppor. Witolda Pirszela. Saperzy strzegli p\u00f3\u0142nocnego wylotu tunelu. Natomiast pluton strzelc\u00f3w 4 Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Podhala\u0144skich, dowodzony przez ppor. Ignacego Lichtera, wchodz\u0105cy w sk\u0142ad 21 Dywizji Piechoty G\u00f3rskiej i \u017co\u0142nierze z plac\u00f3wki Stra\u017cy Granicznej stacjonuj\u0105cej w pobliskim \u015awierczynowcu, pe\u0142nili s\u0142u\u017cb\u0119 wartownicz\u0105 na po\u0142udniowym przedpolu tunelu. W przypadku zagro\u017cenia tunelu\u00a0 na pomoc wartownikom przyby\u0107 mia\u0142y oddzia\u0142y Obrony Narodowej z Trzy\u0144ca. W dniach poprzedzaj\u0105cych nieuchronny wybuch konfliktu zbrojnego saperzy codziennie, po przejechaniu tunelem ostatniego poci\u0105gu, umieszczali zapalniki w \u0142adunkach wybuchowych za\u0142o\u017conych w obydwu sztolniach tunelu.<\/p>\n

Pierwotny plan ataku na Polsk\u0119 zak\u0142ada\u0142 rozpocz\u0119cie agresji w dniu 26 sierpnia 1939 r. Z tego powodu oficerowie Abwehry ju\u017c w lecie 1939 r. aktywnie szkolili i przygotowywali grupy dywersyjne na specjalne akcje i operacje. Jednym z oddzia\u0142\u00f3w dywersyjnych oznaczonym liter\u0105 \u201eK\u201d dowodzi\u0142 podporucznik Hans Albrecht Herzner z wroc\u0142awskiego oddzia\u0142u Abwehry (Abwehrstelle Breslau<\/em>). Jego grupa w nocy z 25 na 26 sierpnia dokona\u0107 mia\u0142a napadu na polsk\u0105 stacj\u0119 kolejow\u0105 Mosty ko\u0142o Jab\u0142onkowa, opanowa\u0107 tunel jab\u0142onkowski, zapobiec wysadzeniu go przez polskich saper\u00f3w i utrzyma\u0107 nieuszkodzony do chwili nadej\u015bcia od strony S\u0142owacji regularnych oddzia\u0142\u00f3w niemieckich 7 Bawarskiej Dywizji Piechoty.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

Cz\u0142onkowie wspomnianej grupy dywersyjnej rekrutowali si\u0119 spo\u015br\u00f3d niemieckiej mniejszo\u015bci narodowej \u017cyj\u0105cej na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim, g\u0142\u00f3wnie z Jab\u0142onkowa i zorganizowanej w tzw. Kampf-Organisation<\/em>. Dywersanci, znaj\u0105cy teren i \u015brodowisko, wywodzili si\u0119 te\u017c cz\u0119\u015bciowo z miejscowych mieszka\u0144c\u00f3w o polsko brzmi\u0105cych nazwiskach, kt\u00f3rzy podj\u0119li wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z hitlerowcami. W\u015br\u00f3d boj\u00f3wkarzy byli saperzy wyszkoleni w armii czechos\u0142owackiej, kt\u00f3rzy potrafili unieszkodliwi\u0107 zapalniki i opr\u00f3\u017cni\u0107 komory tunelu z materia\u0142\u00f3w wybuchowych. Uczestnicy napadu na tunel zostali uwiecznieni na jednym z zachowanych zdj\u0119\u0107 grupy wykonanych w s\u0142owackiej Czadcy. Przedstawia ono cz\u0142onk\u00f3w grupy siedz\u0105cych wok\u00f3\u0142 dow\u00f3dcy A. Herznera.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
Grupa dywersyjna por. Herznera \u2013 Cadca, 1939 (fot. internet)<\/figcaption><\/figure>\n

Na dwana\u015bcie godzin przed planowan\u0105 na 26 sierpnia rano inwazj\u0105 na Polsk\u0119 szef Abwehry, admira\u0142 Canaris, otrzyma\u0142 od gen. Wilhelma Keitla, szefa Naczelnego Dow\u00f3dztwa Wojsk L\u0105dowych (OKW), rozkaz do rozpocz\u0119cia akcji boj\u00f3wek. Grupy dywersyjne opu\u015bci\u0142y wi\u0119c miejsca koncentracji, aby pod os\u0142on\u0105 nocy przyby\u0107 nawyznaczone punkty strategiczne.<\/p>\n

Jednak jeszcze tego samego dnia wieczorem, z powodu zmiany sytuacji politycznej, zamierzany atak na Polsk\u0119 zosta\u0142 odwo\u0142any. Przyczyn\u0105 tego by\u0142o przede wszystkim zawarcie przez Polsk\u0119 umowy o wzajemnej pomocy z Wielk\u0105 Brytani\u0105 oraz odm\u00f3wienie, z tego powodu, przy\u0142\u0105czenia si\u0119 W\u0142och do wojny. Dow\u00f3dcy, kieruj\u0105cy operacjami dywersyjnymi, otrzymali telegram z rozkazem natychmiastowego wstrzymania dzia\u0142a\u0144 i zatrzymania znajduj\u0105cych si\u0119 w terenie grup dywersyjnych. Nie by\u0142o to wcale \u0142atwe zadanie, poniewa\u017c oddzia\u0142y specjalne ju\u017c podj\u0119\u0142y kroki dywersyjne i sabota\u017cowe. Natychmiast wi\u0119c przyst\u0105piono do wykonania rozkazu z Berlina. Dzi\u0119ki nawi\u0105zaniu \u0142\u0105czno\u015bci z boj\u00f3wkami nadludzkim wysi\u0142kiem uda\u0142o si\u0119 zatrzyma\u0107 prawie wszystkie z nich z wyj\u0105tkiem grupy dowodzonej przez Herznera. Kontakt z Herznerem jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, uda\u0142o si\u0119 nawi\u0105za\u0107 dopiero przed po\u0142udniem 26 sierpnia, to znaczy ju\u017c po napa\u015bci i strzelaninie w Mostach. Dow\u00f3dca boj\u00f3wki meldowa\u0142 wtedy telefonicznie prze\u0142o\u017conym w Czadcy, \u017ce przebywa ci\u0105gle w Polsce, tunel jest nieuszkodzony, a grupa znajduje si\u0119 pod ostrza\u0142em i ma dw\u00f3ch rannych.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

\n

Aby przeprowadzi\u0107 niespodziewany atak na polskie obiekty kolejowe grupa boj\u00f3wkarzy Herznera, licz\u0105ca ok. 30 os\u00f3b, wyruszy\u0142a ze s\u0142owackiej Czadcy zaraz po po\u0142udniu 25 sierpnia. W nocy nielegalnie przekroczy\u0142a granic\u0119 polsko-s\u0142owack\u0105, przebiegaj\u0105c\u0105 w lesie w rejonie Wielkiego Po\u0142omu. Poniewa\u017c nie dotar\u0142 do niej rozkaz o zatrzymaniu dzia\u0142a\u0144 operacyjnych, zgodnie z planem przyby\u0142a pod stacj\u0119 kolejow\u0105 Mosty. Tutaj o \u015bwicie 26 sierpnia, bez \u017cadnych przeszk\u00f3d i strat, zaj\u0119\u0142a budynki i urz\u0105dzenia kolejowe. Dywersanci wzi\u0119li do niewoli bezbronn\u0105 obs\u0142ug\u0119 stacji i kilku polskich robotnik\u00f3w, czekaj\u0105cych na poci\u0105g do huty w Trzy\u0144cu. Mimo zaskoczenia obs\u0142ugi stacji nie uda\u0142o im si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 sukcesu i wykona\u0107 zamiaru opanowania tuneli. Nie wiedzieli bowiem, \u017ce w piwnicy zaj\u0119tej przez nich stacji znajduje si\u0119 czynna centrala telefoniczna. Z niej odwa\u017cna telefonistka zawiadomi\u0142a wartownie strzeg\u0105ce tuneli o napadzie i zaj\u0119ciu stacji. Zanim wi\u0119c boj\u00f3wkarze wyruszyli w kierunku tuneli, zaalarmowani \u017co\u0142nierze odpowiednio przygotowali si\u0119 na ich przyj\u0119cie. Dwie dru\u017cyny uzbrojone w karabin maszynowy zaj\u0119\u0142y pozycje obronne na skarpach nad wlotami do tuneli. Obok budki dr\u00f3\u017cnika odleg\u0142ej ok. 500 metr\u00f3w od stacji urz\u0105dzono posterunek obserwacyjny. Wkr\u00f3tce ostrzelano napastnik\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 w pobli\u017cu stacji. Dywersanci zrozumieli, \u017ce zostali odkryci, a ich zamiary rozpoznane. Podj\u0119li nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 podej\u015bcia pod tunele, przy kt\u00f3rej dosz\u0142o do chaotycznej strzelaniny. P\u00f3\u017aniej dywersanci wycofali si\u0119 i rozproszyli w r\u00f3\u017cnych kierunkach. Zdecydowali si\u0119 poczeka\u0107 do rana na spodziewane przybycie dywizji pancernej Wehrmachtu. Mija\u0142y godziny i rozwidni\u0142o si\u0119. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 na niekorzy\u015b\u0107 napastnik\u00f3w, zw\u0142aszcza \u017ce niemieckie oddzia\u0142y szturmowe w og\u00f3le si\u0119 nie pojawi\u0142y. Znacznie zdezorientowany i zdenerwowany przebiegiem wydarze\u0144 podporucznik Herzner pr\u00f3bowa\u0142 dowiedzie\u0107 si\u0119, czy dosz\u0142o do wybuchu wojny mi\u0119dzy Niemcami i Polsk\u0105. W ko\u0144cu zdecydowa\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 telefonicznie ze stacj\u0105 graniczn\u0105 w Czadcy. Zadzwoni\u0142 bezpo\u015brednio na S\u0142owacj\u0119 i po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 ze swoimi prze\u0142o\u017conymi urz\u0119duj\u0105cymi przy sztabie dow\u00f3dztwa dywizji maj\u0105cej zaatakowa\u0107 Zaolzie. Tutaj mocno zdenerwowany oficer rozpoznania za\u017c\u0105da\u0142 od niego natychmiastowego zaprzestania dzia\u0142a\u0144 militarnych, wycofania si\u0119 grupy z Polski, szybkiego przekroczenia granicy i powrotu na S\u0142owacj\u0119. Kategorycznie rozkaza\u0142 r\u00f3wnie\u017c pozostawienie na miejscu wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w, zdobytego sprz\u0119tu i innych \u0142up\u00f3w wojennych.<\/p>\n

W tym czasie w okolicy stacji pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c pododdzia\u0142y 21 Dywizji Piechoty G\u00f3rskiej WP i zacz\u0119\u0142y otacza\u0107 prze\u0142\u0119cz. W obliczu zagro\u017cenia okr\u0105\u017ceniem i obaw\u0105 wzi\u0119cia do niewoli, dow\u00f3dca boj\u00f3wki zarz\u0105dzi\u0142 wycofanie si\u0119 pieszo w g\u00f3ry w kierunku Ska\u0142ki i Wielkiego Po\u0142omu. Sam wraz z jednym z dywersant\u00f3w zdecydowa\u0142 si\u0119 na ucieczk\u0119 na S\u0142owacj\u0119, wykorzystuj\u0105c do tego stoj\u0105c\u0105 na stacji polsk\u0105 lokomotyw\u0119. Aby zapobiec otwarciu ognia ze strony broni\u0105cych tunelu \u017co\u0142nierzy i umo\u017cliwienia przejazdu, pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 wzi\u0119tymi si\u0142\u0105 ze stacji, czterema polskimi kolejarzami jako zak\u0142adnikami. Umie\u015bci\u0142 ich na stoj\u0105cym na torach parowozie i ruszy\u0142 w kierunku nieuszkodzonego tunelu. Dzi\u0119ki zak\u0142adnikom uda\u0142o mu si\u0119 bezpiecznie przejecha\u0107 tunelem i wydosta\u0107 z okr\u0105\u017cenia na teren S\u0142owacji. Wartownicy bowiem strzelali jedynie do lokomotywy, kt\u00f3r\u0105 uszkodzili.<\/p>\n

Po walce o opanowanie tunelu dywersanci zostawili na miejscu napadu troch\u0119 broni i materia\u0142\u00f3w wybuchowych. Najcenniejsz\u0105 zdobycz\u0105 by\u0142 jeden uniwersalny karabin maszynowy MG 34, kt\u00f3ry kilka dni p\u00f3\u017aniej przyda\u0142 si\u0119 polskim obro\u0144com w walkach przeciwko naje\u017ad\u017acom.<\/p>\n

Po nieudanej akcji dywersyjnej gen. mjr Eugen Ott, dow\u00f3dca stacjonuj\u0105cej na S\u0142owacji 7 Bawarskiej Dywizji Piechoty, z\u0142o\u017cy\u0142 gen. bryg. J\u00f3zefowi Kustroniowi, dow\u00f3dcy 21 Dywizji Piechoty G\u00f3rskiej, oficjalne przeprosiny za po\u017ca\u0142owania godny i nieodpowiedzialny \u201eincydent\u201d wywo\u0142any przez, jak okre\u015blono, \u201eniepoczytalnego osobnika\u201d.<\/p>\n

\u201eNiepoczytalny osobnik\u201d, jednak jako jeden z pierwszych oficer\u00f3w Wehrmachtu bior\u0105cych udzia\u0142 w agresji na Polsk\u0119, odznaczony zosta\u0142 hitlerowskim Krzy\u017cem \u017belaznym II klasy. Dwa lata p\u00f3\u017aniej ten sam Albrecht Herzner, ju\u017c w stopniu obersturmf\u00fcrera SS, wraz z ukra\u0144skim oficerem Romanem Szuchewyczem, (Untersturmf\u00fcrer SS) dowodzi\u0142 ukrai\u0144skim batalionem SS \u201eNachtigall\u201d (Sonderabataillon Nachtigall<\/em>). Wspomniany batalion w lipcu 1941 r., zaraz po wkroczeniu wojsk niemieckich do Lwowa, przeprowadzi\u0142 aresztowanie profesor\u00f3w lwowskich, cz\u0142onk\u00f3w ich rodzin i przyjaci\u00f3\u0142. Nast\u0119pnie pluton egzekucyjny na rozkaz R. Szuchewycza (p\u00f3\u017aniejszego dow\u00f3dcy UPA), dokona\u0142 masowego mordu aresztowanych przez ich rozstrzelanie. Cz\u0142onkowie \u201eNachtigallu\u201d dokonali r\u00f3wnie\u017c krwawego pogromu \u017cydowskiej ludno\u015bci Lwowa.<\/p>\n

Napad boj\u00f3wki na Tunel Jab\u0142onkowski przyczyni\u0142 si\u0119 do dokonania istotnych zmian w planie jego destrukcji i umo\u017cliwi\u0142 szybkie wysadzenie w dniu napa\u015bci na Polsk\u0119. Odpowiedzialny za zniszczenie tuneli dow\u00f3dca saper\u00f3w ppor. Pirszel, dokona\u0142 istotnych zmian w sposobie za\u0142o\u017cenia i uzbrojenia \u0142adunk\u00f3w wybuchowych. Nakaza\u0142 te\u017c rozkr\u0119ci\u0107 tory kolejowe od strony granicy. W dniu 1 wrze\u015bnia wi\u0119c gdy pod tunelem pojawi\u0142 si\u0119 nieprzyjaciel, Pirszel osobi\u015bcie i bez zb\u0119dnego rozkazu doprowadzi\u0142 do detonacji 20 ton trotylu i wysadzenia tunelu. Zniszczenie zablokowa\u0142o skutecznie ruch kolejowy na dwa lata.<\/p>\n

Niniejszy incydent wojenny sta\u0142 si\u0119 tematem reporta\u017cu Telewizji Czeskiej, studio Ostrava, \u201eV\u00e1lka o\u00a0tunel\u201c (2004) i\u00a0Telewizji Polskiej \u201e1939 \u2013 wojenny falstart\u201c (2007).<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pierwsze strza\u0142y II wojny \u015bwiatowej \u00a0 Za wydarzenie rozpoczynaj\u0105ce drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, uwa\u017ca si\u0119 ostrza\u0142 Westerplatte. Czasami wspomina si\u0119 bombardowanie Wielunia. Czy jednak faktycznie tam pad\u0142y pierwsze strza\u0142y ? Hitlerowskie Niemcy, przygotowuj\u0105c si\u0119 do napa\u015bci na Polsk\u0119, utworzy\u0142y specjalne grupy dywersyjne, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o utorowanie drogi wojskom napastnika. W tym celu, na cztery miesi\u0105ce przed […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-2409","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2409"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2409\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}