{"id":2416,"date":"2012-09-07T19:54:28","date_gmt":"2012-09-07T17:54:28","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=514"},"modified":"2014-10-02T12:27:18","modified_gmt":"2014-10-02T10:27:18","slug":"vynalezy-slovakov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/vynalezy-slovakov\/","title":{"rendered":"Vyn\u00e1lezy Slovakov"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><br \/>\n<!--:--><!--:pl-->Najbardziej znanymi wynalazkami S\u0142owak\u00f3w s\u0105:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wynalazki Jana Bah\u00fd\u013ea<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tw\u00f3rc\u0105 znacznego mn\u00f3stwa wynalazk\u00f3w jest J\u00e1n Bah\u00fd\u013e (1845-1916), kt\u00f3ry konstruowa\u0142 zw\u0142aszcza maszyny lataj\u0105ce. Spo\u015br\u00f3d 17 patent\u00f3w Bah\u00fd\u013ea warto wspomnie\u0107 m.in. wynalazek:<\/p>\n<p>&#8211; czo\u0142gu parowego<\/p>\n<p>&#8211; pompy zbiornikowej<\/p>\n<p>&#8211; balonu powietrznego po\u0142\u0105czonego z turbin\u0105 powietrzn\u0105 (1894)<\/p>\n<p>&#8211; urz\u0105dzenia do sprz\u0119gania wagon\u00f3w<\/p>\n<p>&#8211; windy wewn\u0105trz wzg\u00f3rza zamkowego w Bratys\u0142awie<\/p>\n<p>&#8211; pierwszego benzynowego silnika samochodowego na S\u0142owacji (z Antonem Marschallem)<\/p>\n<p>&#8211; helikopteru Avion (1905).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pompa wodna<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pierwsze pompy wodne wynalaz\u0142 i zastosowa\u0142 w g\u00f3rnictwie Jozef Karol Hell (1713-1783), wynalazca i konstruktor maszyn g\u00f3rniczych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Spadochron<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wynalazc\u0105 i konstruktorem pierwszego wykorzystanego w praktyce (1913) spadochronu by\u0142 \u015atefan Bani\u010d (1870-1941).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Telegrafia bezprzewodowa i radiokomunikacja<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pionierem i wynalazc\u0105 w dziedzinie telegrafii bezprzewodowej i radiokomunikacji\u00a0 by\u0142 Jozef Murga\u0161 (1864-1929), s\u0142owacki duchowny katolicki, malarz i fizyk dzia\u0142aj\u0105cy w Stanach Zjednoczonych. Jako pierwszy na \u015bwiecie przeprowadzi\u0142 27 kwietnia 1905 \u017cyw\u0105 transmisj\u0119 radiow\u0105. W kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej dokona\u0142 transmisji radiowej mi\u0119dzy miejscowo\u015bciami Scranton a Wilkes-Barre (USA) na odleg\u0142o\u015b\u0107 30 kilometr\u00f3w. Przypisa\u0107 mu wi\u0119c mo\u017cna wynalazek radia. Pierwszy na \u015bwiecie zastosowa\u0142 modulacj\u0119 cz\u0119stotliwo\u015bci w radiotelegrafii. By\u0142 autorem licznych patent\u00f3w technicznych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sprz\u0119g wagonowy<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Patent na automatyczne sprz\u0119ganie i rozsprz\u0119ganie wagon\u00f3w kolejowych posiada\u0142\u00a0 Samuel Petrikovich (1855-1919), s\u0142owacki architekt, archeolog, hydrolog i wynalazca.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Krzywizna Petzvalda<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Jozef Maximili\u00e1n Petzval (1807-1891), s\u0142owacki fizyk i matematyk niemieckiego pochodzenia, uwa\u017cany jest za jednego z\u00a0pionier\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w optyki geometrycznej. Jako pierwszy opracowa\u0142 warunki jakie musz\u0105 by\u0107 spe\u0142nione, aby wyeliminowana by\u0142a aberracja optyczna obiektywu w postaci krzywizny pola. Krzywizna taka nosi nazw\u0119 \u201ekrzywizny Petzvala\u201d. Skonstruowa\u0142 te\u017c w\u0142asny obiektyw (1840) i lornetk\u0119 operow\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pompa ciep\u0142a<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 pomp\u0119 ciep\u0142a na \u015bwiecie skonstruowa\u0142 Aurel Stodola (1859-1942), fizyk, in\u017cynier i naukowiec, prekursor termodynamiki, autor teorii cieplnych obieg\u00f3w turbin gazowych. Skonstruowana przez niego w 1928 roku pompa ciep\u0142a dzia\u0142a do dzi\u015b i ogrzewa ratusz w szwajcarskiej Genewie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Nap\u00f3j orze\u017awiaj\u0105cy \u201eVinea\u201c<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Pomys\u0142odawc\u0105 produkowanego na S\u0142owacji z\u00a0winogron popularnego napoju orze\u017awiaj\u0105cego marki \u201eVinea\u201c jest J\u00e1n Farka\u0161, enolog i naukowiec.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gitara rezofoniczna<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wynalazc\u0105 instrumentu muzycznego znanego jako gitara rezofoniczna lub nazywanego gitar\u0105<\/p>\n<p>National lub Dobro,\u00a0 jest J\u00e1n Dopjera \/r\u00f3wnie\u017c John Dopyera\/ (1893-1988), muzyk s\u0142owacko-ameryka\u0144ski, konstruktor i producent instrument\u00f3w strunowych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><em><\/em><!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najbardziej znanymi wynalazkami S\u0142owak\u00f3w s\u0105: &nbsp; Wynalazki Jana Bah\u00fd\u013ea &nbsp; Tw\u00f3rc\u0105 znacznego mn\u00f3stwa wynalazk\u00f3w jest J\u00e1n Bah\u00fd\u013e (1845-1916), kt\u00f3ry konstruowa\u0142 zw\u0142aszcza maszyny lataj\u0105ce. Spo\u015br\u00f3d 17 patent\u00f3w Bah\u00fd\u013ea warto wspomnie\u0107 m.in. wynalazek: &#8211; czo\u0142gu parowego &#8211; pompy zbiornikowej &#8211; balonu powietrznego po\u0142\u0105czonego z turbin\u0105 powietrzn\u0105 (1894) &#8211; urz\u0105dzenia do sprz\u0119gania wagon\u00f3w &#8211; windy wewn\u0105trz wzg\u00f3rza zamkowego [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-2416","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2416","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2416"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2416\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2416"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2416"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2416"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}