{"id":2430,"date":"2012-09-26T09:30:01","date_gmt":"2012-09-26T09:30:01","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=638"},"modified":"2012-09-26T09:30:01","modified_gmt":"2012-09-26T09:30:01","slug":"vaclav-zrust-cesky-dobrovolnik-v-januarovom-povstani-1863","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/vaclav-zrust-cesky-dobrovolnik-v-januarovom-povstani-1863\/","title":{"rendered":"V\u00e1clav Zr\u016fst &#8211; \u010cesky dobrovo\u013en\u00edk v  janu\u00e1rovom povstani  \/ 1863 \/"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><br \/>\n<!--:--><!--:pl-->&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>V\u00e1clav<\/strong> \/Wac\u0142aw\/ <strong>Zr\u016fst<\/strong> (1841-1871?) by\u0142 czeskim patriot\u0105, z wykszta\u0142cenia technikiem, organizatorem ochotniczych oddzia\u0142\u00f3w czeskich maj\u0105cych pom\u00f3c powstaniu styczniowemu \/1863\/.<\/p>\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 17 lipca 1841 roku w mie\u015bcie Pardubice. By\u0142 synem aptekarza dzia\u0142aj\u0105cego wcze\u015bniej w mie\u015bcie Vla\u0161im, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Pardubic i o\u017ceni\u0142 si\u0119 tutaj 4 pa\u017adziernika 1823 roku z Ann\u0105 \u0158ihow\u0105, p\u00f3\u017aniejsz\u0105 matk\u0105 Wac\u0142awa.<\/p>\n<p>Zr\u016fst by\u0142 studentem praskiej uczelni technicznej. Podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 m\u0142odych Czech\u00f3w, na studiach anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 patriotyczn\u0105. Po wybuchu w Polsce powstania styczniowego \/1863\/ by\u0142 jednym z pierwszych czeskich ochotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy pospieszyli na pomoc powsta\u0144com. Osobi\u015bcie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w nurt walki narodowowyzwole\u0144czej Polak\u00f3w. Przyby\u0142 do okupowanej przez zaborc\u00f3w Polski i walczy\u0142 o odzyskanie przez ni\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci. Wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w o\u015bmiu bitwach i potyczkach powsta\u0144czych. Nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0142 do Czech z zamiarem zaci\u0105gania ochotnik\u00f3w i utworzenia z nich legionu z o\u015brodkiem w W\u00f3lce Justowskiej k. Krakowa \/obecnie w granicach miasta\/. Posiada\u0142 nawet napisane z my\u015bl\u0105 o tym celu listy uwierzytelniaj\u0105ce i specjalne uprawnienia od jednego z polskich dow\u00f3dc\u00f3w powsta\u0144czych (wg czeskich \u017ar\u00f3de\u0142 od \u201eZameczka\u201d czyli p\u0142k W\u0142adys\u0142awa Cichorskiego). Opr\u00f3cz zaci\u0105gu zaj\u0105\u0142 si\u0119 te\u017c tworzeniem tre\u015bci przysi\u0119gi i regulaminu przysz\u0142ej jednostki oraz przygotowaniem jej sztandaru. Niestety w po\u0142owie lipca 1863 roku zosta\u0142 zdradzony i zadenuncjowany policji austriackiej przez jednego ze swoich bliskich znajomych. Uczyni\u0142 to policyjny konfident Karol Sabina u kt\u00f3rego Zr\u016fst przez pewien okres czasu ukrywa\u0142 si\u0119 i nocowa\u0142. Policja dowiedzia\u0142a si\u0119 nie tylko o udziale Zr\u016fsta w polskim zrywie narodowym, ale r\u00f3wnie\u017c o przygotowaniu sztandaru powsta\u0144czego udekorowanego niebiesk\u0105 wst\u0119g\u0105 z napisem \u201eL.P.1863\u201d \/L\u00e9ta Pan\u011b czyli Roku Pa\u0144skiego\/. Wst\u0119g\u0119 wyszy\u0142a Eufrosina (Eufrozyna), c\u00f3rka wspominanego wcze\u015bniej konfidenta, Karola Sabiny. Do r\u0105k policji trafi\u0142a te\u017c tre\u015b\u0107 przysi\u0119gi legionist\u00f3w i regulamin oddzia\u0142u. Zar\u00f3wno sztandar jak i dokumenty przysz\u0142ego legionu przygotowane przez patriot\u0119 czeskiego zosta\u0142y skonfiskowane.<\/p>\n<p>Zr\u016fst o zdradzie i dzia\u0142aniach policji nic nie wiedzia\u0142. Wyjecha\u0142 wi\u0119c 26 lipca 1863 roku z Czech do Krakowa. Tutaj zaraz po przybyciu zosta\u0142 1 sierpnia 1863 na podstawie listu praskiej policji aresztowany. Jednocze\u015bnie przeprowadzona zosta\u0142a reiwizja w dworze w W\u00f3lce Justowskiej, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 przysz\u0142ym o\u015brodkiem i baz\u0105 legionu czeskiego. Odnalezione dowody i skonfiskowane materia\u0142y pozwoli\u0142y policji na wszcz\u0119cie \u015bledztwa i oskar\u017cenie Zr\u016fsta i jego przyjaci\u00f3\u0142 o dzia\u0142anie na szkod\u0119 pa\u0144stwa. Policja praska dostarczy\u0142a do Krakowa dodatkowe dowody obci\u0105\u017caj\u0105ce jego osob\u0119, za wyj\u0105tkiem sztandaru, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 ujawni\u0107 konfidenta. Krakowski s\u0105d wojskowy skaza\u0142 2 kwietnia 1864 roku Wac\u0142awa Zr\u016fsta na dwa i p\u00f3\u0142 roku wi\u0119zienia. Kar\u0119 t\u0119 nast\u0119pnie z\u0142agodzono na jeden rok wi\u0119zienia. Tak ukarano czeskiego patriot\u0119 za pomoc polskim powsta\u0144com styczniowym.<\/p>\n<p>Nie wiadomo dok\u0142adnie jak, gdzie i kiedy Wac\u0142aw Zr\u016fst zmar\u0142. Sta\u0142o si\u0119 tak przypuszczalnie mi\u0119dzy rokiem 1870 a 1872. Zmar\u0142 prawdopodobnie w 1871 roku w wieku 30 lat.<\/p>\n<p align=\"center\">*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n<p>Innym Czechem, przyjacielem Polak\u00f3w, by\u0142 Josef Bar\u00e1k (1833-1883), dziennikarz, poeta, pisarz, d\u0142ugoletni redaktor naczelny pisma \u201eN\u00e1rodn\u00ed listy\u201d, dzia\u0142acz ruchu patriotycznego \u201eM\u0142ode Czechy\u201d.<\/p>\n<p>W 1863 roku zosta\u0142 aresztowany w Krakowie i uwi\u0119ziony na 6 tygodni za zaci\u0105g do obcego wojska.<\/p>\n<p>Po wybuchu powstaniu styczniowego mn\u00f3stwo patriotycznych Czech\u00f3w organizowa\u0142o spontaniczn\u0105 i bezinteresown\u0105 pomoc dla powsta\u0144c\u00f3w. Polacy r\u00f3wnie\u017c byli zainteresowani utworzeniem legionu czeskiego, kt\u00f3ry by im pom\u00f3g\u0142 w walkach z zaborc\u0105.<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; V\u00e1clav \/Wac\u0142aw\/ Zr\u016fst (1841-1871?) by\u0142 czeskim patriot\u0105, z wykszta\u0142cenia technikiem, organizatorem ochotniczych oddzia\u0142\u00f3w czeskich maj\u0105cych pom\u00f3c powstaniu styczniowemu \/1863\/. Urodzi\u0142 si\u0119 17 lipca 1841 roku w mie\u015bcie Pardubice. By\u0142 synem aptekarza dzia\u0142aj\u0105cego wcze\u015bniej w mie\u015bcie Vla\u0161im, kt\u00f3ry przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Pardubic i o\u017ceni\u0142 si\u0119 tutaj 4 pa\u017adziernika 1823 roku z Ann\u0105 \u0158ihow\u0105, p\u00f3\u017aniejsz\u0105 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1,14],"tags":[],"class_list":["post-2430","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nezaradene","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2430"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2430\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}