{"id":3822,"date":"2016-05-03T20:58:28","date_gmt":"2016-05-03T18:58:28","guid":{"rendered":"http:\/\/ozpolonus.sk\/?p=3822"},"modified":"2016-05-03T20:59:01","modified_gmt":"2016-05-03T18:59:01","slug":"stara-lubovna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/stara-lubovna\/","title":{"rendered":"Star\u00e1 Lubov\u0148a"},"content":{"rendered":"

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 STAR\u00c1 LUBOV\u0147A <\/strong><\/h2>\n

(pol.<\/em> Lubowla)<\/p>\n

Jest starym spiskim miastem le\u017c\u0105cym w Pieninach blisko s\u0142owackiej granicy z\u00a0Polsk\u0105, w dolinie rzeki Poprad, kt\u00f3re zamieszkuje obecnie ponad 16 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Jeszcze dzi\u015b zauwa\u017cy\u0107 w nim mo\u017cna opr\u00f3cz charakterystycznych cech miast Spisza, \u015blady polskich wp\u0142yw\u00f3w z\u00a0okresu, gdy zwi\u0105zane by\u0142o z\u00a0Polsk\u0105 i na miejscowym zamku urz\u0119dowa\u0142 starosta spiski.<\/p>\n

Pierwsza pisemna wzmianka o mie\u015bcie pochodzi z 1292 r. W 1312 r. st\u0105d w\u0142a\u015bnie wyruszy\u0142 po polski tron i koron\u0119 do Krakowa, W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek znajduj\u0105c wcze\u015bniej w tutejszym zamku schronienie przed czeskimi prze\u015bladowcami i kr\u00f3lem Wac\u0142awem II. Dzi\u0119ki wszechstronnej pomocy \u0142\u0105cznie ze wsparciem zbrojnym ze S\u0142owacji, kt\u00f3re mu udzieli\u0142 magnat Mat\u00fa\u0161 \u010c\u00e1k Tren\u010diansk\u00fd (pol.<\/em> Mateusz Czak Trenczy\u0144ski) okre\u015blany mienem \u201epana Wagu i Tatr\u201c oraz jego sojusznicy, w\u0119gierscy\u00a0 mo\u017cnow\u0142adcy Omodejovci (g\u0142\u00f3wnie Amadej Aba), \u0141okietkowi uda\u0142o si\u0119 st\u0142umi\u0107 kierowany przez w\u00f3jta Alberta bunt niemieckich mieszczan w Krakowie (1311-1312), wygna\u0107 Czech\u00f3w i opanowa\u0107 stolic\u0119 Polski.<\/p>\n

W 1342 r. Star\u00e1 Lubov\u0148a posiada\u0142a ograniczone prawa miejskie, ale ju\u017c dwadzie\u015bcia dwa lata p\u00f3\u017aniej (1364) by\u0142a wolnym miastem kr\u00f3lewskim. W 1364 roku bowiem kr\u00f3l w\u0119gierski i polski, Ludwik I Wielki (W\u0119gierski) nada\u0142 Lubowli dwa wa\u017cne przywileje. Jednym z nich podni\u00f3s\u0142 miejscowo\u015b\u0107 do rangi miasta kr\u00f3lewskiego, drugim natomiast nada\u0142 znaczne przywileje przy organizowaniu corocznych jarmark\u00f3w.<\/p>\n

W latach 1412\u20131772 czyli a\u017c do chwili pierwszego rozbioru Polski znajdowa\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy szesnastoma spiskimi miastami zastawionymi kr\u00f3lem w\u0119gierskim i czeskim Zygmuntem Luksemburskim w zamian za wysok\u0105 po\u017cyczk\u0119 zaci\u0105gni\u0119t\u0105 u kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142o. Po zaj\u0119ciu miast spiskich przez Austriak\u00f3w, nale\u017ca\u0142a w latach 1778\u20131876 do Prowincji Miast Spiskich znajduj\u0105cych si\u0119 pod panowaniem monarch\u00f3w austriackich. Z\u00a0up\u0142ywem czasu miasto znacznie podupad\u0142o i proces ten nie zatrzyma\u0142o nawet utworzenie w 1918 r. niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa czechos\u0142owackiego. Dopiero po drugiej wojnie \u015bwiatowej i up\u0142ywie kilku dziesi\u0119cioleci upadku, miasteczko troch\u0119 o\u017cy\u0142o, lecz nigdy ju\u017c nie osi\u0105gn\u0119\u0142o takiego znaczenia jak w czasach, gdy by\u0142o siedzib\u0105 polskiego starosty Spisza.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"OLYMPUS<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Dominant\u0105 miasta jest ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 po\u015brodku placu o tej samej nazwie. Pierwotnie\u00a0 p\u00f3\u017anogotycka budowla, zbudowana w ko\u0144cu XIII w.\u00a0 (1222) i przebudowana w II po\u0142owie XVII w. w stylu barokowym. Wewn\u0105trz ko\u015bci\u00f3\u0142a umieszczona jest cenna, p\u00f3\u017anogotycka kamienna chrzcielnica oraz p\u0142yty nagrobne, wykonane z piaskowca i czerwonego marmuru. O\u0142tarz g\u0142\u00f3wny przedstawia patrona ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n

Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a rozci\u0105ga si\u0119 \u015bredniowieczny rynek, z dobrze zachowanymi pi\u0119trowymi kamienicami mieszcza\u0144skimi, zbudowanymi przewa\u017cnie w stylu p\u00f3\u017anego Odrodzenia, baroku lub klasycyzmu z\u00a0 widocznymi p\u00f3\u017aniejszymi przer\u00f3bkami. Elewacje budynk\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105 malowane lub rze\u017abione ornamenty lub figurki \u015bwi\u0119tych. Najciekawszym domem jest na pewno kamieniczka nr 12 z\u00a0renesansowymi arkadami (1693), dobrze zachowanym wn\u0119trzem i oryginaln\u0105 architektur\u0105. Arkadowy dom powsta\u0142 z po\u0142\u0105czenia i po przebudowie w 1639 r. dw\u00f3ch oddzielnych budynk\u00f3w. W wyniku tego, na parterze urz\u0105dzona zosta\u0142a obszerna hala wej\u015bciowa, ze sklepieniem opartym na filarze umieszczonym po\u015brodku. Pomieszczenia na pi\u0119trze posiadaj\u0105 bogate dekoracje stiukowe. W jednym z nich widoczna jest data przebudowy. W korytarzu na parterze zamurowana by\u0142a tzw. marmurowa r\u0119ka, z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zana jest opowie\u015b\u0107 o brance do wojska. Podobno, je\u015bli kt\u00f3ry\u015b z rekrut\u00f3w zd\u0105\u017cy\u0142 podczas \u0142apania do wojska dobiec do r\u0119ki i dotkn\u0105\u0107 jej, unikn\u0105\u0142 poboru. W rzeczywisto\u015bci jednak, wystaj\u0105cy z muru kawa\u0142ek kamienia w kszta\u0142cie r\u0119ki zgi\u0119tej w \u0142okciu i pokrytej zbroj\u0105, okaza\u0142 si\u0119 cz\u0105stk\u0105 epitafium (nagrobka) m\u0119\u017cczyzny w zbroi p\u0142ytowej, zamurowanego w \u015bcianie pod k\u0105tem 90 st.\u00a0 Przypuszcza si\u0119 wi\u0119c, \u017ce w tym przypadku chodzi\u0142o o rodzaj etalonu, wzorca odpowiadaj\u0105cego d\u0142ugo\u015bci jednego \u0142okcia. R\u00f3wnie\u017c na parterze, obok schod\u00f3w, znajduje si\u0119 rolwerkowy kartusz z herbem, na kt\u00f3rego dzielonym polu, umieszczono po\u0142ow\u0119 or\u0142a i trzy lilie. Dom pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 urz\u0119dowej siedziby polskiego starosty. Obecnie pomieszczenia domu zamieniono w sale muzealne.<\/p>\n

Nad pogranicznym miasteczkiem, po\u015br\u00f3d pi\u0119knej okolicy, wyra\u017anie dominuje sylwetka romantycznego i masywnego zamku.<\/p>\n

Zamek Star\u00e1 Lubov\u0148a nale\u017ca\u0142 do grupy zamk\u00f3w zapewniaj\u0105cych obron\u0119 i ochron\u0119 granicy w\u0119giersko\u2013polskiej. Jego zadaniem by\u0142o te\u017c strze\u017cenie i ochrona wa\u017cnego szlaku handlowego wiod\u0105cego do Polski.<\/p>\n

Z\u00a0histori\u0105 powstania zamku zwi\u0105zana jest ciekawa opowie\u015b\u0107 o polskim szlachcicu Lubowie\u0144skim, kt\u00f3ry pono\u0107 aby m\u00f3g\u0142 wybudowa\u0107 wymarzony zamek zmuszony by\u0142 sprzeda\u0107 swoj\u0105 dusz\u0119 diab\u0142u za co p\u00f3\u017aniej pokutowa\u0142 w klasztorze.Tyle owszem legenda.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci jednak zamek, w Lubowni zbudowany zosta\u0142 w II po\u0142owie XIII wieku, na dominuj\u0105cym nad miastem wzg\u00f3rzu wapiennym, w celu strze\u017cenie\u00a0 i ochrony wa\u017cnego szlaku handlowego wiod\u0105cego z W\u0119gier do Polski.<\/p>\n

Budow\u0119 zamku rozpocz\u0119to przypuszczalnie ok. 1280 r., w czasach panowania w Polsce ksi\u0119cia Boles\u0142awa Wstydliwego. Wtedy, podczas sporu polsko-w\u0119gierskiego, ksi\u0119\u017cna Kunegunga czyli \u015bw. Kinga, c\u00f3rka kr\u00f3la w\u0119gierskiego Beli IV i \u017cona Boles\u0142awa Wstydliwego, wykorzysta\u0142a panuj\u0105c\u0105 na W\u0119grzech anarchi\u0119 i przy\u0142\u0105czy\u0142a niekt\u00f3re tereny Spisza, wraz z grodem w Lubowli, do Ziemi S\u0105deckiej. Pod rz\u0105dami\u00a0 ksi\u0119cia Boles\u0142awa znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c w drugiej po\u0142owie XIII w. rozleg\u0142e, ponownie po naje\u017adzie Tatar\u00f3w skolonizowane obszary Spisza, na kt\u00f3rych po\u0142o\u017cony by\u0142 r\u00f3wnie\u017c piski Podoliniec. Polskie za\u0142ogi wojskowe stacjonowa\u0142y na tych terenach do \u015bmierci ksi\u0119\u017cnej w 1292 r. Po \u015bmierci Boles\u0142awa, Kunegunda wst\u0105pi\u0142a do klasztoru i zamek w Lubowli przeszed\u0142 darem w posiadanie klasztora w Starym S\u0105czu. Zamek by\u0142 maj\u0105tkiem klasztornym do pocz\u0105tku XIV w.. P\u00f3\u017aniej przeszed\u0142 we w\u0142adanie w\u0119gierskie. \u00a0W 1305 r. kr\u00f3l Karol Robert Andegawe\u0144ski zarz\u0105dzi\u0142 wzniesienie zamku wok\u00f3\u0142 istniej\u0105cej starej, okr\u0105g\u0142ej wie\u017cy roma\u0144skiej, kt\u00f3r\u0105 po\u0142\u0105czono bezpo\u015brednio z pa\u0142acem gotyckim, posiadaj\u0105cym dziedziniec. Podczas wojen domowych o tron po wygas\u0142ej dynastii Arp\u00e1d na W\u0119grzech (1301 r) wraz zamek w Lubowli wraz z\u00a0zamkiem spiskim zaj\u0105\u0142 magnat Mat\u00fa\u0161 \u010c\u00e1k Tren\u010diansk\u00fd (pol. <\/em>Mateusz Czak Trenczy\u0144ski). W latach 1308-1312, zamek znajdowa\u0142 si\u0119 w posiadaniu zamo\u017cnego i\u00a0wp\u0142ywowego rodu w\u0119gierskiego oligarchy Amadeja Aby, kt\u00f3ry by\u0142 sprzymierze\u0144cem znanego Mat\u00fa\u0161a \u010caka Tren\u010diansk\u00e9ho (Mateusza Czaka Trenczy\u0144skiego). Nowy w\u0142a\u015bciciel zabezpieczy\u0142 jego dobudowanie i ufortyfikowanie. Przeprowadzona zosta\u0142a rozbudowa kompleksu zamkowego.<\/p>\n

Najstarsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zespo\u0142u budynk\u00f3w zamkowych by\u0142a do wtedy okr\u0105g\u0142a, sto\u017ckowa wie\u017ca, do kt\u00f3rej dost\u0119p prowadzi\u0142 kiedy\u015b tylko z \u00a0pierwszego pi\u0119tra przyleg\u0142ego mieszkalnego pomieszczenia zamku. Zamek posiada\u0142 prostok\u0105tny rzut poziomy i by\u0142 p\u00f3\u017aniej po\u0142\u0105czony w\u0105skim skrzyd\u0142em z\u00a0 innym budynkiem mieszkalnym w czysto gotyckim stylu o czym \u015bwiadcz\u0105 zachowane elementy architektoniczne (\u0142amane sko\u015bnie portale, o\u015bcie\u017cnice okienne i inne). Zamek zamyka\u0142 mur zamkowy. Wie\u017c\u0119, zamek i cz\u0119\u015bciowo fortyfikacje zbudowano prawdopodobnie na ko\u0144cu XIII w.<\/p>\n

Drugi zamek i przebudowa cz\u0119\u015bci \u015brodkowej \u015bwiadcz\u0105 o do\u015b\u0107 znacznej dzia\u0142alno\u015bci budowlanej w nast\u0119pnych dw\u00f3ch wiekach, gdy maj\u0105tek zamkowy przechodzi\u0142 z\u00a0r\u0105k do r\u0105k coraz to nowych w\u0142a\u015bcicieli.<\/p>\n

W 1312 roku, w wyniku bitwy pod wschodnios\u0142owack\u0105 wsi\u0105 Rozhanovce (pol. <\/em>bitwa pod Rozgoniem), zamek zaj\u0119\u0142y wojska kr\u00f3lewskie i dysponowa\u0142a nim kancelaria kr\u00f3lewska. Wkr\u00f3tce sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 sprzymierze\u0144c\u00f3w kr\u00f3la Karola Roberta. W okresie tym jako pierwszy spadkobierca zamku wspominany jest komes Miko\u0142aj (comes Nicolaus et haeres de Lublw), kt\u00f3ry w 1315 r. pozwoli\u0142 Miko\u0142ajowi Petrivill na w\u0142o\u015bciach zamkowych karczowa\u0107 lasy i za\u0142o\u017cy\u0107 osad\u0119 \u201eHopgarten\u201c, kt\u00f3ra jednak w ci\u0105gu XVII w. zanikn\u0119\u0142a. P\u00f3\u017aniej zamek i miasteczko by\u0142o maj\u0105tkiem Filipa Drugeth, kt\u00f3ry testamentem w 1330 r. zwr\u00f3ci\u0142 je kr\u00f3lowi Karolowi Robertowi z\u00a0dynastii andegawe\u0144skiej.<\/p>\n

W listopadzie 1412 roku na podstawie umowy o po\u017cyczke mi\u0119dzy Zygmuntem Luksemburskim i W\u0142adys\u0142awem Jagie\u0142\u0142o na sum\u0119 37 tysi\u0119cy kop czeskich groszy, wraz z\u00a0innymi pi\u0119tnastoma miastami spiskimi przypad\u0142 jako zastaw Polsce. Wcze\u015bniej jednak, wierny sojusznik Zakonu Krzy\u017cackiego, w\u0142adca Czech i W\u0119gier Zygmunt Luksemburski i kr\u00f3l Polski W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, podpisali w tutaj 15 marca 1412 traktat przymierza polsko-w\u0119gierskiego.<\/p>\n

Od tego czasu, a\u017c do 1769 roku, gdy zastaw spiski zosta\u0142 na rozkaz cesarzowej Marii Teresy zaj\u0119ty przez Austriak\u00f3w, zamek w Lubowni by\u0142 siedzib\u0105 polskich starost\u00f3w Spisza, zarz\u0105dzaj\u0105cych w imieniu kr\u00f3la zastawionymi terenami. Starostami Spisza byli przedstawiciele kr\u00f3la, wywodz\u0105cy si\u0119 z rodziny Kmit\u00f3w, Boner\u00f3w, Maciejowskich i Lubomirskich.<\/p>\n

Podczas husyckich najazd\u00f3w na Spisz, zamek zosta\u0142 przez nich dwukrotnie opanowany: w 1432 r., gdy starost\u0105 by\u0142 Zawisza Czarny oraz w 1451 r.). Najazdy husyckie\u00a0 spowodowa\u0142y znaczne szkody szkody na budowlach i\u00a0inwentarzu zamkowym. Po kl\u0119sce wojsk husyckich we wschodniej S\u0142owacji\u00a0 i zmuszeniu ich do odwrotu na zach\u00f3d kraju, zamkiem zarz\u0105dza\u0142o kilku starost\u00f3w. W 1549 r. starostwo przej\u0105\u0142 Jan Boner. W\u00a0 1553 r. zamek spustoszy\u0142 ogromny po\u017car niszcz\u0105c cenne archiwum.\u00a0 Dwa lata p\u00f3\u017aniej polski kr\u00f3l Zygmunt August zarz\u0105dzi\u0142 odbudow\u0119 i\u00a0przebudow\u0119 zamku, kt\u00f3r\u0105 przeprowadzi\u0142 Jan Boner, \u00f3wczesny administator d\u00f3br, znany kupiec krakowski, wielkorz\u0105dca i bankier kr\u00f3lewski. Jan Boner zamek odbudowa\u0142 w stylu renesansowym wzbogacaj\u0105c tym jego architektur\u0119. Pierwotn\u0105 bry\u0142\u0119 zamkow\u0105 uzupe\u0142niono o kolejne fortyfikacje\u00a0 przygotowuj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b na ewentualn\u0105 obron\u0119 przeciwko Turkom. Wtedy r\u00f3wnie\u017c na najbardziej niedost\u0119pnym miejscu wzg\u00f3rza zamkowego, zbudowany zosta\u0142 wspania\u0142y pa\u0142ac renesansowy.<\/p>\n

W 1596 r. starostwo spiskie przesz\u0142o w r\u0119ce rodziny Lubomirskich. W po\u0142owie XVII wieku, za administrowania Stanis\u0142awa Lubomirskiego, nast\u0105pi\u0142a kolejna przebudowa oraz remont pomieszcze\u0144 i mur\u00f3w zamkowych.\u00a0 Zbudowany zosta\u0142 trzeci barokowy pa\u0142ac (w 1642 r.), barokowa kapliczka rodowa (w 1647 r.) i trzeci dziedziniec zamkowy.<\/p>\n

W czasie potopu szwedzkiego, starost\u0105 spiskim by\u0142 hetman polny koronny Jerzy Sebastian Lubomirski, kt\u00f3ry w czasie \u201epotopu\u201d szwedzkiego (1655-1661), ukry\u0142 na zamku polskie insygnia koronacyjne i inne rzeczy ze Skarbca Koronnego. Lubomirscy sprawowali urz\u0105d staro\u015bcie\u0144ski dziedziczne w latach 1596\u20131735. Ostatnim starost\u0105 spiskim by\u0142 Kazimierz Poniatowski, brat kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego. Za urz\u0119dowania ostatniego na Spiszu polskiego starosty, Kazimierza Poniatowskiego, w zamkowej wie\u017cy wi\u0119ziono znanego s\u0142owackiego podr\u00f3\u017cnika i awanturnika oraz polskiego konfederata barskiego, Maurycego Augustego Beniowskiego. Barwna, lecz mijaj\u0105ca si\u0119 z prawd\u0105 powie\u015b\u0107 g\u0142osi, \u017ce na pewno umar\u0142by w niej, gdyby nie zakochana w nim panna. Dziewczyna przekupi\u0142a podobno stra\u017cnik\u00f3w i wraz z\u00a0wi\u0119\u017aniem czmychn\u0119\u0142a do Polski.<\/p>\n

W okresie Konfederacji Barskiej zastawione Polsce miasta spiskie i zamek w Lubowli, \u00a0udziela\u0142y pomoc konfederatom co by\u0142o pretekstem do ich zaj\u0119cia w 1769 r. przez Austriak\u00f3w.<\/p>\n

Polska administracja urz\u0119dowa\u0142a w Lubowni a\u017c do 1772 roku, gdy po raz pierwszy dokonano rozbioru Polski. Wtedy, wraz z zastawionymi spiskimi miastami, Lubowla przesz\u0142a pod panowanie austriackie. Pocz\u0105tkowo pomieszczenia zamkowe wykorzystano do urz\u0105dzenia koszar wojskowych. P\u00f3\u017aniej znaczenie zamku zmala\u0142o, co doprowadzi\u0142o do jego sprzeda\u017cy i powolnego upadku. Po 1876 r. zamek znajdowa\u0142 si\u0119 pod w\u0142adz\u0105 w\u0119giersk\u0105.<\/p>\n

W 1825 r. zamek kupi\u0142 od pa\u0144stwa Juraj Reiss, kt\u00f3ry chcia\u0142 go uratowa\u0107 przed zruinowaniem i spustoszeniem co mu si\u0119 niestety nie uda\u0142o. W 1880 r. rodzina w\u0142a\u015bciciela przekaza\u0142a maj\u0105tek miastu, kt\u00f3re w ko\u0144cu XIX w. sprzeda\u0142o go rodzinie Zamoyskich (1882). Zamoyscy\u00a0 doprowadzili zamek do stanu u\u017cywalno\u015bci. Odbudowali niekt\u00f3re najbardziej zaniedbane cz\u0119\u015bci zamku zw\u0142aszcza trakt mieszkalny i kapliczk\u0119.<\/p>\n

Maj\u0105tkiem rodziny Zamoyskich zamek pozosta\u0142 do 1945 r., gdy ich rodowy maj\u0105tek znacjonalizowa\u0142y \u201eludowodemokratyczne\u201c w\u0142adze Czechos\u0142owacji. Ostatnim w\u0142a\u015bcicielem zamku (do 1945 r.) by\u0142 hr. Jan Kanty Zamoyski (1900-1961) \u017conaty z Izabell\u0105 de Bourbon (1904-1985), siostrzenic\u0105 kr\u00f3la Hiszpanii, Alfonsa XIII.<\/p>\n

W chwili obecnej, znaczna jego cz\u0119\u015b\u0107 jest udost\u0119pniona szerokiej publiczno\u015bci jako muzeum. W zachowanych i cz\u0119\u015bciowo odrestaurowanych pozosta\u0142o\u015bciach zamku, urz\u0105dzono ekspozycj\u0119 muzealn\u0105, prezentuj\u0105c\u0105 m.in. histori\u0119 zamku, hisotri\u0119 regionalnego rzemios\u0142a, \u017cycie i rodow\u00f3d w\u0142a\u015bcicieli zamku, zw\u0142aszcza ostatnich, wywodz\u0105cych si\u0119 z rodu Zamoyskich.<\/p>\n

Zamek g\u00f3rny znajduje si\u0119 dzi\u015b w stanie ruiny. Jego najstarsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest wczesnogotycka sto\u017ckowa wie\u017ca i przylegaj\u0105cy do niej renesansowy zamek. Drugi zamek i fotyfikacje wewn\u0119trzne pochodz\u0105ce z\u00a0XIV i XV w. by\u0142y przebudowane na styl renesansowy. Zachowa\u0142a si\u0119 przybud\u00f3wka cz\u0119\u015bci mieszkalnej i kapliczka, w kt\u00f3rych s\u0105 umieszczone zbiory regionalnego muzeum etnograficznego. Odnowiono znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wielkiego zamku, don\u017con i kapliczk\u0119 (galeria), pa\u0142ac renesansowy oraz zakonserwowano zachowane cz\u0119\u015bci starych fortyfikacji. Wej\u015bcie do zamku prowadzi po historycznej aleji zamkowej od strony miasta.<\/p>\n

Mury zamkowe, w czasie jego przynale\u017cno\u015bci do Polski, odwiedzili polscy kr\u00f3lowie \u2013 W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, Jan I Olbracht, Jan II Kazimierz Waza, Jan III Sobieski.<\/p>\n

U podn\u00f3\u017ca zamku urz\u0105dzony zosta\u0142 skansen architektury ludowej regionu Spisza i Szarysza, kt\u00f3rego najcenniejszym zabytkiem jest drewniana zr\u0119bowa cerkiew greckokatolicka \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a z 1883 r. Opr\u00f3cz niej, znajduj\u0105 si\u0119 tutaj drewniane domy mieszkalne z pocz\u0105tku XX w. Skansen zosta\u0142 udost\u0119pniony publiczno\u015bci od 1985 roku.<\/p>\n

Star\u00e1 Lubov\u0148a jest znakomit\u0105 baz\u0105 wypadow\u0105 do wycieczek w pi\u0119kn\u0105 okolic\u0119: w Pieniny, na zamek Plave\u010d (pol.<\/em> P\u0142awiec), do Czerwonego Klasztoru i na tradycyjny sp\u0142yw pieni\u0144skim prze\u0142omem Dunajca.<\/p>\n

 <\/p>\n

Literatura i\u00a0\u017ar\u00f3d\u0142a<\/strong><\/p>\n

Oszcz\u0119da W.I., Wie\u015bci ze S\u0142owacji, Stasz\u00f3w \u2013 \u017dilina 2002, str. 119-123<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 STAR\u00c1 LUBOV\u0147A (pol. Lubowla) Jest starym spiskim miastem le\u017c\u0105cym w Pieninach blisko s\u0142owackiej granicy z\u00a0Polsk\u0105, w dolinie rzeki Poprad, kt\u00f3re zamieszkuje obecnie ponad 16 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Jeszcze dzi\u015b zauwa\u017cy\u0107 w nim mo\u017cna opr\u00f3cz charakterystycznych cech miast Spisza, \u015blady polskich wp\u0142yw\u00f3w z\u00a0okresu, gdy zwi\u0105zane by\u0142o z\u00a0Polsk\u0105 i na miejscowym zamku urz\u0119dowa\u0142 starosta spiski. Pierwsza pisemna […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":3823,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,1,7,14],"tags":[],"class_list":["post-3822","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-nezaradene","category-poliaci-vo-svete","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3822","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3822"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3822\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3822"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3822"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3822"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}