{"id":3862,"date":"2016-05-04T18:55:18","date_gmt":"2016-05-04T16:55:18","guid":{"rendered":"http:\/\/ozpolonus.sk\/?p=3862"},"modified":"2016-05-04T18:55:18","modified_gmt":"2016-05-04T16:55:18","slug":"udzial-slowacji-w-niemieckiej-wyprawie-wojennej-przeciwko-polsce-1939","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/udzial-slowacji-w-niemieckiej-wyprawie-wojennej-przeciwko-polsce-1939\/","title":{"rendered":"UDZIA\u0141 S\u0141OWACJI w niemieckiej wyprawie wojennej przeciwko Polsce (1939)"},"content":{"rendered":"
\u00a0\u00a0<\/strong>Dow\u00f3dztwo s\u0142owackiej armii polowej \u201eBernol\u00e1k\u201d z oficerami niemieckim \u2013 1939 r.<\/h6>\n
(\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/ioh.pl\/artykuly\/pokaz\/trzeci-agresor-we-wrzeniu–r,1065\/)<\/em><\/h6>\n

 <\/p>\n

<\/h2>\n

\u00a0 \u00a0 \u00a0UDZIA\u0141 S\u0141OWACJI w niemieckiej wyprawie wojennej przeciwko Polsce (1939)<\/strong><\/h1>\n

 <\/p>\n

Zako\u0144czenie pierwszej\u00a0wojny \u015bwiatowej spowodowa\u0142o mn\u00f3stwo wa\u017cnych zmian politycznych i\u00a0gospodarczych w Europie. Nast\u0105pi\u0142o za\u0142amanie dotychczas istniej\u0105cego w Europie podzia\u0142u i \u201estatus quo\u201c, okre\u015blonego w przesz\u0142o\u015bci Kongresem Wiede\u0144skim (1815 r.). W wyniku nowej, sprzyjaj\u0105cej sytuacji i\u00a0d\u0105\u017ce\u0144 do uzyskania w\u0142asnego niepodleg\u0142ego bytu pa\u0144stwowego w Europie \u015brodkowej pojawi\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie nowe (np.Czechos\u0142owacja) lub odrodzi\u0142y si\u0119 stare (np.Polska) pa\u0144stwa narodowe.<\/p>\n

Przy ustalaniu przebiegu wsp\u00f3lnej granicy polsko-czechos\u0142owackiej, wkr\u00f3tce po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych, dosz\u0142o do zatarg\u00f3w i\u00a0r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy obydwoma pa\u0144stwami co do jej kszta\u0142tu. Czechos\u0142owacja od samego pocz\u0105tku stara\u0142a si\u0119 przede wszystkim o\u00a0 utrzymanie na swoim terytorium linii kolejowej Bohum\u00edn-Ko\u0161ice (tj. wiod\u0105cej z\u00a0 morawskiego Bogumina do s\u0142owackich Koszyc), karwi\u0144skiego zag\u0142\u0119bia w\u0119glowego oraz jak najwi\u0119kszego obszaru \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego.<\/p>\n

Polska natomiast by\u0142a odmiennego zdania, roszcz\u0105c sobie pretensje terytorialne nie tylko do \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, kt\u00f3rego obszar stanowi\u0142y r\u00f3wnie\u017c obszary po\u0142o\u017cone na zach\u00f3d od Olzy (Zaolzie), zw\u0142aszcza powiat cieszy\u0144ski, frysztacki i frydecki, lecz te\u017c do zamieszkiwanych przez g\u00f3rali obszar\u00f3w Orawy, Jaworzyny i Spisza, le\u017c\u0105cych na styku Polski i S\u0142owacji.<\/p>\n

W przypadku obszar\u00f3w g\u00f3ralszczyzny rz\u0105d czechos\u0142owacki, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142 Czech, Eduard Bene\u0161 (Edward Benesz) \u2013 jako minister spraw zagranicznych, w gruncie rzeczy nie przeciwstawia\u0142 si\u0119\u00a0ich znalezieniu si\u0119 w granicach terytorium polskiego i by\u0142 sk\u0142onny do ust\u0119pstw na rzecz bardziej wa\u017cnego dla siebie Zaolzia. Do plebiscytu, kt\u00f3ry mia\u0142 rozstrzygn\u0105\u0107 zatarg, nie dosz\u0142o, poniewa\u017c 10 lipca 1920 roku ministrowie spraw zagranicznych Czechos\u0142owacji (E.Bene\u0161) i\u00a0 Polski (W.Grabski) poinformowali w belgijskim uzdrowisku morskim Spa przedstawicieli mocarstw zachodnich o\u00a0osi\u0105gni\u0119ciu porozumienia. Sprawa spornych obszar\u00f3w Orawy i\u00a0 Spisza mia\u0142a dla Czechos\u0142owacji drugorz\u0119dne znaczenie i gotowa by\u0142a ona przyj\u0105\u0107 kompromis, ust\u0119puj\u0105c w niekt\u00f3rych kwestiach.<\/p>\n

W Pary\u017cu 28 lipca 1920 r. odby\u0142a si\u0119 konferencja, kt\u00f3ra decyzj\u0105 Rady Ambasador\u00f3w potwierdzi\u0142a wcze\u015bniejsze ustalenia i\u00a0 porozumienia w polsko-czechos\u0142owackich sprawach granicznych. P\u00f3\u017aniej, w dniu 10 sierpnia 1920 r., podpisana zosta\u0142a umowa graniczna, na mocy kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 obszaru \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego (Zaolzie) przypad\u0142a Czechos\u0142owacji. Natomiast cz\u0119\u015b\u0107 obszaru Orawy i\u00a0Spisza znalaz\u0142o si\u0119 na terytorium Polski. Problem przebiegu granicy na odcinku polsko-s\u0142owackim nie zosta\u0142 niestety w 1920 roku rozwi\u0105zany do ko\u0144ca i sprawa sporu o niekt\u00f3re niewielkie obszary ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 do 1924 roku, gdy nast\u0105pi\u0142a kolejna zmiana granicy. W 1924 roku Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci w Hadze potwierdzi\u0142 decyzj\u0119 Rady Ambasador\u00f3w.<\/p>\n

Decyzje mi\u0119dzynarodowych komisji rozjemczych nigdy jednak nie by\u0142y w stanie ostatecznie rozwi\u0105za\u0107 kwestii granic i za\u017cegna\u0107 konflikt\u00f3w, kt\u00f3re zaci\u0105\u017cy\u0142y na ca\u0142okszta\u0142cie stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Polsk\u0105 i jej po\u0142udniowym s\u0105siadem, zw\u0142aszcza S\u0142owacj\u0105. D\u0105\u017cenia do rewizji granicy polsko-s\u0142owackiej zn\u00f3w od\u017cy\u0142y po Uk\u0142adzie Monachijskim, gdy 1 X 1938. rz\u0105d czechos\u0142owacki zgodzi\u0142 si\u0119 na \u017c\u0105dania Polski dotycz\u0105ce Zaolzia, cz\u0119\u015bci Orawy i\u00a0Spisza.<\/p>\n

W tym kontek\u015bcie \u0142atwiej zrozumie\u0107 p\u00f3\u017aniejsze post\u0119powanie rz\u0105du s\u0142owackiego, kt\u00f3ry \u2013 w poczuciu krzywdy wyrz\u0105dzonej S\u0142owacji w okresie mi\u0119dzywojennym przy ustalaniu przebiegu granic (1920, 1924 i 1938) \u2013 uleg\u0142 naciskom III Rzeszy i da\u0142 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 do wyprawy wojennej przeciwko Polsce. Armia s\u0142owacka zaj\u0119\u0142a tereny wcze\u015bniej przy\u0142\u0105czone do Polski, a Adolf Hitler wyrazi\u0142 w roku 1940 zgod\u0119 na ich anektowanie do terytorium Pa\u0144stwa S\u0142owackiego.<\/p>\n

W dniach 29-30 wrze\u015bnia 1938 roku odby\u0142a si\u0119 w niemieckim Monachium wspomniana konferencja dyplomatyczna, w kt\u00f3rej udzia\u0142 wzi\u0119li czo\u0142owi politycy Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i W\u0142och. W wyniku podpisania przez Chamberlaina, Daladiera, Hitlera i Mussoliniego dokumentu ko\u0144cowego, zwanego Uk\u0142adem Monachijskim, nast\u0105pi\u0142 proces powolnego, lecz post\u0119puj\u0105cego rozk\u0142adu Czechos\u0142owacji. Os\u0142abione, niezdolne po odst\u0105pieniu Sudet\u00f3w do obrony w\u0142asnymi si\u0142ami i targane problemami wewn\u0119trznymi, pa\u0144stwo Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w wkr\u00f3tce po Monachium zosta\u0142o przez agresywny faszyzm niemiecki rozbite. Na ponad sze\u015b\u0107 lat znik\u0142o z\u00a0mapy Europy.<\/p>\n

W marcu 1939 roku nast\u0105pi\u0142a likwidacja Czechos\u0142owacji przez Niemcy. W dniu 14 marca 1939 roku, za zgod\u0105 i z \u00a0woli niemieckiego kanclerza Adolfa Hitlera, S\u0142owacja wyst\u0105pi\u0142a ze wsp\u00f3lnego pa\u0144stwa z\u00a0Czechami. S\u0142owacki parlament og\u0142osi\u0142 powstanie w\u0142asnego pa\u0144stwa S\u0142owak\u00f3w, na czele z\u00a0drem Jozefem Tiso. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej, 15 marca, wojska niemieckie wkroczy\u0142y na obszary czeskie i morawskie, zajmuj\u0105c je bez jednego wystrza\u0142u i straty. Nast\u0119pnego dnia okupanci og\u0142osili Protektorat Czech i Moraw.<\/p>\n

W dniach 19\u201323 marca 1939 roku hitlerowskie Niemcy zawar\u0142y ze S\u0142owacj\u0105 tzw. umow\u0119 o ochronie Pa\u0144stwa S\u0142owackiego przez III Rzesz\u0105 Niemieck\u0105, kt\u00f3ra formu\u0142owa\u0142a ca\u0142okszta\u0142t stosunk\u00f3w politycznych, gospodarczych, militarnych i innych mi\u0119dzy S\u0142owacj\u0105 a Niemcami, podczas ca\u0142ego okresu II wojny \u015bwiatowej. W ramach tej w\u0142a\u015bnie umowy aktywnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z \u00a0hitlerowskimi Niemcami rz\u0105d s\u0142owacki zdecydowa\u0142 p\u00f3\u017aniej o udziale wojsk s\u0142owackich w agresji niemieckiej na Polsk\u0119 oraz w dzia\u0142aniach po stronie armii niemieckich na frontach II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

Chocia\u017c po niespodziewanej napa\u015bci przez W\u0119gry w marcu 1939 roku armia s\u0142owacka jeszcze nie zd\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 porz\u0105dnie skonsolidowa\u0107, to jednak ju\u017c jesieni\u0105 tego samego roku wci\u0105gni\u0119ta zosta\u0142a przez niemieckich oraz\u00a0 w\u0142asnych polityk\u00f3w do kolejnego konfliktu zbrojnego i nowej awantury wojennej. Niemcy w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b wp\u0142ywali na przedstawicieli S\u0142owacji, chc\u0105c, aby terytorium tego kraju by\u0142o jednym z\u00a0 punkt\u00f3w wyj\u015bciowych do planowanej przez nich napa\u015bci na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 roku, oraz aby armia s\u0142owacka wzi\u0119\u0142a w niej udzia\u0142.<\/p>\n

Niekt\u00f3rzy politycy s\u0142owaccy \u2013 \u017c\u0105dni szeroko poj\u0119tej wsp\u00f3\u0142pracy i\u00a0podporz\u0105dkowania si\u0119 we wszystkim III Rzeszy Niemieckiej \u2013 (np.Vojtech Tuka, Alexander Mach i\u00a0 im podobni) wyja\u015bniali i\u00a0przekonywali w\u0142asne spo\u0142ecze\u0144stwo, \u017ce S\u0142owacja bierze udzia\u0142 w napa\u015bci na Polsk\u0119 w celu ochrony w\u0142asnych interes\u00f3w pa\u0144stwowych oraz \u201enaprawienia krzywd\u201c. Tymi mia\u0142o by\u0107 przede wszystkim zachowanie i\u00a0zabezpieczenie niepodleg\u0142o\u015bci przed \u201eagresywnym s\u0105siadem\u201c oraz d\u0105\u017cenie do przeprowadzenia zmian terytorialnych,\u00a0 dotycz\u0105cych cz\u0119\u015bci Orawy<\/p>\n

i\u00a0Spisza (Jaworzyna) odst\u0105pionych Polsce przez Czechos\u0142owacj\u0119 w roku 1920, na mocy decyzji pokojowych Rady Ambasador\u00f3w, wraz z niewielkimi terenami Kys\u00fac i\u00a0Tatr przy\u0142\u0105czonych do Polski po Uk\u0142adzie Monachijskim w 1938 roku.<\/p>\n

Zorientowani na Niemcy i\u00a0 Hitlera politycy twierdzili, \u017ce \u2013 po zako\u0144czeniu walk obronnych z\u00a0 W\u0119grami \u2013 S\u0142owacja znalaz\u0142a si\u0119 pomi\u0119dzy dwoma nieprzyjaci\u00f3\u0142mi. Opr\u00f3cz tradycyjnego wroga \u2013 W\u0119gr\u00f3w \u2013 drugim s\u0142owackim nieprzyjacielem mia\u0142a by\u0107 Polska, kt\u00f3ra ju\u017c wcze\u015bniej dosta\u0142a swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z\u00a0terytorium s\u0142owackiego, lecz jej to podobno nie wystarczy\u0142o. Starano si\u0119 o\u00a0uzyskanie i\u00a0 opublikowanie r\u00f3\u017cnych fakt\u00f3w, \u015bwiadcz\u0105cych o\u00a0 nieprzyjacielskich zamiarach lub\u00a0 bodaj wrogim stosunku Polski do S\u0142owacji. Proniemiecka propaganda wykorzysta\u0142a te\u017c w tym celu niekt\u00f3re nieprzemy\u015blane i\u00a0 niezbyt dyplomatyczne wyst\u0105pienia polskich polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy po rozbiciu Czechos\u0142owacji i \u00a0rozpocz\u0119ciu niemieckiej okupacji Czech i Moraw, mniej lub bardziej otwarcie popierali usi\u0142owania W\u0119gier, zmierzaj\u0105ce do opanowania i\u00a0zaj\u0119cia S\u0142owacji. Takie na przyk\u0142ad, jak w niedawno ujawnionej uwadze w\u0119gierskiego ministra spraw zagranicznych Cs\u00e1ky`ego, kt\u00f3ry w telegramie adresowanym do ambasadora w\u0119gierskiego w Warszawie napisa\u0142: Polski minister spraw zagranicznych J.Beck interesowa\u0142 si\u0119 tym, czy W\u0119gry porozumia\u0142y si\u0119 z\u00a0 Niemcami, je\u017celi chodzi o\u00a0S\u0142owacj\u0119. Je\u017celi tak, to co? W interesie Polski jest, aby ca\u0142a S\u0142owacja zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do W\u0119gier<\/em>. Tego typu wiadomo\u015bci, zawieraj\u0105ce nieprzychylne dla S\u0142owacji stanowiska i \u015bwiadcz\u0105ce o nieprzyjacielskich zamiarach Polski, nie by\u0142y \u2013 dzi\u0119ki dobrze dzia\u0142aj\u0105cemu wywiadowi i propagandzie niemieckiej \u2013 rz\u0105dowi s\u0142owackiemu nieznane. Dlatego nie mo\u017cna si\u0119 wcale dziwi\u0107, \u017ce S\u0142owacja zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej jedynym sojusznikiem Trzeciej Rzeszy (poza tajnym \u2013 Rosj\u0105 Radzieck\u0105), bior\u0105cym aktywny udzia\u0142 w wojnie przeciwko Polsce.<\/p>\n

Obiektywnie przyzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce S\u0142owacja mia\u0142a wyj\u0105tkowe znaczenie dla Hitlera podczas przygotowania i realizacji agresji na Polsk\u0119 we wrze\u015bniu 1939 roku. Stanowi\u0142a bowiem znakomite zaplecze dla si\u0142 Wehrmachtu i Luftwaffe. Maj\u0105c na wzgl\u0119dzie w\u0142asne korzy\u015bci i zamiary przysz\u0142ych podboj\u00f3w Europy, Niemcy w ultymatywny spos\u00f3b najpierw popierali autonomiczne d\u0105\u017cenia S\u0142owak\u00f3w w ramach Republiki Czechos\u0142owackiej, a p\u00f3\u017aniej zmusili ich do uniezale\u017cnienia si\u0119 od Pragi i proklamowania w\u0142asnego pa\u0144stwa. W danych okoliczno\u015bciach potrzebowali wewn\u0119trznym rozk\u0142adem Czechos\u0142owacji uzasadni\u0107 bezprecedensow\u0105 okupacj\u0119 Czech i Moraw. S\u0142owacja r\u00f3wnie\u017c w planach niemieckiej agresji wykorzystana by\u0107 mia\u0142a jako obiekt przetargu w zamian za ewentualne ust\u0119pstwa Polski w sprawie Wolnego Miasta Gda\u0144sk i tzw. \u201epolskiego korytarza\u201c. Rz\u0105d w Berlinie bra\u0142 tak\u017ce w razie potrzeby pod uwag\u0119 podzia\u0142 S\u0142owacji mi\u0119dzy Niemcy, W\u0119gry i Polsk\u0119. Gdy jednak naciski na Polsk\u0119 nie przynios\u0142y Niemcom w ko\u0144cu marca 1939 roku spodziewanych rezultat\u00f3w, nast\u0105pi\u0142a zmiana ich polityki wzgl\u0119dem S\u0142owacji. Hitlerowska dyplomacja przyj\u0119\u0142a w stosunku do nowego sojusznika dwie zasadnicze koncepcje polityczne: budowanie Pa\u0144stwa S\u0142owackiego jako wzorowego satelity (Visitenkarte<\/em>) oraz wykorzystanie go jako\u00a0 karty przetargowej w rozmowach z\u00a0Polsk\u0105 i W\u0119grami. W celu realizacji swoich zamierze\u0144 i lepszego kontrolowania S\u0142owak\u00f3w, utworzono nawet niemieck\u0105 misj\u0119 wojskow\u0105 w Bratys\u0142awie, kt\u00f3ra zadba\u0107 mia\u0142a o przestrzeganie warunk\u00f3w umowy ochronnej. Wtedy te\u017c ograniczony zosta\u0142 bezprawny pobyt niemieckich celnik\u00f3w, stra\u017cy granicznej i\u00a0policji w tzw. \u201estrefie ochronnej\u201c Protektoratu Czech i\u00a0Moraw, si\u0119gaj\u0105cej oko\u0142o 30 km w g\u0142\u0105b terytorium S\u0142owacji (wzd\u0142u\u017c prawego brzegu Wagu), rabowanie magazyn\u00f3w wojskowych i\u00a0niekontrolowany wyw\u00f3z broni ze S\u0142owacji. Po tym, jak w Berlinie podj\u0119ta zosta\u0142a w pierwszej po\u0142owie sierpnia decyzja o\u00a0zbrojnej agresji przeciwko Polsce, przyst\u0105piono do przygotowania S\u0142owacji do wsp\u00f3lnego ataku. Chocia\u017c stan armii s\u0142owackiej w warunkach pokojowych wynosi\u0107 mia\u0142 25 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, to jednak w przypadku mobilizacji wojennej osi\u0105gn\u0105\u0107 m\u00f3g\u0142 125 tysi\u0119cy os\u00f3b. Planuj\u0105c wci\u0105gni\u0119cie S\u0142owak\u00f3w do wojny, ich rz\u0105dowi pozostawiono do dyspozycji materia\u0142 na uzbrojenie 150-tysi\u0119cznej armii, kt\u00f3ry mia\u0142 trafi\u0107 pierwotnie do magazyn\u00f3w Wehrmachtu.<\/p>\n

Dzia\u0142ania na\u00a0 terenach s\u0142owackich umo\u017cliwia\u0142y Niemcom stworzenie zagro\u017cenia dla ca\u0142ej po\u0142udniowej granicy Polski, kt\u00f3r\u0105 chroni\u0142y naturalne wzniesienia Karpat. Armia polska pozbawiona takiej ochrony i niespodziewaj\u0105ca si\u0119 ataku ze strony s\u0105siada, z\u00a0kt\u00f3rym Polska utrzymywa\u0142a normalne stosunki dyplomatyczne, musia\u0142a zosta\u0107 w ten spos\u00f3b zaskoczona i zdana na \u0142ask\u0119 nieprzyjaciela. Ze znacznym wyprzedzeniem, jeszcze przed napadni\u0119ciem Polski, niemieckie przedstawicielstwo i dow\u00f3dztwo wojskowe w S\u0142owacji przeprowadzi\u0142o odpowiednie przygotowania. W kwietniu 1939 roku do s\u0142owackiego Ministerstwa Obrony Narodowej wprowadzono niemieckich doradc\u00f3w wojskowych, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o dostosowanie armii s\u0142owackiej do wymog\u00f3w niemieckiej dyscypliny wojskowej oraz przygotowanie przej\u015bcia armii niemieckiej przez S\u0142owacj\u0119 na Polsk\u0119. W lecie roku 1939 przebudowano i odpowiednio przygotowano drogi, mosty i linie kolejowe \u2013 wed\u0142ug wskaz\u00f3wek i potrzeb III Rzeszy.<\/p>\n

Po rozmowach niemiecko-s\u0142owackich, prowadzonych w dniach 20 i\u00a021 sierpnia 1939 roku, rz\u0105d s\u0142owacki przychyli\u0142 si\u0119 do \u017c\u0105dania dow\u00f3dztwa wojsk niemieckich i\u00a0 podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o\u00a0udost\u0119pnieniu Niemcom prawie ca\u0142ej s\u0142owackiej infrastruktury komunikacyjnej, \u0142\u0105cznie z lotniskami le\u017c\u0105cymi w pobli\u017cu granicy z\u00a0 Polsk\u0105. W ten spos\u00f3b na lotnisko w Spi\u0161skej Novej Vsi (pol. <\/em>Nowej Wsi Spiskiej) przyby\u0142a niemiecka jednostka desantowa i\u00a0zaopatrzeniowa Luftwaffe, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o zaopatrzenie s\u0142owackich magazyn\u00f3w wojskowych i\u00a0 lotnisk w odpowiednie materia\u0142y do prowadzenia wojny. W magazynach Kvetnica i\u00a0 na lotniskach Pie\u0161\u0165any, \u017dilina, Spi\u0161sk\u00e1 Nov\u00e1 Ves i\u00a0Vinn\u00e9, z\u00a0 kt\u00f3rych mog\u0142y startowa\u0107 bombowce i samoloty do nalot\u00f3w na Polsk\u0119, rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 gromadzenie paliwa lotniczego i\u00a0 amunicji. Do Spiskiej Nowej Wsi na przyk\u0142ad dostarczono sze\u015b\u0107 wagon\u00f3w pi\u0119\u0107setkilogramowych bomb lotniczych i 200 tysi\u0119cy litr\u00f3w benzyny lotniczej.<\/p>\n

W ko\u0144cu sierpnia Niemcy przej\u0119li ochron\u0119 przeciwlotnicz\u0105 i\u00a0 l\u0105dow\u0105 most\u00f3w wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej linii kolejowej Bratislava \u2013 Tren\u010d\u00edn \u2013 \u017dilina \u2013 Spi\u0161sk\u00e1 Nova Ves \u2013 Pre\u0161ov. W tym samym te\u017c czasie przez S\u0142owacj\u0119 przesz\u0142y niemieckie jednostki pancerne, konne i piesze, zajmuj\u0105c pozycje wyj\u015bciowe do ataku na s\u0142owacko-polskiej granicy.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie z\u00a0wymienionymi krokami Niemc\u00f3w, dow\u00f3dztwo s\u0142owackie podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o\u00a0tym, aby s\u0142u\u017cb\u0119 graniczn\u0105 na gor\u0105cej granicy s\u0142owacko-w\u0119gierskiej przej\u0119\u0142y zmilitaryzowane oddzia\u0142y Hlinkovej gardy (Gwardii Hlinki). W ten spos\u00f3b wzmocniona zosta\u0142a armia s\u0142owacka, kt\u00f3ra po og\u0142oszonej 28 sierpnia 1939 roku mobilizacji rezerwist\u00f3w mog\u0142a by\u0107 w szybkim tempie przygotowana do wyprawy na Polsk\u0119. Pod kryptonimem \u201eBernol\u00e1k\u201c utworzona zosta\u0142a armia polowa o\u00a0liczbie docelowej ponad 150 tysi\u0119cy os\u00f3b, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z\u00a0 trzech dywizji (J\u00e1no\u0161\u00edk \u2013 <\/em>dow\u00f3dca p\u0142k. Pulanich, \u0160kult\u00e9ty <\/em>\u2013 dow\u00f3dca gen. \u010cunderl\u00edk, R\u00e1zus <\/em>\u2013 dow\u00f3dca p\u0142k. Mal\u00e1r) oraz utworzonej p\u00f3\u017aniej zmotoryzowanej grupy bojowej w sile dywizji (Kalin\u010diak<\/em>\u00a0 \u2013 dow\u00f3dca pp\u0142k. Imro), kt\u00f3r\u0105 opr\u00f3cz piechoty tworzy\u0142y r\u00f3wnie\u017c oddzia\u0142y artylerii, lotnictwo oraz\u00a0 poci\u0105g pancerny. Stan liczebno\u015bci armii s\u0142owackiej kulminowa\u0142 oko\u0142o 20 wrze\u015bnia 1939 roku, gdy wraz ze zmobilizowanymi rezerwami przedstawia\u0142 \u0142\u0105cznie (podobno) 151 306 \u017co\u0142nierzy i\u00a0oficer\u00f3w.<\/p>\n

Jednostki s\u0142owackie w dniu 30 sierpnia 1939 roku przerzucone zosta\u0142y pod p\u00f3\u0142nocn\u0105 granic\u0119 S\u0142owacji, w\u0142\u0105czone do niemieckiego zgrupowania Heeresgruppe S\u00fcd<\/em> oraz podporz\u0105dkowane 14.armii niemieckiej, kt\u00f3rej dow\u00f3dc\u0105 by\u0142 genera\u0142 pu\u0142kownik W. List. W dniu 1 wrze\u015bnia 1939 roku, o\u00a0godz. 5.00, przy boku niemieckiego agresora ruszy\u0142y do ataku na Polsk\u0119. Minister obrony narodowej S\u0142owacji, genera\u0142 Ferdinand \u010catlo\u0161, jako g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy wojsk s\u0142owackich wyda\u0142 bowiem s\u0142owackim \u017co\u0142nierzom rozkaz do przekroczenia polsko-s\u0142owackiej granicy pa\u0144stwowej. We wspomnianym rozkazie, opublikowanym p\u00f3\u017aniej w prasie s\u0142owackiej (np. w gazecie \u201eSlov\u00e1k\u201d z 3 IX 1939) mi\u0119dzy innymi stwierdzi\u0142, \u017ce zn\u00f3w nar\u00f3d s\u0142owacki, s\u0142owackie wojsko stoi przed historyczn\u0105 pr\u00f3b\u0105. W\u0142asne interesy po\u0142\u0105czy\u0142y je z\u00a0armi\u0105 niemieck\u0105 i przeciwstawi\u0142y stosunkom z\u00a0Polsk\u0105, z\u00a0kt\u00f3r\u0105 od teraz zacz\u0119\u0142y si\u0119 wrogie stosunki.<\/em><\/p>\n

Warto zaznaczy\u0107, \u017ce S\u0142owacja i Polska utrzymywa\u0142y ze sob\u0105 normalne stosunki dyplomatyczne. Mi\u0119dzy obydwoma pa\u0144stwami nie by\u0142o powod\u00f3w do spi\u0119\u0107 i konflikt\u00f3w. Polska nie wypowiedzia\u0142a wojny Pa\u0144stwu S\u0142owackiemu, ani go nie napad\u0142a.<\/p>\n

Mimo zobowi\u0105zania Niemiec, \u017ce wojsko s\u0142owackie nie b\u0119dzie bra\u0142o udzia\u0142u w operacjach wojennych poza granicami S\u0142owacji, szef niemieckiej misji wojskowej gen. por. E. Engelbrecht nakaza\u0142 s\u0142owackiemu ministrowi obrony narodowej (gen. F. \u010catlo\u0161), aby jednostki s\u0142owackie zaatakowa\u0142y Polsk\u0119 na wsch\u00f3d od Tatr i\u00a0w rejonie Prze\u0142\u0119czy Dukielskiej. Chocia\u017c \u010catlo\u0161 nie mia\u0142 politycznego prawa do takiego dzia\u0142ania, jednak polecenie wykona\u0142.<\/p>\n

Na rozkaz z\u00a0 Berlina i Bratys\u0142awy, dnia 1 IX 1939 roku armia s\u0142owacka przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do kampanii niemieckiej przeciwko Polsce, zajmuj\u0105c przede wszystkim miejscowo\u015bci, kt\u00f3re w wyniku ustale\u0144 komisji rozjemczych i um\u00f3w pokojowych z\u00a0roku 1920 Czechos\u0142owacja odst\u0105pi\u0142a Polsce w zamian za zaj\u0119te przez oddzia\u0142y czeskie obszary Zaolzia. Dzia\u0142ania wojsk s\u0142owackich ograniczy\u0142y si\u0119 w\u0142a\u015bciwie jednak do pasa przygranicznego. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z\u00a0Niemcami, przeprowadzi\u0142y one atak na Polsk\u0119 z\u00a0odcinka Tvrdo\u0161\u00edn \u2013 Ke\u017emarok. W operacjach wojskowych i w wojnie wrze\u015bniowej przeciwko Polsce wzi\u0119\u0142o bezpo\u015bredni udzia\u0142 ponad 50 tysi\u0119cy (51 306) \u017co\u0142nierzy s\u0142owackich.<\/p>\n

Przygotowaniami do uderzenia na Polsk\u0119 obj\u0119te zosta\u0142o r\u00f3wnie\u017c s\u0142owackie lotnictwo, kt\u00f3re oznaczono kryptonimem \u201eLilia\u201c. Najpierw w stan gotowo\u015bci bojowej postawione zosta\u0142y cztery eskadry obserwacyjne z samolotami Letov \u0160-328 i\u00a0 64.eskadra zwiadu lotniczego z \u00a0r\u00f3\u017cnorodnym parkiem lotniczym. P\u00f3\u017aniej uaktywniono r\u00f3wnie\u017c cztery eskadry my\u015bliwskie, kt\u00f3re tworzy\u0142y przewa\u017cnie samoloty Avia B-534 i\u00a0 trzy oddzia\u0142y artylerii przeciwlotniczej. Wymienione s\u0142owackie oddzia\u0142y lotnicze wraz z\u00a0 niemieckimi si\u0142ami lotniczymi, rozmieszczonymi przej\u015bciowo w S\u0142owacji, posiada\u0142y nad s\u0142abymi i\u00a0 niewielkimi jednostkami polskiego lotnictwa, stacjonuj\u0105cymi w rejonach po\u0142udniowej Polski, wyra\u017an\u0105 przewag\u0119.<\/p>\n

W ataku na Polsk\u0119 wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 dwie eskadry my\u015bliwskie (39. i \u00a040.) z\u00a0dwudziestoma samolotami Avia B-534 oraz\u00a0 samoloty 16. eskadry obserwacyjnej (oko\u0142o 10 samolot\u00f3w Letov \u0160-328) lotnictwa s\u0142owackiego, kt\u00f3re podczas kampanii wrze\u015bniowej wspiera\u0142y atakuj\u0105ce wojska l\u0105dowe, eskortowa\u0142y niemieckie samoloty bombowe, niszczy\u0142y bombami polskie trasy komunikacyjne, zrzuca\u0142y ulotki propagandowe i\u00a0zapewnia\u0142y utrzymanie \u0142\u0105czno\u015bci.<\/p>\n

Lotnictwo polskie w wyniku masowego i\u00a0 niespodziewanego ataku niemieckiego zosta\u0142o sparali\u017cowane i\u00a0 praktycznie zniszczone zaraz na pocz\u0105tku walk wrze\u015bniowych. Jego dzia\u0142anie ogranicza\u0142o si\u0119 przewa\u017cnie tylko do lot\u00f3w obserwacyjnych i\u00a0 zwiadowczych. Mimo to ju\u017c 1 wrze\u015bnia 1939 roku nad terytorium S\u0142owacji przedosta\u0142y si\u0119 dwa polskie samoloty.<\/p>\n

Jednemu z \u00a0polskich pilot\u00f3w uda\u0142o si\u0119 wtedy, mimo ostrza\u0142u ochrony przeciwlotniczej, przedosta\u0107 na samolocie PZL-23 nad lotnisko w Spi\u0161skej Novej Vsi i\u00a0obfotografowa\u0107 je. S\u0142owackie Avie B-534 nie mog\u0142y przeciwko Polakowi wystartowa\u0107 z\u00a0powodu k\u0142opot\u00f3w ze spr\u0119\u017conym powietrzem, kt\u00f3re uniemo\u017cliwi\u0142y uruchomienie silnik\u00f3w. Podobna sytuacja powtarza\u0142a si\u0119 przez nast\u0119pne dni wrze\u015bnia, gdy pojedy\u0144cze samoloty polskie przelatywa\u0142y g\u0142\u00f3wnie nad przygranicznym obszarem S\u0142owacji, pr\u00f3buj\u0105c sporadycznie i bez wi\u0119kszego powodzenia atakowa\u0107 s\u0142owackie jednostki wojskowe. Ostrzela\u0142y na przyk\u0142ad ko\u0142o miejscowo\u015bci Habura s\u0142owacki samoch\u00f3d wojskowy i oddzia\u0142 piechoty w Preszowie. I chocia\u017c nie wyrz\u0105dzi\u0142y wi\u0119kszych szk\u00f3d (nie by\u0142o ofiar w ludziach), to jednak zmusi\u0142y dow\u00f3dztwo s\u0142owackie do przerzucenia w dniu 6 wrze\u015bnia w rejon wschodniej S\u0142owacji niewielkich si\u0142 powietrznych. Na polowe lotnisko \u0147ar\u0161any (Niarszany \u2013 obecnie Ra\u017e\u0148any, czyli Ra\u017cniany) w pobli\u017cu miasta Pre\u0161ov i Kamenica nad Cirohou (blisko Humenn\u00e9go), przesuni\u0119te zosta\u0142y klucze z\u0142o\u017cone z\u00a0trzech samolot\u00f3w Avia B-534. Ich zadaniem by\u0142o ograniczenie lot\u00f3w obserwacyjnych i bojowych polskiego lotnictwa nad obszarem wschodniej S\u0142owacji. Jeszcze tego samego dnia dosz\u0142o do pierwszego spotkania lotnik\u00f3w s\u0142owackich z polskimi w powietrzu. W dniu 6 wrze\u015bnia 1939 roku polski samolot obserwacyjny Lublin R-XIII D, kt\u00f3ry pilotowali por. Edward Porada i kapitan Marian Piasecki przedosta\u0142 si\u0119 nad terytorium s\u0142owackie, a\u017c do rejonu na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Preszowa. Z\u00a0lotniska polowego przy tym mie\u015bcie wystartowa\u0142 przeciwko niemu klucz trzech Avii, kt\u00f3rych pilotami byli kpt. (rotn\u00edk) Franti\u0161ek Hanovec oraz kaprale Martin \u017diaran i\u00a0Viliam Jaloviar. Po kr\u00f3tkiej walce powietrznej polski samolot zosta\u0142 trafiony i\u00a0 spad\u0142 p\u0142on\u0105c na ziemi\u0119 na obszarze miejscowo\u015bci Ostrovany (niedaleko Preszowa). Obydwaj cz\u0142onkowie polskiej za\u0142ogi samolotu zgin\u0119li i\u00a0pochowani zostali na cmentarzu wojskowym w Preszowie.<\/p>\n

\"slov\"<\/a><\/p>\n

\u017bo\u0142nierze s\u0142owackiego zwiadu konnego w kampanii przeciwko Polsce \u2013 wrzesie\u0144 1939<\/h6>\n
(\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/em> http:\/\/veridicusmercurius.blog.cz\/en\/0703\/general-mvdr-mikulas-ferjencik<\/em>)<\/h6>\n

 <\/p>\n

By\u0142o to pierwsze zwyci\u0119stwo lotnik\u00f3w s\u0142owackich w walce powietrznej. Jeden ze zwyci\u0119skich pilot\u00f3w s\u0142owackich, kapral Viliam Jaloviar, zgin\u0105\u0142 wkr\u00f3tce w wypadku.<\/p>\n

Niesprzyjaj\u0105ca lotom pogoda, panuj\u0105ca w Karpatach w pierwszym tygodniu wrze\u015bnia, wyra\u017anie ograniczy\u0142a bojow\u0105 aktywno\u015b\u0107 lotnictwa s\u0142owackiego i\u00a0 niemieckiego, kt\u00f3re w tym czasie przelatywa\u0142o tylko nad S\u0142owacj\u0105. Jego celem by\u0142y wtedy naloty Lwowa i\u00a0 jego okolicy oraz atakowanie cel\u00f3w wojskowych i\u00a0 gospodarczych w po\u0142udniowej Polsce. P\u00f3\u017aniej przerzucone zosta\u0142y do S\u0142owacji znaczne si\u0142y powietrzne niemieckiej Luftwaffe, kt\u00f3re tworzy\u0142y samoloty bombowe Dornier Do-17 Z, Junkers 87 B.1-Stuka i\u00a0samoloty my\u015bliwskie Messerschmitt Bf-109. Operowa\u0142y z\u00a0lotnisk Spis\u0161sk\u00e1 Nov\u00e1 Ves i\u00a0Vinn\u00e9 do 23 wrze\u015bnia 1939 roku.<\/p>\n

Samoloty s\u0142owackie z\u00a0 lotniska Vinn\u00e9 (niedaleko miasta Michalovce) lata\u0142y jako eskorta i ochrona niemieckich \u201eStukas\u00f3w\u201c, kt\u00f3re bombardowa\u0142y cele w po\u0142udniowej Polsce, a tak\u017ce ko\u0142o Lwowa. I \u00a0tak na przyk\u0142ad w dniu 9 wrze\u015bnia 1939 roku wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142y z niemieckimi samolotami szturmowymi (Stukasy) przy nalocie stacji kolejowych Drohobycz i\u00a0Stryj, podczas kt\u00f3rego zestrzelony zosta\u0142 plutonowy Viliam Gr\u00fa\u0148. Pilot wyl\u0105dowa\u0142 na\u00a0uszkodzonej maszynie Avia B-534 poza lini\u0105 frontu i zosta\u0142 wzi\u0119ty do polskiej niewoli. Pod os\u0142on\u0105 nocy uda\u0142o mu si\u0119 jednak zbiec. Po trzech dniach dramatycznej ucieczki trafi\u0142 na pierwsz\u0105 lini\u0119 frontu wojsk niemieckich pod Baligrodem i st\u0105d p\u00f3\u017aniej do macierzystej jednostki lotniczej. Jego samolot wycofuj\u0105cy si\u0119 \u017co\u0142nierze polscy zniszczyli. Po 8 wrze\u015bnia 1939 roku nast\u0105pi\u0142o ca\u0142kowite sparali\u017cowanie czynno\u015bci lotnictwa polskiego, kt\u00f3re by\u0142o zniszczone i\u00a0nie mog\u0142o w\u0142a\u015bciwie w og\u00f3le walczy\u0107.<\/p>\n

Piloci s\u0142owaccy latali dalej z\u00a0niemieckimi samolotami bombowymi na odleg\u0142o\u015bci 60 \u2013 90 km w g\u0142\u0105b terytorium Polski. W dniu 17 wrze\u015bnia wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ali z pilotami niemieckimi przy nalocie na H\u0142uboczek Wielki, kt\u00f3rego ochron\u0119 przeciwlotnicz\u0105 stanowili czescy i\u00a0s\u0142owaccy legioni\u015bci. W ten spos\u00f3b po raz pierwszy \u2013 lecz nie ostatni \u2013 podczas drugiej wojny \u015bwiatowej S\u0142owacy walczyli przeciwko S\u0142owakom.<\/p>\n

Po przesuni\u0119ciu si\u0119 Niemc\u00f3w w g\u0142\u0105b obszaru Polski, lotniska s\u0142owackie straci\u0142y swoje znaczenie. Lotnictwo polskie by\u0142o pokonane i nie przedstawia\u0142o ju\u017c \u017cadnego zagro\u017cenia i\u00a0 przeszkody dla bombowc\u00f3w niemieckich. Samoloty Luftwaffe przerzucone zosta\u0142y z\u00a0lotnisk s\u0142owackich na tereny polskie. Dalszy pobyt lotnik\u00f3w s\u0142owackich w pobli\u017cu granicy z\u00a0Polsk\u0105 ju\u017c nie by\u0142 potrzebny i\u00a0dlatego 18 wrze\u015bnia 1939 roku powr\u00f3cili oni z\u00a0powrotem na lotnisko Pie\u0161\u0165any.<\/p>\n

\"slov578\"<\/a><\/p>\n

\u017bo\u0142nierze s\u0142owaccy w marszu na Polsk\u0119 \u2013 wrzesie\u0144 1939<\/h6>\n
(\u017ar\u00f3d\u0142o: <\/em>http:\/\/ioh.pl\/artykuly\/pokaz\/trzeci-agresor-we-wrzeniu–r,1065\/)<\/h6>\n

 <\/p>\n

Samoloty niemieckiej Luftwaffe natomiast przerzucone zosta\u0142y w ko\u0144cu wrze\u015bnia za posuwaj\u0105c\u0105 si\u0119 naprz\u00f3d w g\u0142\u0105b Polski armi\u0105 l\u0105dow\u0105 Wehrmachtu, kt\u00f3ra \u2013 po zdradzieckiej i\u00a0 niespodziewanej napa\u015bci ZSRR na Polsk\u0119 \u2013 rami\u0119 w rami\u0119 z\u00a0 Armi\u0105 Czerwon\u0105 likwidowa\u0142a resztki polskiego oporu na po\u0142udniu Polski.<\/p>\n

Og\u00f3lnie bior\u0105c, kampania polska zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wzgl\u0119dnym sukcesem S\u0142owacji. Armia s\u0142owacka podczas ca\u0142ej wyprawy na Polsk\u0119 straci\u0142a tylko 18 \u017co\u0142nierzy, 46 zosta\u0142o rannych, a\u00a011 uwa\u017cano za zaginionych. Piloci, kt\u00f3rzy wzi\u0119li bezpo\u015bredni udzia\u0142 w napa\u015bci na Polsk\u0119, nie ponie\u015bli \u017cadnych strat. Rozkazem z\u00a0dnia 23 wrze\u015bnia 1939 gen. \u010catlo\u0161 zarz\u0105dzi\u0142 pocz\u0105tek demobilizacji jednostek wojskowych \u201eBernol\u00e1ka\u201c.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 i okupacji Polski, kt\u00f3r\u0105 \u2013 zgodnie z\u00a0tajnym porozumieniem J. von Ribbentrop – W.Mo\u0142otow \u2013 napad\u0142a zdradziecko od ty\u0142u 17 IX 1939 armia sowiecka, Adolf Hitler przys\u0142a\u0142 premierowi s\u0142owackiego rz\u0105du, drowi Jozefowi Tiso, telegram dzi\u0119kczynny. Niemiecki kanclerz dzi\u0119kowa\u0142 w nim za zdecydowane stanowisko i za wypr\u00f3bowane braterstwo broni<\/em>. W telegramie zapewnia\u0142, \u017ce nar\u00f3d niemiecki i jego rz\u0105d<\/em> takie stanowisko w pe\u0142ni docenia i w pe\u0142nej mierze wynagrodzi<\/em>.<\/p>\n

Doceniaj\u0105c zas\u0142ugi Pa\u0144stwa S\u0142owackiego, w pa\u017adzierniku 1939 roku Adolf Hitler uczyni\u0142 dwa wielkoduszne gesty. Pozwoli\u0142 na przy\u0142\u0105czenie do S\u0142owacji miejscowo\u015bci i obszar\u00f3w Orawy i Spisza, kt\u00f3re na mocy uk\u0142ad\u00f3w pokojowych i rozstrzygni\u0119\u0107 dyplomatycznych w latach 1920\u201324 i w 1938 roku znalaz\u0142y si\u0119 w granicach Polski, oraz przyzna\u0142 drowi Jozefowi Tiso Krzy\u017c Wielki Niemieckiego Or\u0142a, z\u00a0okazji jego jednomy\u015blnego wybrania przez parlament s\u0142owacki na prezydenta Pa\u0144stwa S\u0142owackiego (26 X 1939).<\/p>\n

\"slov987\"<\/a><\/p>\n

Polscy je\u0144cy wojenni w niewoli s\u0142owackiej \u2013 wrzesie\u0144 1939<\/h6>\n
(\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.panzernet.net\/php\/index.php?topic=5376.0<\/em>)<\/h6>\n

 <\/p>\n

Przy\u0142\u0105czenie polskich obszar\u00f3w Orawy i\u00a0 Spisza uchwalili s\u0142owaccy pos\u0142owie w ustawie z 22 XII 1939. I \u00a0tak, wed\u0142ug przekonania niekt\u00f3rych kr\u00f3tkowzrocznych polityk\u00f3w, sprawiedliwo\u015bci sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107. Tereny s\u0142owackie, zaj\u0119te kiedy\u015b na mocy niesprawiedliwych uk\u0142ad\u00f3w przez Polsk\u0119, powr\u00f3ci\u0142y wreszcie do Macierzy. Sko\u0144czy\u0107 si\u0119 mia\u0142 te\u017c ucisk narodowy \u017cyj\u0105cych na tych obszarach S\u0142owak\u00f3w. Co wi\u0119cej, S\u0142owacja pozby\u0107 si\u0119 mia\u0142a agresywnego s\u0105siada, likwiduj\u0105c niebezpiecze\u0144stwo zagra\u017caj\u0105ce m\u0142odemu pa\u0144stwu. Chocia\u017c teraz nasta\u0142 dla narodu polskiego trudny i\u00a0 ci\u0119\u017cki okres okupacji, mia\u0142a by\u0107 to przede wszystkim \u201ezas\u0142uga\u201c polityki jego przedstawicieli, kt\u00f3rzy mu zgotowali los, jakiego nar\u00f3d s\u0142owacki \u2013 dzi\u0119ki swoim przyw\u00f3dcom \u2013 unikn\u0105\u0142.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu kampanii wojennej przeciwko Polsce, armi\u0119 s\u0142owack\u0105 zorganizowano na wz\u00f3r niemiecki. Do strategicznych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych i s\u0142owackich jednostek wojskowych zostali przydzieleni niemieccy doradcy. Ich zadaniem by\u0142a kontrola modernizacji armii s\u0142owackiej, wyposa\u017cenia, rezerw materia\u0142owych i ludzkich. Niemcy przenikn\u0119li g\u0142\u0119boko do wszystkich dziedzin gospodarki s\u0142owackiej, wojskowo\u015bci, \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego decyduj\u0105co wp\u0142ywaj\u0105c na polityk\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 i wewn\u0119trzn\u0105 Pa\u0144stwa S\u0142owackiego.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Literatura i \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n

Vojensk\u00fd historick\u00fd \u00fastav\u00a0 \u2013 spisy tajn\u00e9 a d\u00f4vern\u00e9 velite\u013estva \u201eBernol\u00e1k\u201c; Androvi\u010d \u0160., Po\u013esk\u00e9 \u0165a\u017eenie<\/em>, Historia.Revue o dejin\u00e1ch spolo\u010dnosti; Hrnko A., Nemeck\u00e1 vojensk\u00e1 misia na Slovensku 1939-1944<\/em>, Historia.Revue o dejin\u00e1ch spolo\u010dnosti, 2\/2002; Klimko J., V\u00fdvoj \u00fazemia Slovenska a utv\u00e1ranie jeho hran\u00edc<\/em>, Bratislava 1980 \u2013 cit.: Fedor Hondek, Vznik hran\u00edc Slovenska, 1931; Lettrich J., Dejiny novodob\u00e9ho Slovenska<\/em>, Bratislava 1993; Oszcz\u0119da W.I., Udzia\u0142 S\u0142owacji w niemieckiej wyprawie wojennej przeciwko Polsce w roku <\/em>1939, Almanach Muszyny 2004, str. 67-90; http:\/\/ioh.pl\/artykuly\/pokaz\/trzeci-agresor-we-wrzeniu–r,1065\/;\u00a0 http:\/\/sturmovik.webzdarma.cz\/svzlietadla.html; http:\/\/veridicusmercurius.blog.cz\/en\/0703\/general-mvdr-mikulas-ferjencik; www.atlas.sk; www.libertas.host.sk, Slovensk\u00ed letci \u2013 boj pokra\u010duje (po\u013esk\u00e1 kampa\u0148<\/em>) \u2013 sygn.Peter; http:\/\/www.panzernet.net\/php\/index.php?topic=5376.0<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0\u00a0Dow\u00f3dztwo s\u0142owackiej armii polowej \u201eBernol\u00e1k\u201d z oficerami niemieckim \u2013 1939 r. (\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/ioh.pl\/artykuly\/pokaz\/trzeci-agresor-we-wrzeniu–r,1065\/)   \u00a0 \u00a0 \u00a0UDZIA\u0141 S\u0141OWACJI w niemieckiej wyprawie wojennej przeciwko Polsce (1939)   Zako\u0144czenie pierwszej\u00a0wojny \u015bwiatowej spowodowa\u0142o mn\u00f3stwo wa\u017cnych zmian politycznych i\u00a0gospodarczych w Europie. Nast\u0105pi\u0142o za\u0142amanie dotychczas istniej\u0105cego w Europie podzia\u0142u i \u201estatus quo\u201c, okre\u015blonego w przesz\u0142o\u015bci Kongresem Wiede\u0144skim (1815 r.). W […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":3863,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,1,7,14],"tags":[],"class_list":["post-3862","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-nezaradene","category-poliaci-vo-svete","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3862"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3862\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}