{"id":2446,"date":"2013-11-24T15:25:18","date_gmt":"2013-11-24T15:25:18","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=1614"},"modified":"2013-11-24T15:25:18","modified_gmt":"2013-11-24T15:25:18","slug":"bitka-pod-parkany-9-10-1683-pl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/bitka-pod-parkany-9-10-1683-pl\/","title":{"rendered":"Bitka pod Parkany -9.10.1683-pl"},"content":{"rendered":"<p><!--:en-->Na wiosn\u0119 1683 r. wielki wezyr turecki Kara Mustafa zdecydowa\u0142 si\u0119 na zorganizowanie ogromnej wyprawy wojennej przeciwko Habsburgom. Jej celem by\u0142o ostateczne pokonanie Austriak\u00f3w i\u00a0podporz\u0105dkowanie sobie Europy \u015arodkowej. Na realizacj\u0119 zamiaru zarz\u0105dzi\u0142 pod Parkanem (obecnie s\u0142owackie \u0160t\u00farovo) koncentracj\u0119 olbrzymiej armii w sile 250 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Poniewa\u017c jednak naruszona \u201ez\u0119bem czasu\u201c miejscowa twierdza nie by\u0142a w stanie pomie\u015bci\u0107 przybywaj\u0105cej z\u00a0g\u0142\u0119bi kraju wielkiej ilo\u015bci \u017co\u0142nierzy, niezb\u0119dne by\u0142o rozbicie tabor\u00f3w wok\u00f3\u0142 miejscowo\u015bci.<\/p>\n<p>Gdy na pocz\u0105tku lata 1683 roku koncentracja wed\u0142ug mniemania tureckich dow\u00f3dc\u00f3w zosta\u0142a zako\u0144czona, oddzia\u0142y osma\u0144skie ruszy\u0142y na Wiede\u0144. Jednocze\u015bnie sprzymierzeniec Turcji, w\u0119gierski magnat Imrich Th\u00f6k\u00f6ly, podj\u0105\u0142 akcje wojskowe maj\u0105ce na celu podporz\u0105dkowanie sobie ca\u0142ego obszaru obecnej S\u0142owacji.<\/p>\n<p>Oble\u017c\u0119nie Wiednia rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 14 lipca 1683 i\u00a0trwa\u0142o a\u017c do 12 wrze\u015bnia tego\u017c roku. Aby zapewni\u0107 nale\u017cyt\u0105 obron\u0119 przeciwko Wielkiej Armii, Austriacy zmuszeni byli zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 za po\u015brednictwem i\u00a0poparciem papie\u017ca do w\u0142adc\u00f3w europejskich z\u00a0pro\u015bb\u0105 o\u00a0udzielenie pomocy i\u00a0wsparcia militarnego. W obliczu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 niebezpiecze\u0144stwa tureckiego i\u00a0zagro\u017cenia chrze\u015bcija\u0144stwa w Europie, przyby\u0142y na obron\u0119 Wiednia i Austrii wielonarodowo\u015bciowe oddzia\u0142y wojskowe. Na wezwanie papie\u017ca pod\u0105\u017cy\u0142 na odsiecz Wiednia r\u00f3wnie\u017c polski kr\u00f3l Jan III Sobieski, kt\u00f3ry 12 wrze\u015bnia 1683 w bitwie pod bramami Wiednia odni\u00f3s\u0142 wspania\u0142e zwyci\u0119stwo na chwa\u0142\u0119 or\u0119\u017ca polskiego. Pokonanych w bitwie Turk\u00f3w oddzia\u0142y alianckie jeszcze \u015bciga\u0142y uciekaj\u0105cych w kierunku wschodnim tak, aby zapewni\u0107 bezpieczny pok\u00f3j oraz wyp\u0119dzi\u0107 ich z\u00a0Austrii. Oddzia\u0142y tureckie zatrzyma\u0142y si\u0119 na d\u0142u\u017cej i\u00a0znowu skoncentrowa\u0142y dopiero w miejscu rozpocz\u0119cia wyprawy czyli w P\u00e1rk\u00e1ny. Gdy Kara Mustafa dowiedzia\u0142 si\u0119 o\u00a0zamiarze zdobycia Ostrzyhomiu, pozostawi\u0142 obron\u0119 Parkanu Karze Mohamedowi, paszy z\u00a0Budy i\u00a0jego 8 tysi\u0105com \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n<p>W dniu 7 pa\u017adziernika 1683 alianci podeszli pod Parkan. Tutaj wojska Sobieskiego zdoby\u0142y z \u00a0marszu twierdz\u0119 Svod\u00edn, lecz Turcy ju\u017c w tym czasie dobrze si\u0119 ufortyfikowali i\u00a0umocnili na drugim w\u0119gierskim brzegu Dunaja w Ostrzyhomiu (Esztergom). Zaraz po zdobyciu twierdzy jazda polska, kt\u00f3ra tworzy\u0142a czo\u0142o armii g\u0142\u00f3wnej mimo zakazu Sobieskiego przeprowadzi\u0142a bez odpowiedniego przygotowania i\u00a0 wsparcia, samowolnie i na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 nieudan\u0105 akcj\u0119 wojskow\u0105. Polacy dostali si\u0119 do zastawionej sprytnie przez Turk\u00f3w w tzw. Dolinie P\u0142aczu (<em>Siralomv\u00f6lgy<\/em>) pu\u0142apki w kt\u00f3rej zostali pobici. Oko\u0142o 1,5 tysi\u0105ca polskiej jazdy dosta\u0142o si\u0119 do niewoli i\u00a0nast\u0119pnie zosta\u0142o bezlito\u015bnie \u015bci\u0119tych. Dwa dni p\u00f3\u017aniej 9 pa\u017adziernika 1683 wojska cesarskie i\u00a0polskie dowodzone przez ksi\u0119cia Karola Lotary\u0144skiego oraz innych dow\u00f3dc\u00f3w wojskowych (m.in. hrabia D\u00fcnewald, ksi\u0105\u017c\u0119 Starhemberg, austriaccy genera\u0142owie \u2013 Picolomini, P\u00e1lffy, Gaprara, Veterani, Londron i polski hetman Jab\u0142onowski) zaatakowa\u0142y Parkan. Przygotowane w napr\u0119dce tureckie linie obronne nie wytrzyma\u0142y uderzenia wojsk sojuszniczych i\u00a0 zosta\u0142y prze\u0142amane. Turcy marnie czekali na pomoc i\u00a0wsparcie oddzia\u0142\u00f3w podlegaj\u0105cych Th\u00f6k\u00f6ly, bowiem ten w obliczu zmiany sytuacji wojskowej i\u00a0widocznej pora\u017cki Turcji, zwleka\u0142 i\u00a0czeka\u0142 na lepsz\u0105 dla siebie okazj\u0119. Turcy opu\u015bcili P\u00e1rk\u00e1ny morduj\u0105c po drodze podczas odwrotu w dolinie za miastem wszystkich, wcze\u015bniej wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w. \u015aci\u0119te g\u0142owy zamordowanych polskich \u017co\u0142nierzy wbili na pale i\u00a0wystawili na widok publiczny. Armia wojsk sprzymierzonych pobi\u0142a Turk\u00f3w, zaj\u0119\u0142a P\u00e1rk\u00e1ny i\u00a0 twierdz\u0119 D\u017cigerdelen. Parkan czyli dzisiejsze \u0160t\u00farovo wyzwolone zosta\u0142o po latach spod jarzma tureckiego i\u00a0bitwa pod nim zapisa\u0142a si\u0119 do historii Europy. Tym samym zapocz\u0105tkowany zosta\u0142 proces ostatecznego wyzwolenie\u00a0 S\u0142owacji i W\u0119gier.<\/p>\n<p>Pobici Turcy uciekli po mo\u015bcie przez Dunaj do Ostrzyhomia. Wielu z\u00a0nich w panice i\u00a0zam\u0119cie, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 sko\u0144czy\u0142o w nurtach rzeki. Most nie by\u0142 w stanie wytrzyma\u0107 wielkiego naporu, za\u0142ama\u0142 si\u0119 i\u00a0spad\u0142 do wody.<\/p>\n<p>W bitwie pod P\u00e1rk\u00e1ny zgin\u0119\u0142o ok. 8000 Turk\u00f3w, 3000 \u017co\u0142nierzy wojsk sprzymierzonych. W dolinie ko\u0142o miejscowo\u015bci zamordowanych zosta\u0142o 1500 wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w polskich. Do dzi\u015b podobno jeszcze bia\u0142e ko\u015bci pomordowanych odnajdywane s\u0105 tutaj na powierzchni ziemi.<\/p>\n<p>Z\u00a0zemsty za zabitych rodak\u00f3w, polscy \u017co\u0142nierze nie brali Turk\u00f3w do niewoli, lecz pokonanym odcinali g\u0142owy i\u00a0spl\u0105drowali zamieszkiwane przez Turk\u00f3w przybytki.<\/p>\n<p>Twierdz\u0119 D\u017cigerdelen zwyci\u0119zcy podpalili i\u00a0 zr\u00f3wnali z ziemi\u0105. Turcy po stracie P\u00e1rk\u00e1ny wycofali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z\u00a0 podzamcza Ostrzyhomia i\u00a0 schowali si\u0119 za mocnymi murami zbudowanej na wysokiej skale twierdzy. Aby kontynuowa\u0107 po\u015bcig za nimi sojusznicy zmuszeni byli zbudowa\u0107 most pontonowy przez Dunaj. Dzi\u0119ki niemu uda\u0142o im si\u0119 dosta\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 rzeki i\u00a0do podzamcza. Wkr\u00f3tce potem twierdza zosta\u0142a zdobyta (28 pa\u017adziernika 1683). Turcy zmuszeni byli do ucieczki a\u017c do Budy, sk\u0105d jeszcze organizowali swoje najazdy. W 1685 roku sprzymierze\u0144cy oblegali twierdz\u0119 Nov\u00e9 Z\u00e1mky, gdzie na pomoc obl\u0119\u017conym Ibram, pasza z\u00a0 Budy zorganizowa\u0142 wypraw\u0119 wojenn\u0105. Nowa armia turecka pr\u00f3buj\u0105ca prze\u0142ama\u0107 obl\u0119\u017cenie zosta\u0142a jednak 16 sierpnia 1685 roku rozbita i\u00a0rozgromiona. W ten spos\u00f3b 19 sierpnia 1685 s\u0142owackie miasto Nov\u00e9 Z\u00e1mky wyzwolone zosta\u0142o z\u00a0niewoli\u00a0 tureckiej. Jeszcze w 1686 roku armia dowodzona przez ks.Karola Lotary\u0144skiego (6 czerwca 1686) wyruszy\u0142a w kierunku Budy &#8211; stolicy W\u0119gier, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej zdoby\u0142a i\u00a0tak wyp\u0119dzi\u0142a Turk\u00f3w z\u00a0ziemi w\u0119gierskiej.<\/p>\n<p align=\"center\">*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n<p>25 pa\u017adziernika 2008 dla upami\u0119tnienia bitwy pod Parkanami, ods\u0142oni\u0119ty zosta\u0142 br\u0105zowy pomnik Jana III Sobieskiego na koniu. Inicjatorem budowy pomnika by\u0142o miejscowe towarzystwo spo\u0142eczne \u201eLimes Anavum\u201c. Wybudowany zosta\u0142 w oparciu o \u015brodki finansowe pochodz\u0105ce z\u00a0Kancelarii Premiera Republiki S\u0142owackiej, Urz\u0119du Miasta \u0160t\u00farovo, polskiej Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, w\u0119gierskiego MSZ oraz r\u00f3\u017cnych s\u0142owackich, polskich i w\u0119gierskich organizacji spo\u0142eczno-kulturalnych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<!--:--><!--:pl-->Na wiosn\u0119 1683 r. wielki wezyr turecki Kara Mustafa zdecydowa\u0142 si\u0119 na zorganizowanie ogromnej wyprawy wojennej przeciwko Habsburgom. Jej celem by\u0142o ostateczne pokonanie Austriak\u00f3w i\u00a0podporz\u0105dkowanie sobie Europy \u015arodkowej. Na realizacj\u0119 zamiaru zarz\u0105dzi\u0142 pod Parkanem (obecnie s\u0142owackie \u0160t\u00farovo) koncentracj\u0119 olbrzymiej armii w sile 250 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Poniewa\u017c jednak naruszona \u201ez\u0119bem czasu\u201c miejscowa twierdza nie by\u0142a w stanie pomie\u015bci\u0107 przybywaj\u0105cej z\u00a0g\u0142\u0119bi kraju wielkiej ilo\u015bci \u017co\u0142nierzy, niezb\u0119dne by\u0142o rozbicie tabor\u00f3w wok\u00f3\u0142 miejscowo\u015bci.<\/p>\n<p>Gdy na pocz\u0105tku lata 1683 roku koncentracja wed\u0142ug mniemania tureckich dow\u00f3dc\u00f3w zosta\u0142a zako\u0144czona, oddzia\u0142y osma\u0144skie ruszy\u0142y na Wiede\u0144. Jednocze\u015bnie sprzymierzeniec Turcji, w\u0119gierski magnat Imrich Th\u00f6k\u00f6ly, podj\u0105\u0142 akcje wojskowe maj\u0105ce na celu podporz\u0105dkowanie sobie ca\u0142ego obszaru obecnej S\u0142owacji.<\/p>\n<p>Oble\u017c\u0119nie Wiednia rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 14 lipca 1683 i\u00a0trwa\u0142o a\u017c do 12 wrze\u015bnia tego\u017c roku. Aby zapewni\u0107 nale\u017cyt\u0105 obron\u0119 przeciwko Wielkiej Armii, Austriacy zmuszeni byli zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 za po\u015brednictwem i\u00a0poparciem papie\u017ca do w\u0142adc\u00f3w europejskich z\u00a0pro\u015bb\u0105 o\u00a0udzielenie pomocy i\u00a0wsparcia militarnego. W obliczu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 niebezpiecze\u0144stwa tureckiego i\u00a0zagro\u017cenia chrze\u015bcija\u0144stwa w Europie, przyby\u0142y na obron\u0119 Wiednia i Austrii wielonarodowo\u015bciowe oddzia\u0142y wojskowe. Na wezwanie papie\u017ca pod\u0105\u017cy\u0142 na odsiecz Wiednia r\u00f3wnie\u017c polski kr\u00f3l Jan III Sobieski, kt\u00f3ry 12 wrze\u015bnia 1683 w bitwie pod bramami Wiednia odni\u00f3s\u0142 wspania\u0142e zwyci\u0119stwo na chwa\u0142\u0119 or\u0119\u017ca polskiego. Pokonanych w bitwie Turk\u00f3w oddzia\u0142y alianckie jeszcze \u015bciga\u0142y uciekaj\u0105cych w kierunku wschodnim tak, aby zapewni\u0107 bezpieczny pok\u00f3j oraz wyp\u0119dzi\u0107 ich z\u00a0Austrii. Oddzia\u0142y tureckie zatrzyma\u0142y si\u0119 na d\u0142u\u017cej i\u00a0znowu skoncentrowa\u0142y dopiero w miejscu rozpocz\u0119cia wyprawy czyli w P\u00e1rk\u00e1ny. Gdy Kara Mustafa dowiedzia\u0142 si\u0119 o\u00a0zamiarze zdobycia Ostrzyhomiu, pozostawi\u0142 obron\u0119 Parkanu Karze Mohamedowi, paszy z\u00a0Budy i\u00a0jego 8 tysi\u0105com \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n<p>W dniu 7 pa\u017adziernika 1683 alianci podeszli pod Parkan. Tutaj wojska Sobieskiego zdoby\u0142y z \u00a0marszu twierdz\u0119 Svod\u00edn, lecz Turcy ju\u017c w tym czasie dobrze si\u0119 ufortyfikowali i\u00a0umocnili na drugim w\u0119gierskim brzegu Dunaja w Ostrzyhomiu (Esztergom). Zaraz po zdobyciu twierdzy jazda polska, kt\u00f3ra tworzy\u0142a czo\u0142o armii g\u0142\u00f3wnej mimo zakazu Sobieskiego przeprowadzi\u0142a bez odpowiedniego przygotowania i\u00a0 wsparcia, samowolnie i na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 nieudan\u0105 akcj\u0119 wojskow\u0105. Polacy dostali si\u0119 do zastawionej sprytnie przez Turk\u00f3w w tzw. Dolinie P\u0142aczu (<em>Siralomv\u00f6lgy<\/em>) pu\u0142apki w kt\u00f3rej zostali pobici. Oko\u0142o 1,5 tysi\u0105ca polskiej jazdy dosta\u0142o si\u0119 do niewoli i\u00a0nast\u0119pnie zosta\u0142o bezlito\u015bnie \u015bci\u0119tych. Dwa dni p\u00f3\u017aniej 9 pa\u017adziernika 1683 wojska cesarskie i\u00a0polskie dowodzone przez ksi\u0119cia Karola Lotary\u0144skiego oraz innych dow\u00f3dc\u00f3w wojskowych (m.in. hrabia D\u00fcnewald, ksi\u0105\u017c\u0119 Starhemberg, austriaccy genera\u0142owie \u2013 Picolomini, P\u00e1lffy, Gaprara, Veterani, Londron i polski hetman Jab\u0142onowski) zaatakowa\u0142y Parkan. Przygotowane w napr\u0119dce tureckie linie obronne nie wytrzyma\u0142y uderzenia wojsk sojuszniczych i\u00a0 zosta\u0142y prze\u0142amane. Turcy marnie czekali na pomoc i\u00a0wsparcie oddzia\u0142\u00f3w podlegaj\u0105cych Th\u00f6k\u00f6ly, bowiem ten w obliczu zmiany sytuacji wojskowej i\u00a0widocznej pora\u017cki Turcji, zwleka\u0142 i\u00a0czeka\u0142 na lepsz\u0105 dla siebie okazj\u0119. Turcy opu\u015bcili P\u00e1rk\u00e1ny morduj\u0105c po drodze podczas odwrotu w dolinie za miastem wszystkich, wcze\u015bniej wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w. \u015aci\u0119te g\u0142owy zamordowanych polskich \u017co\u0142nierzy wbili na pale i\u00a0wystawili na widok publiczny. Armia wojsk sprzymierzonych pobi\u0142a Turk\u00f3w, zaj\u0119\u0142a P\u00e1rk\u00e1ny i\u00a0 twierdz\u0119 D\u017cigerdelen. Parkan czyli dzisiejsze \u0160t\u00farovo wyzwolone zosta\u0142o po latach spod jarzma tureckiego i\u00a0bitwa pod nim zapisa\u0142a si\u0119 do historii Europy. Tym samym zapocz\u0105tkowany zosta\u0142 proces ostatecznego wyzwolenie\u00a0 S\u0142owacji i W\u0119gier.<\/p>\n<p>Pobici Turcy uciekli po mo\u015bcie przez Dunaj do Ostrzyhomia. Wielu z\u00a0nich w panice i\u00a0zam\u0119cie, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 sko\u0144czy\u0142o w nurtach rzeki. Most nie by\u0142 w stanie wytrzyma\u0107 wielkiego naporu, za\u0142ama\u0142 si\u0119 i\u00a0spad\u0142 do wody.<\/p>\n<p>W bitwie pod P\u00e1rk\u00e1ny zgin\u0119\u0142o ok. 8000 Turk\u00f3w, 3000 \u017co\u0142nierzy wojsk sprzymierzonych. W dolinie ko\u0142o miejscowo\u015bci zamordowanych zosta\u0142o 1500 wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w polskich. Do dzi\u015b podobno jeszcze bia\u0142e ko\u015bci pomordowanych odnajdywane s\u0105 tutaj na powierzchni ziemi.<\/p>\n<p>Z\u00a0zemsty za zabitych rodak\u00f3w, polscy \u017co\u0142nierze nie brali Turk\u00f3w do niewoli, lecz pokonanym odcinali g\u0142owy i\u00a0spl\u0105drowali zamieszkiwane przez Turk\u00f3w przybytki.<\/p>\n<p>Twierdz\u0119 D\u017cigerdelen zwyci\u0119zcy podpalili i\u00a0 zr\u00f3wnali z ziemi\u0105. Turcy po stracie P\u00e1rk\u00e1ny wycofali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z\u00a0 podzamcza Ostrzyhomia i\u00a0 schowali si\u0119 za mocnymi murami zbudowanej na wysokiej skale twierdzy. Aby kontynuowa\u0107 po\u015bcig za nimi sojusznicy zmuszeni byli zbudowa\u0107 most pontonowy przez Dunaj. Dzi\u0119ki niemu uda\u0142o im si\u0119 dosta\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 rzeki i\u00a0do podzamcza. Wkr\u00f3tce potem twierdza zosta\u0142a zdobyta (28 pa\u017adziernika 1683). Turcy zmuszeni byli do ucieczki a\u017c do Budy, sk\u0105d jeszcze organizowali swoje najazdy. W 1685 roku sprzymierze\u0144cy oblegali twierdz\u0119 Nov\u00e9 Z\u00e1mky, gdzie na pomoc obl\u0119\u017conym Ibram, pasza z\u00a0 Budy zorganizowa\u0142 wypraw\u0119 wojenn\u0105. Nowa armia turecka pr\u00f3buj\u0105ca prze\u0142ama\u0107 obl\u0119\u017cenie zosta\u0142a jednak 16 sierpnia 1685 roku rozbita i\u00a0rozgromiona. W ten spos\u00f3b 19 sierpnia 1685 s\u0142owackie miasto Nov\u00e9 Z\u00e1mky wyzwolone zosta\u0142o z\u00a0niewoli\u00a0 tureckiej. Jeszcze w 1686 roku armia dowodzona przez ks.Karola Lotary\u0144skiego (6 czerwca 1686) wyruszy\u0142a w kierunku Budy &#8211; stolicy W\u0119gier, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej zdoby\u0142a i\u00a0tak wyp\u0119dzi\u0142a Turk\u00f3w z\u00a0ziemi w\u0119gierskiej.<\/p>\n<p align=\"center\">*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n<p>25 pa\u017adziernika 2008 dla upami\u0119tnienia bitwy pod Parkanami, ods\u0142oni\u0119ty zosta\u0142 br\u0105zowy pomnik Jana III Sobieskiego na koniu. Inicjatorem budowy pomnika by\u0142o miejscowe towarzystwo spo\u0142eczne \u201eLimes Anavum\u201c. Wybudowany zosta\u0142 w oparciu o \u015brodki finansowe pochodz\u0105ce z\u00a0Kancelarii Premiera Republiki S\u0142owackiej, Urz\u0119du Miasta \u0160t\u00farovo, polskiej Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, w\u0119gierskiego MSZ oraz r\u00f3\u017cnych s\u0142owackich, polskich i w\u0119gierskich organizacji spo\u0142eczno-kulturalnych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<!--:--><!--:SK-->Na wiosn\u0119 1683 r. wielki wezyr turecki Kara Mustafa zdecydowa\u0142 si\u0119 na zorganizowanie ogromnej wyprawy wojennej przeciwko Habsburgom. Jej celem by\u0142o ostateczne pokonanie Austriak\u00f3w i\u00a0podporz\u0105dkowanie sobie Europy \u015arodkowej. Na realizacj\u0119 zamiaru zarz\u0105dzi\u0142 pod Parkanem (obecnie s\u0142owackie \u0160t\u00farovo) koncentracj\u0119 olbrzymiej armii w sile 250 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Poniewa\u017c jednak naruszona \u201ez\u0119bem czasu\u201c miejscowa twierdza nie by\u0142a w stanie pomie\u015bci\u0107 przybywaj\u0105cej z\u00a0g\u0142\u0119bi kraju wielkiej ilo\u015bci \u017co\u0142nierzy, niezb\u0119dne by\u0142o rozbicie tabor\u00f3w wok\u00f3\u0142 miejscowo\u015bci.<\/p>\n<p>Gdy na pocz\u0105tku lata 1683 roku koncentracja wed\u0142ug mniemania tureckich dow\u00f3dc\u00f3w zosta\u0142a zako\u0144czona, oddzia\u0142y osma\u0144skie ruszy\u0142y na Wiede\u0144. Jednocze\u015bnie sprzymierzeniec Turcji, w\u0119gierski magnat Imrich Th\u00f6k\u00f6ly, podj\u0105\u0142 akcje wojskowe maj\u0105ce na celu podporz\u0105dkowanie sobie ca\u0142ego obszaru obecnej S\u0142owacji.<\/p>\n<p>Oble\u017c\u0119nie Wiednia rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 14 lipca 1683 i\u00a0trwa\u0142o a\u017c do 12 wrze\u015bnia tego\u017c roku. Aby zapewni\u0107 nale\u017cyt\u0105 obron\u0119 przeciwko Wielkiej Armii, Austriacy zmuszeni byli zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 za po\u015brednictwem i\u00a0poparciem papie\u017ca do w\u0142adc\u00f3w europejskich z\u00a0pro\u015bb\u0105 o\u00a0udzielenie pomocy i\u00a0wsparcia militarnego. W obliczu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 niebezpiecze\u0144stwa tureckiego i\u00a0zagro\u017cenia chrze\u015bcija\u0144stwa w Europie, przyby\u0142y na obron\u0119 Wiednia i Austrii wielonarodowo\u015bciowe oddzia\u0142y wojskowe. Na wezwanie papie\u017ca pod\u0105\u017cy\u0142 na odsiecz Wiednia r\u00f3wnie\u017c polski kr\u00f3l Jan III Sobieski, kt\u00f3ry 12 wrze\u015bnia 1683 w bitwie pod bramami Wiednia odni\u00f3s\u0142 wspania\u0142e zwyci\u0119stwo na chwa\u0142\u0119 or\u0119\u017ca polskiego. Pokonanych w bitwie Turk\u00f3w oddzia\u0142y alianckie jeszcze \u015bciga\u0142y uciekaj\u0105cych w kierunku wschodnim tak, aby zapewni\u0107 bezpieczny pok\u00f3j oraz wyp\u0119dzi\u0107 ich z\u00a0Austrii. Oddzia\u0142y tureckie zatrzyma\u0142y si\u0119 na d\u0142u\u017cej i\u00a0znowu skoncentrowa\u0142y dopiero w miejscu rozpocz\u0119cia wyprawy czyli w P\u00e1rk\u00e1ny. Gdy Kara Mustafa dowiedzia\u0142 si\u0119 o\u00a0zamiarze zdobycia Ostrzyhomiu, pozostawi\u0142 obron\u0119 Parkanu Karze Mohamedowi, paszy z\u00a0Budy i\u00a0jego 8 tysi\u0105com \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n<p>W dniu 7 pa\u017adziernika 1683 alianci podeszli pod Parkan. Tutaj wojska Sobieskiego zdoby\u0142y z \u00a0marszu twierdz\u0119 Svod\u00edn, lecz Turcy ju\u017c w tym czasie dobrze si\u0119 ufortyfikowali i\u00a0umocnili na drugim w\u0119gierskim brzegu Dunaja w Ostrzyhomiu (Esztergom). Zaraz po zdobyciu twierdzy jazda polska, kt\u00f3ra tworzy\u0142a czo\u0142o armii g\u0142\u00f3wnej mimo zakazu Sobieskiego przeprowadzi\u0142a bez odpowiedniego przygotowania i\u00a0 wsparcia, samowolnie i na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 nieudan\u0105 akcj\u0119 wojskow\u0105. Polacy dostali si\u0119 do zastawionej sprytnie przez Turk\u00f3w w tzw. Dolinie P\u0142aczu (<em>Siralomv\u00f6lgy<\/em>) pu\u0142apki w kt\u00f3rej zostali pobici. Oko\u0142o 1,5 tysi\u0105ca polskiej jazdy dosta\u0142o si\u0119 do niewoli i\u00a0nast\u0119pnie zosta\u0142o bezlito\u015bnie \u015bci\u0119tych. Dwa dni p\u00f3\u017aniej 9 pa\u017adziernika 1683 wojska cesarskie i\u00a0polskie dowodzone przez ksi\u0119cia Karola Lotary\u0144skiego oraz innych dow\u00f3dc\u00f3w wojskowych (m.in. hrabia D\u00fcnewald, ksi\u0105\u017c\u0119 Starhemberg, austriaccy genera\u0142owie \u2013 Picolomini, P\u00e1lffy, Gaprara, Veterani, Londron i polski hetman Jab\u0142onowski) zaatakowa\u0142y Parkan. Przygotowane w napr\u0119dce tureckie linie obronne nie wytrzyma\u0142y uderzenia wojsk sojuszniczych i\u00a0 zosta\u0142y prze\u0142amane. Turcy marnie czekali na pomoc i\u00a0wsparcie oddzia\u0142\u00f3w podlegaj\u0105cych Th\u00f6k\u00f6ly, bowiem ten w obliczu zmiany sytuacji wojskowej i\u00a0widocznej pora\u017cki Turcji, zwleka\u0142 i\u00a0czeka\u0142 na lepsz\u0105 dla siebie okazj\u0119. Turcy opu\u015bcili P\u00e1rk\u00e1ny morduj\u0105c po drodze podczas odwrotu w dolinie za miastem wszystkich, wcze\u015bniej wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w. \u015aci\u0119te g\u0142owy zamordowanych polskich \u017co\u0142nierzy wbili na pale i\u00a0wystawili na widok publiczny. Armia wojsk sprzymierzonych pobi\u0142a Turk\u00f3w, zaj\u0119\u0142a P\u00e1rk\u00e1ny i\u00a0 twierdz\u0119 D\u017cigerdelen. Parkan czyli dzisiejsze \u0160t\u00farovo wyzwolone zosta\u0142o po latach spod jarzma tureckiego i\u00a0bitwa pod nim zapisa\u0142a si\u0119 do historii Europy. Tym samym zapocz\u0105tkowany zosta\u0142 proces ostatecznego wyzwolenie\u00a0 S\u0142owacji i W\u0119gier.<\/p>\n<p>Pobici Turcy uciekli po mo\u015bcie przez Dunaj do Ostrzyhomia. Wielu z\u00a0nich w panice i\u00a0zam\u0119cie, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 sko\u0144czy\u0142o w nurtach rzeki. Most nie by\u0142 w stanie wytrzyma\u0107 wielkiego naporu, za\u0142ama\u0142 si\u0119 i\u00a0spad\u0142 do wody.<\/p>\n<p>W bitwie pod P\u00e1rk\u00e1ny zgin\u0119\u0142o ok. 8000 Turk\u00f3w, 3000 \u017co\u0142nierzy wojsk sprzymierzonych. W dolinie ko\u0142o miejscowo\u015bci zamordowanych zosta\u0142o 1500 wzi\u0119tych do niewoli je\u0144c\u00f3w polskich. Do dzi\u015b podobno jeszcze bia\u0142e ko\u015bci pomordowanych odnajdywane s\u0105 tutaj na powierzchni ziemi.<\/p>\n<p>Z\u00a0zemsty za zabitych rodak\u00f3w, polscy \u017co\u0142nierze nie brali Turk\u00f3w do niewoli, lecz pokonanym odcinali g\u0142owy i\u00a0spl\u0105drowali zamieszkiwane przez Turk\u00f3w przybytki.<\/p>\n<p>Twierdz\u0119 D\u017cigerdelen zwyci\u0119zcy podpalili i\u00a0 zr\u00f3wnali z ziemi\u0105. Turcy po stracie P\u00e1rk\u00e1ny wycofali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z\u00a0 podzamcza Ostrzyhomia i\u00a0 schowali si\u0119 za mocnymi murami zbudowanej na wysokiej skale twierdzy. Aby kontynuowa\u0107 po\u015bcig za nimi sojusznicy zmuszeni byli zbudowa\u0107 most pontonowy przez Dunaj. Dzi\u0119ki niemu uda\u0142o im si\u0119 dosta\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 rzeki i\u00a0do podzamcza. Wkr\u00f3tce potem twierdza zosta\u0142a zdobyta (28 pa\u017adziernika 1683). Turcy zmuszeni byli do ucieczki a\u017c do Budy, sk\u0105d jeszcze organizowali swoje najazdy. W 1685 roku sprzymierze\u0144cy oblegali twierdz\u0119 Nov\u00e9 Z\u00e1mky, gdzie na pomoc obl\u0119\u017conym Ibram, pasza z\u00a0 Budy zorganizowa\u0142 wypraw\u0119 wojenn\u0105. Nowa armia turecka pr\u00f3buj\u0105ca prze\u0142ama\u0107 obl\u0119\u017cenie zosta\u0142a jednak 16 sierpnia 1685 roku rozbita i\u00a0rozgromiona. W ten spos\u00f3b 19 sierpnia 1685 s\u0142owackie miasto Nov\u00e9 Z\u00e1mky wyzwolone zosta\u0142o z\u00a0niewoli\u00a0 tureckiej. Jeszcze w 1686 roku armia dowodzona przez ks.Karola Lotary\u0144skiego (6 czerwca 1686) wyruszy\u0142a w kierunku Budy &#8211; stolicy W\u0119gier, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej zdoby\u0142a i\u00a0tak wyp\u0119dzi\u0142a Turk\u00f3w z\u00a0ziemi w\u0119gierskiej.<\/p>\n<p align=\"center\">*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n<p>25 pa\u017adziernika 2008 dla upami\u0119tnienia bitwy pod Parkanami, ods\u0142oni\u0119ty zosta\u0142 br\u0105zowy pomnik Jana III Sobieskiego na koniu. Inicjatorem budowy pomnika by\u0142o miejscowe towarzystwo spo\u0142eczne \u201eLimes Anavum\u201c. Wybudowany zosta\u0142 w oparciu o \u015brodki finansowe pochodz\u0105ce z\u00a0Kancelarii Premiera Republiki S\u0142owackiej, Urz\u0119du Miasta \u0160t\u00farovo, polskiej Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, w\u0119gierskiego MSZ oraz r\u00f3\u017cnych s\u0142owackich, polskich i w\u0119gierskich organizacji spo\u0142eczno-kulturalnych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na wiosn\u0119 1683 r. wielki wezyr turecki Kara Mustafa zdecydowa\u0142 si\u0119 na zorganizowanie ogromnej wyprawy wojennej przeciwko Habsburgom. Jej celem by\u0142o ostateczne pokonanie Austriak\u00f3w i\u00a0podporz\u0105dkowanie sobie Europy \u015arodkowej. Na realizacj\u0119 zamiaru zarz\u0105dzi\u0142 pod Parkanem (obecnie s\u0142owackie \u0160t\u00farovo) koncentracj\u0119 olbrzymiej armii w sile 250 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Poniewa\u017c jednak naruszona \u201ez\u0119bem czasu\u201c miejscowa twierdza nie by\u0142a w [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2446","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nezaradene"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2446","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2446"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2446\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}