{"id":3746,"date":"2016-05-03T18:46:05","date_gmt":"2016-05-03T16:46:05","guid":{"rendered":"http:\/\/ozpolonus.sk\/?p=3746"},"modified":"2016-05-03T19:40:53","modified_gmt":"2016-05-03T17:40:53","slug":"sapieha-piotr-pawel-herbu-lis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/sapieha-piotr-pawel-herbu-lis\/","title":{"rendered":"Pawe\u0142 Piotr Sapieha -herbu Lis"},"content":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 PIOTR\u00a0PAWE\u0141<\/strong>\u00a0SAPIEHA –\u00a0<\/strong>HERBU LIS<\/strong><\/h2>\n

(1701-1771)<\/strong>, szlachcic polski i litewski, stolnik wielki litewski, palatyn smole\u0144ski, starosta wschowski. Urodzi\u0142 si\u0119\u00a0 25 stycznia 1701 roku w Dre\u017anie, stolicy Saksonii (obecnie Niemcy). Zmar\u0142 23 stycznia 1771 roku w mie\u015bcie \u017dilina (S\u0142owacja).<\/p>\n

\u00a0 \u00a0 Tytu\u0142em ksi\u0105\u017c\u0119cym m\u00f3g\u0142 si\u0119 szczyci\u0107 od 1768 r. By\u0142 panem Bychowa. By\u0142 synem Jana Kazimierza Leona Sapiehy h. Lis (1673\u20131730), i Ludwiki z d. Opali\u0144skiej h. \u0141odzia (1684\u20131719). Jego matka spokrewniona by\u0142a z francusk\u0105 kr\u00f3low\u0105 Mari\u0105 Leszczy\u0144sk\u0105 (1703\u20131768), \u017con\u0105 Ludwika XV i c\u00f3rk\u0105 Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego, kr\u00f3la Polski. Opr\u00f3cz tytu\u0142u ksi\u0105\u017c\u0119cego posiada\u0142 jeszcze tytu\u0142: szambelana litewskiego \u2013 od 1732 r. W 1734 r. znajdowa\u0142 si\u0119 mi\u0119dzy zwolennikami Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego, kt\u00f3ry wybrany zosta\u0142 na kr\u00f3la Polski. W 1744 r. zosta\u0142 palatynem (wojewod\u0105) Smole\u0144ska, w 1758 r. \u2013 starost\u0105 Zdzitowa, Soko\u0142owa i Babimostu. W 1754 r. powierzono mu prowadzenie Trybuna\u0142u Koronnego w Piotrkowie Trybunalskim, kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c by\u0142 marsza\u0142kiem. P\u00f3\u017aniej by\u0142 szambelanem rosyjskiego dworu carskiego, rosyjskim radc\u0105 konsularnym, rycerzem polskiego orderu Or\u0142a Bia\u0142ego udzielonego 3 sierpnia 1744 oraz rosyjskiego Orderu \u015bw. Aleksandra Newskiego z bia\u0142\u0105 i niebiesk\u0105 wst\u0119g\u0105 (1726). Cieszy\u0142 si\u0119 znacz\u0105cymi wp\u0142ywami i wyj\u0105tkowymi wzgl\u0119dami na dworze carskim. W dniu 20 listopada 1727 roku zawar\u0142 w Sankt Petersburgu ma\u0142\u017ce\u0144stwo z bratanic\u0105 Katarzyny I, rosyjsk\u0105 ksi\u0119\u017cn\u0105 Zofi\u0105 Mari\u0105 Karolow\u0105 Skowro\u0144sk\u0105 (1705\u20131739). Z ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa urodzi\u0142 si\u0119 syn Jan J\u00f3zef Kalasanty (1734\u20131761), kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 z El\u017cbiet\u0105 Branick\u0105 h. Korczak (1733\u20131800). Wkr\u00f3tce po \u015bmierci \u017cony sprzeda\u0142 rosyjskie maj\u0105tki, kt\u00f3re wnios\u0142a w ma\u0142\u017ce\u0144skim posagu jako swoje wiano. Uwa\u017cany za jednego z faworyt\u00f3w carycy Katarzyny I a\u017c do jej \u015bmierci. By\u0142 jednym z najpot\u0119\u017cniejszych i najbardziej wp\u0142ywowych magnat\u00f3w w Polsce. Jeszcze przed ma\u0142\u017ce\u0144stwem ze Skowro\u0144sk\u0105 by\u0142 zar\u0119czony (12 marca 1726) z pochodz\u0105c\u0105 z bardzo wp\u0142ywowej i wysokiej szlachty rosyjskiej, ksi\u0119\u017cn\u0105 Mari\u0105 Aleksandrown\u0105 Mienszykow\u0105. Jednak gdy zawi\u00f3d\u0142 si\u0119 na zaufaniu Katarzyny I, kt\u00f3ra darowa\u0142a Kurlandi\u0119 ksi\u0119ciu Mienszykowu, zar\u0119czyny ca\u0142kowicie zerwa\u0142. W 1750 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 ponownie z ksi\u0119\u017cn\u0105 Joann\u0105 Su\u0142kowsk\u0105 h. Sulima (1736\u20131800). \u015alub odby\u0142 si\u0119 w Wilnie. Oko\u0142o 1766 roku pozby\u0142 si\u0119 swoich d\u00f3br litewskich, kt\u00f3re odziedziczy\u0142 (1730) po rodzicach i na sta\u0142e przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wielkopolski.\"sapieha\"<\/a><\/p>\n

W\u015br\u00f3d rodziny ksi\u0119cia Piotra Sapiehy najcz\u0119\u015bciej wspomina si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce jego rodze\u0144stwo:\u00a0 \u00a0 Andrzej Franciszek Sapieha (1704\u20131705),<\/p>\n

    \n
  1. \u00a0 \u00a0 Pawe\u0142 Sapieha (1714\u20131737)<\/li>\n
  2. \u00a0 \u00a0 Micha\u0142 Antoni Sapieha (1716\u20131716)<\/li>\n
  3. \u00a0 \u00a0 Franciszek Antoni Sapieha (1716\u20131731)<\/li>\n
  4. \u00a0 \u00a0 Katarzyna Agnieszka Ludwika \u017bywna von Lilienhoff z d. Sapieha (1718\u20131779), kt\u00f3ra po<\/li>\n<\/ol>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 raz pierwszy wysz\u0142a zam\u0105\u017c w 1733 roku za kuzyna Micha\u0142a Antoniego Stanis\u0142awa Sapieh\u0119<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (1711\u20131760), kt\u00f3rego matk\u0105 by\u0142a Maria Christina Catharina de B\u00e9thune-Chabris, c\u00f3rka<\/p>\n

    \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0pana de Selles i de Morost, siostrzenica wojewody z Charrost i Marii Louisy de La Grange<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 d’Arquien, siostry polskiej kr\u00f3lowej Marii Sobieskiej; ma\u0142\u017ce\u0144stwo sko\u0144czy\u0142o si\u0119<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 uniewa\u017cnieniem w 1743 roku; nast\u0119pnie wysz\u0142a ponownie zam\u0105\u017c za Alberta Paw\u0142a<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u017bywnego von Lilienhoff (1721\u2013 ?), szambelana Sapieh\u00f3w, kt\u00f3ry w ko\u0144cu 1756 roku by\u0142<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 nobilitowany przez Mari\u0119 Teres\u0119.<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 internetowych podaje r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d rodze\u0144stwa ksi\u0119cia, imi\u0119 Andrzeja Franciszka Sapiehy (1702 \u2013 ?), kt\u00f3re niestety nie potwierdzaj\u0105 inne \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\n

    \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Z oryginalnych dokument\u00f3w \u0142aci\u0144skich zachowanych w s\u0142owackim Pa\u0144stwowym Archiwum Okr\u0119gowym w Bytczy wynika, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 Piotr Sapieha zmar\u0142 w s\u0142owackim mie\u015bcie \u017dilina i tam te\u017c zosta\u0142 pochowany. Spoczywa\u0142 najpierw w ko\u015bciele parafialnym Naj\u015bwi\u0119tszego Ducha, lecz p\u00f3\u017aniej jego szcz\u0105tki przeniesione zosta\u0142y do krypty laickiej pobliskiego franciszka\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw.Barbary. Wspominany ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w.\u015bw.Barbary zbudowany zosta\u0142 w latach 1723-31 przez zakon franciszkan\u00f3w, kt\u00f3rzy tutaj w 1704 roku na wcze\u015bniejsze zaproszenie ksi\u0119cia Paw\u0142a Esterh\u00e1zy (1653-1713), \u00f3wczesnego palatyna w\u0119gierskiego. Mniej wi\u0119cej w okresie budowy wie\u017cy (1728 r.) urz\u0105dzone zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c krypty ko\u015bcielne za g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem, pod wie\u017c\u0105 oraz pod kapliczk\u0105 loreta\u0144sk\u0105. Na podstawie zachowanych dokument\u00f3w i bior\u0105c pod uwag\u0119 zasady zakonu Franciszk\u00f3w przypu\u015bci\u0107 mo\u017cna, \u017ce w krypcie za o\u0142tarzem oraz pod wie\u017c\u0105 pochowani zostali niekt\u00f3rzy bardziej znacz\u0105cy cz\u0142onkowie zakonu. Natomiast w krypcie pod kapliczk\u0105 loreta\u0144sk\u0105 zas\u0142uguj\u0105ce sobie na ten zaszczyt osoby \u015bwieckie. Z du\u017c\u0105 prawdopodobno\u015bci\u0105 uwa\u017ca\u0107 mo\u017cna, \u017ce tutaj w\u0142a\u015bnie ok. 1778 r. lub kr\u00f3tko po nim w krypcie z\u0142o\u017cone zosta\u0142y doczesne szcz\u0105tki ksi\u0119cia Piotra Sapiehy przeniesione ze \u017cyli\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a parafialnego p.w.Naj\u015bwi\u0119tszego Ducha.<\/p>\n

    Literatura i \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/em><\/strong><\/p>\n

    Oszcz\u0119da W. I., Wie\u015bci ze S\u0142owacji II<\/em>, Opoczno 2006, str. 95-97<\/p>\n

    Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u00a0 \u00a0 \u00a0 PIOTR\u00a0PAWE\u0141\u00a0SAPIEHA –\u00a0HERBU LIS (1701-1771), szlachcic polski i litewski, stolnik wielki litewski, palatyn smole\u0144ski, starosta wschowski. Urodzi\u0142 si\u0119\u00a0 25 stycznia 1701 roku w Dre\u017anie, stolicy Saksonii (obecnie Niemcy). Zmar\u0142 23 stycznia 1771 roku w mie\u015bcie \u017dilina (S\u0142owacja). \u00a0 \u00a0 Tytu\u0142em ksi\u0105\u017c\u0119cym m\u00f3g\u0142 si\u0119 szczyci\u0107 od 1768 r. By\u0142 panem Bychowa. By\u0142 synem Jana […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":3747,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,1,7,14],"tags":[],"class_list":["post-3746","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-nezaradene","category-poliaci-vo-svete","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3746"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3746\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}