{"id":394,"date":"2012-09-02T08:37:42","date_gmt":"2012-09-02T08:37:42","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=394"},"modified":"2012-09-02T08:37:42","modified_gmt":"2012-09-02T08:37:42","slug":"hrdinska-obrana-wegierskiej-gorki-2-3-09-1939","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/hrdinska-obrana-wegierskiej-gorki-2-3-09-1939\/","title":{"rendered":"Hrdinsk\u00e1 obrana W\u0119gierskiej G\u00f3rki \/ 2.-3. 09. 1939 \/"},"content":{"rendered":"


\nBohaterska obrona W\u0119gierskiej G\u00f3rki\u00a0 \/2 \u2013 3 wrze\u015bnia 1939\/<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wiosn\u0105 1939 roku po zaj\u0119ciu Czech i\u00a0Morawy przez hitlerowskie Niemcy i\u00a0utworzeniu pod\u00a0 ich patronatem satelickiego Pa\u0144stwa S\u0142owackiego, po\u0142udniowa granica Polski znalaz\u0142a si\u0119 w powa\u017cnym niebezpiecze\u0144stwie. Pojawi\u0142a si\u0119 realna gro\u017aba, \u017ce agresja na Polsk\u0119 nast\u0105pi nie tylko wzd\u0142u\u017c istniej\u0105cej granicy polsko-niemieckiej, lecz r\u00f3wnie\u017c z\u00a0okupowanych przez Hitlera obszar\u00f3w czeskich i\u00a0z terytorium S\u0142owacji. S\u0142usznie przewidywano, \u017ce jednym z\u00a0kierunk\u00f3w z kt\u00f3rych Niemcy wkrocz\u0105 do Polski, b\u0119dzie droga wiod\u0105ca ze s\u0142owackiej \u010cadcy przez pograniczny Zwardo\u0144, Mil\u00f3wk\u0119, W\u0119giersk\u0105 G\u00f3rk\u0119 do \u017bywca i \u00a0Bielska oraz z\u00a0 Orawy przez Prze\u0142\u0119cz Glinne, Korbiel\u00f3w do \u017bywca i\u00a0 Suchej Beskidzkiej. W zwi\u0105zku z\u00a0 oczekiwanym wybuchem wojny, w czerwcu 1939 roku przyst\u0105piono w Krzy\u017cowej i\u00a0W\u0119gierskiej G\u00f3rce na \u017bywiecczy\u017anie do budowy betonowych umocnie\u0144 i\u00a0schron\u00f3w bojowych. Polscy saperzy musieli w bardzo szybkim tempie zbudowa\u0107 ponad 20 bunkr\u00f3w obronnych w rejonie Mil\u00f3wki i\u00a0 W\u0119gierskiej G\u00f3rki oraz 10 podobnych obiekt\u00f3w przy Przyborowie i\u00a0Krzy\u017cowej. Niestety mimo wysi\u0142ku \u017co\u0142nierzy i\u00a0znacznej pomocy miejscowej ludno\u015bci, ze wzgl\u0119du na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci techniczne oraz niespodziewanie szybki wybuch wojny, do ko\u0144ca sierpnia 1939 przy W\u0119gierskiej G\u00f3rce zdo\u0142ano wybudowa\u0107 jedynie 5 ostr\u00f3g fortecznych. By\u0142y to: \u201cW\u0119drowiec\u201d, \u201cWalig\u00f3ra\u201d, \u201cW\u0105w\u00f3z\u201d, \u201cW\u0142\u00f3cz\u0119ga\u201d i \u201cWyrwid\u0105b\u201d. Jeszcze niedoko\u0144czone i\u00a0 nie w pe\u0142ni wyposa\u017cone forty obsadzi\u0142a (za wyj\u0105tkiem \u201cWyrwid\u0119ba\u201d, kt\u00f3ry z\u00a0 powodu braku za\u0142ogi nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 u\u017cyty w walce) Kompania Forteczna nr 151 \u201cW\u0119gierska G\u00f3rka\u201d, kt\u00f3r\u0105 dowodzi\u0142 kapitan Tadeusz Semik, rodak z\u00a0pobliskiej Suchej Beskidzkiej. W sk\u0142ad tej\u017ce kompanii wchodzi\u0142o jeszcze opr\u00f3cz wymienionego dow\u00f3dcy 3 oficer\u00f3w (dow\u00f3dcy poszczeg\u00f3lnych fort\u00f3w), 14 podoficer\u00f3w i 52 strzelc\u00f3w i\u00a0kanonier\u00f3w – \u0142\u0105cznie 70 \u017co\u0142nierzy. Za\u0142ogi bunkr\u00f3w jak si\u0119 okaza\u0142o, mia\u0142y jedynie dwa dnia na\u00a0 urz\u0105dzenie si\u0119 w niedoko\u0144czonych fortach i\u00a0 przygotowanie obrony przed naje\u017ad\u017ac\u0105. 1 wrze\u015bnia 1939 nad ranem od granicy w Zwardoniu nast\u0105pi\u0142 atak niemiecki na W\u0119giersk\u0105 G\u00f3rk\u0119, \u017bywiec i\u00a0 Bielsko. Atakowa\u0142a t\u0119dy 7 Bawarska Dywizja Piechoty w kt\u00f3rej podczas I\u00a0wojny \u015bwiatowej s\u0142u\u017cy\u0142 Adolf Hitler oraz inne mniejsze jednostki niemieckie wchodz\u0105ce w sk\u0142ad XVII Korpusu gen. Kienitza i 14 Armii gen. Lista. Zgrupowaniem dowodzi\u0142 gen. mjr. Eugen Otto. By\u0142y to dobrze uzbrojeno w sprz\u0119t pancerny i\u00a0ci\u0119\u017ckie dzia\u0142a kalibru 150 mm, oddzia\u0142y niemieckie w sile ok. 17 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, aktywnie wspomagane samolotami Luftwaffe. Mia\u017cd\u017c\u0105cej przewadze nieprzyjaciela stawi\u0107 czo\u0142a przysz\u0142o ok. 1 200 \u017co\u0142nierzom polskim przede wszystkim z\u00a0 batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza \u201cBerezwecz\u201d, z\u00a0batalionu Obrony Narodowej \u201c\u017bywiec\u201d (\u201cMil\u00f3wka\u201d) oraz nielicznej Stra\u017cy Granicznej. Mimo olbrzymiej przewagi liczebnej i\u00a0w uzbrojeniu, wyj\u0105tkowe bohaterstwo i\u00a0 po\u015bwi\u0119cenie polskich \u017co\u0142nierzy spowodowa\u0142o, \u017ce oddzia\u0142y niemieckie zatrzymane zosta\u0142y na kilkana\u015bcie godzin i\u00a0uwik\u0142ane w potyczki pograniczne, w kt\u00f3rych ponie\u015bli znaczne straty w ludziach i\u00a0sprz\u0119cie bojowym.\u00a0 Dzi\u0119ki temu pancerne kolumny nieprzyjaciela dopiero 2 wrze\u015bnia o 11 godz pojawi\u0142y si\u0119 pod le\u017c\u0105c\u0105 ok. 11 kilometr\u00f3w od granicy Mil\u00f3wk\u0105. Po kr\u00f3tkiej walce na przedpolach miejscowo\u015bci i\u00a0 prze\u0142amaniu obrony, \u201cbawarczycy\u201d kontynuowali natarcie. Wkr\u00f3tce dotarli pod schrony W\u0119gierskiej G\u00f3rki (ok. godz.14,00). Ponad dwugodzinnym zmasowanym ogniem artylerii dywizyjnej wspieranym przez lotnictwo, pr\u00f3bowali zniszczy\u0107 schrony i\u00a0 zmusi\u0107 ich obro\u0144c\u00f3w do poddania si\u0119. P\u00f3\u017aniej wspierani miotaczami ognia, dzia\u0142ami przeciwpancernymi i\u00a0nawet przeciwlotniczymi prowadz\u0105cymi ogie\u0144 na wprost ruszyli do natarcia. Nieliczna za\u0142oga fort\u00f3w nie ust\u0105pi\u0142a i\u00a0podj\u0119\u0142a nier\u00f3wn\u0105 walk\u0119 \u00a0z naje\u017ad\u017ac\u0105. Obron\u0119 fort\u00f3w rekrutuj\u0105c\u0105 si\u0119 przewa\u017cnie z\u00a0 g\u00f3rali \u017cywieckich i\u00a0 podhala\u0144skich, tworzy\u0142y dwa plutony karabin\u00f3w maszynowych (10 ckm wz.30 i 3 rkm wz.28), pluton przewciwpancerny (3 dzia\u0142ka 37 mm Bofors wz.38) i\u00a0dwudzia\u0142owa bateria armat polowych 75 mm\/76,2 mm. Za\u0142ogi schron\u00f3w bojowych walczy\u0142y dop\u00f3ty dop\u00f3ki wystarczy\u0142o im si\u0142 i\u00a0przede wszytkim amunicji. Zaciek\u0142\u0105 i\u00a0bohatersk\u0105 obron\u0105 siali w\u015br\u00f3d nacieraj\u0105cych nieprzyjacielskich kolumn pancernych i\u00a0oddzia\u0142\u00f3w spustoszenie. Celnym ogniem karabin\u00f3w maszynowych i\u00a0kilku dzia\u0142ek niszczyli wozy bojowe i\u00a0dziesi\u0105tkowali piechot\u0119. Uniemo\u017cliwili przeciwnikowi przedrze\u0107 si\u0119 przez zajmowane pozycje obronne i\u00a0okr\u0105\u017cy\u0107 forty. Niemieckie natarcie posuwa\u0142o si\u0119 wi\u0119c bardzo powoli. O\u00a0zmierzchu 2 wrze\u015bnia 1939 ju\u017c jednak dotar\u0142o przed zasiekami schron\u00f3w. W kilku miejscach nawet Niemcom uda\u0142o si\u0119 przedosta\u0107 na ty\u0142y pozycji. W wyniku zaistnia\u0142ej na polu bitwy sytuacji, p\u00f3\u017anym wieczorem 2 wrze\u015bnia 1939, dow\u00f3dca I\u00a0 Brygady G\u00f3rskiej zarz\u0105dzi\u0142 opuszczenie pozycji. Rozkaz ten nie dotar\u0142 jednak do wszystkich za\u0142\u00f3g fortecznych i\u00a0wykona\u0142a go jedynie za\u0142oga schronu artyleryjskiego \u201cWalig\u00f3ra\u201d, kt\u00f3rej zabrak\u0142o amunicji. Pozosta\u0142e forty broni\u0142y si\u0119 nadal w okr\u0105\u017ceniu. W nocy z 2-3 wrze\u015bnia pod \u201cW\u0119drowca\u201d przedosta\u0142a si\u0119 od ty\u0142u grupa 40 niemieckich szturmowc\u00f3w, kt\u00f3rych atak zlikwidowali obro\u0144cy przy u\u017cyciu granat\u00f3w r\u0119cznych. Dw\u00f3ch polskich \u017co\u0142nierzy zgin\u0119\u0142o, dwaj zostali ranni. Niemcy jeszcze parokrotnie podczas nocy, ale daremnie atakowali schrony. Nad ranem 3 wrze\u015bnia o\u00a0godz. 8,30 nieprzyjaciel zmusi\u0142 do poddania si\u0119 obro\u0144c\u00f3w \u201cW\u0142\u00f3cz\u0119gi\u201d z\u00a0 kt\u00f3rego 17 osobowej za\u0142ogi zamordowano po kapitulacji dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy. Po zaj\u0119ciu \u201cW\u0142\u00f3cz\u0119gi\u201d,\u00a0 nieprzyjaciel wykorzysta\u0142 fakt, \u017ce na przedpolu \u201cW\u0119drowca\u201d powsta\u0142o tzw. \u201cmartwe pole\u201d. \u017bo\u0142nierze iemieccy teraz bez wi\u0119kszegoi trudu dostawali si\u0119 na strop schronu i\u00a0 przez szyb kopu\u0142y obserwacyjno-bojowej wrzucali do jego \u015brodka granaty og\u0142uszaj\u0105ce za\u0142og\u0119 oraz materia\u0142y wybuchowe w celu jego wysadzenia w powietrze. Prowadzili skoncentrowany ogie\u0144 artyleryjski i\u00a0 ataki zmierzaj\u0105ce do jego zdobycia. Z\u00a0dzia\u0142 ppanc. strzelali na wprost do otwor\u00f3w strzelniczych, drzwi i\u00a0otwor\u00f3w ewakuacyjnych. Unieszkodliwili kolejno wszystkie ckm i\u00a0dzia\u0142ko ppanc. 37 mm. Za\u0142oga jednak walczy\u0142a nadal i\u00a0podda\u0142a si\u0119 dopiero przy pr\u00f3bie wysadzenia schronu w powietrze. Przy kapitulacji fortu, rozsierdzeni poniesionymi stratami Niemcy, zastrzelili jednego ze strzelc\u00f3w. Reszt\u0119 polskich \u017co\u0142nierzy z 9 osobowej za\u0142ogi \u0142\u0105cznie z\u00a0 rannym dow\u00f3dc\u0105, uratowa\u0142 rozkaz niemieckiego majora, kt\u00f3ry jeszcze d\u0142ugo kiwa\u0142 g\u0142ow\u0105 i\u00a0 dziwi\u0142 si\u0119 nad tym jak garstka Polak\u00f3w mog\u0142a zada\u0107 takie powa\u017cne straty oddzia\u0142om niemieckim.<\/p>\n

Za\u0142oga \u201cW\u0105wozu\u201d mimo uszkodzeniu ckm i\u00a0dzia\u0142ka przeciwpancernego (ppanc), broni\u0142a si\u0119 jeszcze ca\u0142y dzie\u0144. Dopiero po zapadni\u0119ciu zmroku i\u00a0odej\u015bciu Niemc\u00f3w do ty\u0142u opu\u015bci\u0142a pozycj\u0119.<\/p>\n

Walki obronne pod W\u0119giersk\u0105 G\u00f3rk\u0105 trwa\u0142y oko\u0142o 40 godzin przy czym za\u0142ogi tylko trzech schron\u00f3w bojowych walczy\u0142y w dniu 3 wrze\u015bnia osamotnione w okr\u0105\u017ceniu.<\/p>\n

Podczas nich zabitych zosta\u0142o conajmniej 50\u00a0 i\u00a0 rannych 100 \u017co\u0142nierzy nieprzyjaciela oraz zniszczonych 8 pojazd\u00f3w wroga (inne \u017ar\u00f3dka podaj\u0105 te\u017c 200 zabitych i 300 rannych). Straty w\u0142asne po stronie polskiej wynios\u0142y: 7 \u017co\u0142nierzy zabitych ze schron\u00f3w \u201cW\u0142\u00f3cz\u0119ga\u201d i \u201cW\u0119drowiec\u201d, 7 \u017co\u0142nierzy z \u201cWalig\u00f3ry\u201d \u2013 obs\u0142uga ckm-u rozstrzelana przez Niemc\u00f3w, 4 \u017co\u0142nierzy i\u00a0dow\u00f3dca z obs\u0142ugi karabinu maszynowego zabitych w schronie ziemnym przy \u201cW\u0142\u00f3cz\u0119dze\u201d, 3 \u017co\u0142nierzy zastrzelonych przy obronie schron\u00f3w i\u00a0na ty\u0142ach czyli \u0142\u0105cznie 22 \u017co\u0142nierzy polskich.<\/p>\n

Obrona W\u0119gierskiej G\u00f3rki stanowi jeden z\u00a0najpi\u0119kniejszych epizod\u00f3w bojowych WP we wrze\u015bniu 1939 i\u00a0nic dziwnego, \u017ce zdoby\u0142a sobie miano \u201cWesterplatte Po\u0142udnia\u201d.<\/p>\n

Za walk\u0119 obronn\u0105 z\u00a0 naje\u017ad\u017ac\u0105 we wrze\u015bniu 1939 roku W\u0119gierska G\u00f3rka odznaczona zosta\u0142a w 1971 roku Krzy\u017cem Grunwaldu III klasy.<\/p>\n

W dobrze zachowanym schronie \u201cW\u0119drowiec\u201d urz\u0105dzona zosta\u0142a ekspozycja dokumentuj\u0105ca obron\u0119 miejscowo\u015bci w 1939 roku.<\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bohaterska obrona W\u0119gierskiej G\u00f3rki\u00a0 \/2 \u2013 3 wrze\u015bnia 1939\/ Wiosn\u0105 1939 roku po zaj\u0119ciu Czech i\u00a0Morawy przez hitlerowskie Niemcy i\u00a0utworzeniu pod\u00a0 ich patronatem satelickiego Pa\u0144stwa S\u0142owackiego, po\u0142udniowa granica Polski znalaz\u0142a si\u0119 w powa\u017cnym niebezpiecze\u0144stwie. Pojawi\u0142a si\u0119 realna gro\u017aba, \u017ce agresja na Polsk\u0119 nast\u0105pi nie tylko wzd\u0142u\u017c istniej\u0105cej granicy polsko-niemieckiej, lecz r\u00f3wnie\u017c z\u00a0okupowanych przez Hitlera obszar\u00f3w […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-394","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}