Pokucie, ma\u0142a kraina przy\u0142\u0105czona do Korony jeszcze przez Kazimierza Wielkiego, od dawna stanowi\u0142a zarzewie konflikt\u00f3w pomi\u0119dzy Polsk\u0105 a Mo\u0142dawi\u0105. Sama Mo\u0142dawia, po kr\u00f3tkim okresie \u015bwietno\u015bci zwi\u0105zanej z rz\u0105dami Stefana III Wielkiego, genialnego wodza i bezwzgl\u0119dnego polityka (to on zada\u0142 wojskom kr\u00f3la Jan Olbrachta dotkliw\u0105 kl\u0119sk\u0119 bukowi\u0144sk\u0105), podporz\u0105dkowana Turcji, a przy tym granicz\u0105ca z pot\u0119\u017cn\u0105 Polsk\u0105 Jagiellon\u00f3w, szybko traci\u0142a na znaczeniu. Pr\u00f3b\u0119, kolejn\u0105 ju\u017c, wybicia si\u0119 na arenie mi\u0119dzynarodowej podj\u0105\u0142 hospodar mo\u0142dawski Piotr IV Raresz, przez Polak\u00f3w zwany Petry\u0142\u0105. Ambitny w\u0142adca postanowi\u0142 rozszerzy\u0107 swoje panowanie kosztem s\u0142abszego – jak oceni\u0142 – ni\u017c Turcja s\u0105siada. W roku 1530, wyjednawszy uprzednio zgod\u0119 w Konstantynopolu i \u0142ami\u0105c zawarte trzy lata wcze\u015bniej przymierze z Zygmuntem I Starym, zaatakowa\u0142 Pokucie.<\/p>\n Nieliczne polskie si\u0142y, nieprzygotowane na napa\u015b\u0107, szybko uleg\u0142y armii hospodara. Wiaro\u0142omstwo Petry\u0142y, jak i wiadomo\u015bci o mordowaniu na Pokuciu \u201e\u0142acinnik\u00f3w\u201d, na tyle wzburzy\u0142y opini\u0119 w Polsce, \u017ce Zygmunt uzyska\u0142 od sejmu uchwalenie specjalnego podatku wojennego w wysoko\u015bci dwudziestu groszy od \u0142ana (a w czasach, gdy czerwony z\u0142oty by\u0142 bity… z prawdziwego z\u0142ota, by\u0142a to suma niebagatelna). Uchwa\u0142a sejmowa przewidywa\u0142a zebranie wojsk w sile 10 tys. ludzi. Hetmanowi Janowi Tarnowskiemu (b\u0119d\u0105cemu, od strony matki, prawnukiem Zawiszy Czarnego) uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 nieco ponad 6 tys., wspartych bateri\u0105 trzynastu dzia\u0142. W znakomitej wi\u0119kszo\u015bci byli \u017co\u0142nierze chor\u0105gwi zaci\u0119\u017cnych, kt\u00f3rzy w r\u00f3wnej liczbie nie ust\u0105piliby pola \u017cadnej je\u017adzie \u00f3wczesnego \u015bwiata.<\/p>\n Najpierw, 4 sierpnia 1531 roku, na Pokucie wtargn\u0105\u0142 ma\u0142y, bo licz\u0105cy zaledwie 1600 ludzi oddzia\u0142 dowodzony przez rycerza Marcina Trzebi\u0144skiego. Sprawi\u0142 si\u0119 znakomicie – w ci\u0105gu zaledwie dw\u00f3ch dni oczy\u015bci\u0142 Pokucie z mo\u0142dawskich garnizon\u00f3w. Pierwsze zwyci\u0119stwo przyj\u0119to w Krakowie z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105, Tarnowski wiedzia\u0142 jednak, \u017ce kampania dopiero si\u0119 zaczyna – Petry\u0142a zgromadzi\u0142 armi\u0119 licz\u0105c\u0105 30 tys. ludzi, z czego 6 tys. wys\u0142a\u0142 przodem na Pokucie. Ten pot\u0119\u017cny oddzia\u0142 obleg\u0142 trzyman\u0105 przez zaledwie stuosobow\u0105 polsk\u0105 za\u0142og\u0119 drewnian\u0105 forteczk\u0119 Gwo\u017adziec. G\u0142\u00f3wne si\u0142y Polak\u00f3w pobi\u0142y Mo\u0142dawian pod Gwo\u017ad\u017acem z kretesem. W\u015bciek\u0142y Petry\u0142a odgra\u017ca\u0142 si\u0119, \u017ce pop\u0119dzi Polak\u00f3w „biczami jak byd\u0142o“. Wys\u0142a\u0142 10 tys. \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy mieli przypilnowa\u0107, by im Polacy nie uciekli z pola, a sam ruszy\u0142 szybkim marszem z g\u0142\u00f3wnymi si\u0142ami, licz\u0105c na zgniecenie przeciwnika w walnej bitwie.<\/p>\n Jan Tarnowski, zawiadomiony o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 armii Petry\u0142y, przeni\u00f3s\u0142 ob\u00f3z spod wsi Obertyn w bardziej obronne miejsce, na rozleg\u0142y p\u0142askowy\u017c, znamiennie zwany p\u00f3\u017aniej przez okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 Pohyblic\u0105, gdzie ustawi\u0142 szyk taborowy. Wozy, spi\u0119te \u0142a\u0144cuchami, ustawiono w czworobok, pozostawiaj\u0105c od p\u00f3\u0142nocy i po\u0142udnia dwie wolne przestrzenie, pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 bram obozu. Wewn\u0105trz, na „rynku“, sta\u0142 namiot hetmana, wok\u00f3\u0142 niego lekka kawaleria. Piechota zaj\u0119\u0142a stanowiska wzd\u0142u\u017c woz\u00f3w, a ci\u0119\u017ckie chor\u0105gwie przed bramami. Artyleria, podzielona na trzy baterie, zaj\u0119\u0142a stanowiska w rogach taboru (czwarty by\u0142 chroniony przez g\u0119sty las). 22 sierpnia o godzinie 9 rano otworzy\u0142o ogie\u0144 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dzia\u0142 Mo\u0142dawian, ustawionych na przeciw po\u0142udniowo-zachodniego naro\u017cnika polskiego obozu. Mimo nier\u00f3wnych si\u0142, polscy artylerzy\u015bci, wyra\u017anie lepsi w swoim fachu, podj\u0119li pojedynek ogniowy. Przez pi\u0119\u0107 godzin Tarnowski wstrzymywa\u0142 swoich \u017co\u0142nierzy – w tym czasie tylko oddzia\u0142 piechoty odepchn\u0105\u0142 podchodz\u0105cego od lasu nieprzyjaciela. Wreszcie od strony tylnej bramy ruszy\u0142y ci\u0119\u017ckie chor\u0105gwie, wsparte na skrzyd\u0142ach przez husarzy (w tym czasie husarze nie byli jeszcze opancerzeni).<\/p>\n Szar\u017cuj\u0105c raz za razem polska jazda przesun\u0119\u0142a \u015brodek ci\u0119\u017cko\u015bci bitwy w stron\u0119 p\u00f3\u0142nocno-wschodniego naro\u017cnika obozu. W tym momencie hetman Tarnowski przez bram\u0119 przedni\u0105 rzuci\u0142 do walki stoj\u0105cy do tej pory w rezerwie huf czelny, kt\u00f3ry zupe\u0142nie rozbi\u0142 Mo\u0142dawian. Piechota, wychodz\u0105c z taboru, zdoby\u0142a bateri\u0119 artylerii. Wojska Petry\u0142y posz\u0142y w rozsypk\u0119, sam hospodar, dwukrotnie ranny, ledwie uszed\u0142 z \u017cyciem. Na polu bitwy leg\u0142o ponad dwa i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca Mo\u0142dawian, trzy tysi\u0105ce utopi\u0142o si\u0119 w bagnach, na kt\u00f3rych szukali ratunku przed polsk\u0105 jazd\u0105, dwa tysi\u0105ce zabito podczas po\u015bcigu, wzi\u0119to tysi\u0105c je\u0144c\u00f3w, w tym kanclerza Petry\u0142y, nadwornego s\u0119dziego, podczaszego, sze\u015bciu radc\u00f3w. Kl\u0119ska Piotra Raresza by\u0142a zupe\u0142na, triumf Jana Tarnowskiego, odniesiony nad wielokrotnie silniejszym przeciwnikiem, wielki. Kr\u00f3l Zygmunt potrafi\u0142 wykorzysta\u0107 propagandowo, rozsy\u0142aj\u0105c po europejskich dworach pochwa\u0142y strategicznego geniuszu polskiego hetmana.<\/p>\n Niestety, skutki polityczne nie by\u0142y ju\u017c tak spektakularne. Pieni\u0105dze dla zaci\u0119\u017cnych, g\u0142\u00f3wnej przecie\u017c si\u0142y uderzeniowej, sko\u0144czy\u0142y si\u0119. Nie chciano te\u017c zadra\u017cnia\u0107 stosunk\u00f3w z Turcj\u0105, kt\u00f3rej Raresz by\u0142 lennikiem. M\u00f3g\u0142 zatem Petry\u0142a podgryza\u0107 Koron\u0119 jeszcze przez lat siedem. W roku 1538 hetman Tarnowski ponownie ruszy\u0142 przeciw Rareszowi, zdobywaj\u0105c pot\u0119\u017cn\u0105 twierdz\u0119 w Chocimiu. W tym samym roku ambitnego hospodara przywo\u0142a\u0142 do porz\u0105dku zniecierpliwiony jego poczynaniami su\u0142tan Sulejman. Przera\u017cony Raresz, chc\u0105c zapewni\u0107 sobie przynajmniej polsk\u0105 neutralno\u015b\u0107, wyrzek\u0142 si\u0119 przez Tarnowskim Pokucia raz na zawsze. Niewiele jednak mu to pomog\u0142o – uchodz\u0105c przed zbuntowanymi bojarami Petry\u0142a musia\u0142 szuka\u0107 schronienia w Siedmiogrodzie. Ale Pokucie, obronione przez hetmana Tarnowskiego pozosta\u0142o w granicach Rzeczpospolitej a\u017c do 1939 roku. Wi\u0119cej pod adresem http:\/\/www.polityka.pl\/historia\/1529675,1,zapomniane-genialne-zwyciestwo-polakow.read#ixzz24qEit0oz<\/a>22 sierpnia 1531 roku hetman Jan Tarnowski odni\u00f3s\u0142\u00a0\u00a0\u00a0 pod\u00a0\u00a0\u00a0 Obertynem wielkie, cho\u0107 zapomniane dzi\u015b\u00a0\u00a0\u00a0 zwyci\u0119stwo.<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/polonus.sk\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Jn.jpeg\" "\\"Jn\\"")
<\/a><\/p>\n
\nAutor: Jan M. D\u0142ugosz dla POLITYKA.PL<\/p>\n