{"id":403,"date":"2012-09-02T08:52:29","date_gmt":"2012-09-02T08:52:29","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=403"},"modified":"2012-09-02T08:52:29","modified_gmt":"2012-09-02T08:52:29","slug":"cesi-a-moravania-v-bitke-pri-grunwalde-c-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/cesi-a-moravania-v-bitke-pri-grunwalde-c-1\/","title":{"rendered":"\u010cesi a Moravania v bitke pri Gr\u00fcnwalde – \u010d. 1"},"content":{"rendered":"


\nWaldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a>
Obraz Alfonsa Muchy Po bitwie pod Grunwaldem, 1924<\/figcaption><\/figure>\n

Czesi i Morawianie w bitwie grunwaldzkiej \u2013 cz. 1<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) zako\u0144czona kl\u0119sk\u0105 Zakonu Krzy\u017cackiego, zaliczana jest do najwi\u0119kszych bitw \u015bredniowiecza. Wzi\u0119\u0142a w niej udzia\u0142 wielka liczba uczestnik\u00f3w z kt\u00f3rych znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tworzyli zaci\u0119\u017cni pochodz\u0105cy z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w \u00f3wczesnej Europy. W oddzia\u0142ach zaci\u0119\u017cnych znalaz\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wielu najemnik\u00f3w nawerbowanych w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Czech, Moraw, \u015al\u0105ska i \u0141u\u017cyc. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wzmocni\u0142a szeregi wojsk krzy\u017cackich do kt\u00f3rych trafi\u0142o og\u00f3lnie ponad pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy zaci\u0119\u017cnych a z tego prawie cztery tysi\u0105ce z nich wzi\u0119\u0142o bezpo\u015bredni udzia\u0142 w bitwie. Przypuszcza si\u0119, \u017ce Czesi i Morawianie stanowili grup\u0119 ok. 3000-3200 najemnik\u00f3w b\u0119d\u0105cych na krzy\u017cackim \u017co\u0142dzie. Zubo\u017ceni, trudni\u0105cy si\u0119 cz\u0119sto grabie\u017c\u0105 i napadami feuda\u0142owie, ch\u0119tnie zaci\u0105gn\u0119li si\u0119 ze wzgl\u0119d\u00f3w materialnych do s\u0142u\u017cby bogatego Zakonu Krzy\u017cackiego. W czasach \u015bredniowiecza nie by\u0142o to niczym wyj\u0105tkowym i niemoralnym.<\/p>\n

Obce rycerstwo i zaci\u0119\u017cni tworzyli zast\u0119py a\u017c sze\u015bciu ze wszystkich pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu jeden chor\u0105gwi krzy\u017cackich. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich walczy\u0142a tradycyjnie w chor\u0105gwi \u015bw. Jerzego, kt\u00f3ra by\u0142a sz\u00f3st\u0105 chor\u0105gwi\u0105 Krzy\u017cak\u00f3w, dowodzon\u0105 przez Krzysztofa von Gersdorf (Kerzdorff). Najemnicy z krain czeskich i Moraw byli tak\u017ce w szeregach dwudziestej dziewi\u0105tej i pi\u0119\u0107dziesi\u0105tej chor\u0105gwi krzy\u017cackiej.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d mn\u00f3stwa feuda\u0142\u00f3w z p\u00f3\u0142nocnych Czech, Moraw i ziem \u015bl\u0105skich znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c m\u0142ody Jan M\u011bsteck\u00fd z Opo\u010dna.<\/p>\n

 <\/p>\n

* * * * *<\/p>\n

 <\/p>\n

Jan M\u011bsteck\u00fd z Opo\u010dna<\/strong> \/okre\u015blany te\u017c jako jako Jan M\u011bsteck\u00fd m\u0142odszy\/, by<\/strong>\u0142 ostatnim przedstawicielem czeskiego rodu szlacheckiego \u201ez Dobru\u0161ky i Opo\u010dna\u201d oraz jednym z najwa\u017cniejszych przedstawicieli tzw. Stronnictwa Opocze\u0144skiego skupiaj\u0105cego niekt\u00f3rych katolickich feuda\u0142\u00f3w z Czech P\u00f3\u0142nocnych, przeciwnik\u00f3w husytyzmu.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Herby M\u011bsteckich z Dobru\u0161ky i z Opo\u010dna<\/em><\/p>\n

(\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/heraldikus.wz.cz\/roderb\/d\/dobrusky1,2.htm)<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Pochodzi\u0142 z niezbyt zamo\u017cnej rodziny feudalnej. Jego ojcem by\u0142 Szczepan (Stefan) z Opo\u010dna, matk\u0105 natomiast Katarzyna (Kachna) z Bergova.<\/p>\n

Poniewa\u017c Szczepan z Opo\u010dna zamordowany zamordowany zosta\u0142 wraz z kilkoma innymi ulubie\u0144cami kr\u00f3la niemieckiego i czeskiego Wac\u0142awa IV Luksemburskiego (1361-1419) w 1397 roku, przypuszcza si\u0119, \u017ce Jan M\u011bsteck\u00fd na pewno urodzi\u0142 si\u0119 jeszcze przed tym w\u0142a\u015bnie rokiem. Zmar\u0142 w 1432 roku.<\/p>\n

W sk\u0142ad jego d\u00f3br rodzinnych wchodzi\u0142o miasteczko He\u0159man\u016fv M\u011bstec i zamek Opo\u010dno (przypuszczalnie od 1413 roku). Ze stryjem Janem z Frymburka b\u0119d\u0105cym jego opiekunem, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem po\u0142o\u017conego w pobli\u017cu Opo\u010dna miasteczka Dobru\u0161ka.<\/p>\n

Wraz ze swoj\u0105 dru\u017cyn\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 z o\u015bmiu kopii i jednego strzelca, walczy\u0142 w 1410 roku pod Grunwaldem w szeregach wojska krzy\u017cackiego. Podczas bitwy zosta\u0142 wzi\u0119ty do polskiej niewoli. Wolno\u015b\u0107 odzyska\u0142 dopiero na wiosn\u0119 1412 roku. Powr\u00f3ci\u0142 do maj\u0105tku w Czechach P\u00f3\u0142nocnych. Od tego czasu dzia\u0142a\u0142 tylko w rodzinnym kraju.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce po powrocie z r\u00f3\u017cnym skutkiem w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w wir wewn\u0119trznych spor\u00f3w i konflikt\u00f3w feudalnych. Udzia\u0142 w lokalnych starciach i najazdach przyni\u00f3s\u0142 mu nawet korzy\u015bci materialne i wp\u0142yn\u0105\u0142 na rozszerzenie w\u0142o\u015bci. Prowadzi\u0142 liczne wyprawy \u0142upie\u017ccze. W 1415 roku na przyk\u0142ad napad\u0142 na Wszystkich \u015awi\u0119tych klasztor w miejscowo\u015bci Opatovice. Opata klasztoru podda\u0142 torturom i zam\u0119czy\u0142 na \u015bmier\u0107.<\/p>\n

Po rozpocz\u0119ciu rewolty i wojen husyckich w Czechach, wraz z innymi feuda\u0142ami katolickimi zosta\u0142 sprzymierze\u0144cem Zygmunta Luksemburskiego (1368-1437), kr\u00f3la czeskiego i w\u0119gierskiego. Sta\u0142 si\u0119 czo\u0142owym przedstawicielem skierowanego przeciwko husytom Stronnictwa Opocze\u0144skiego (1420). Wi\u00f3d\u0142 potyczki z husytami w okolicy Opo\u010dna. Na pocz\u0105tku 1421 roku napad\u0142 na opanowane przez zwolennik\u00f3w Jana Husa miasto P\u0159elou\u010d, kt\u00f3re nast\u0119pnie zdoby\u0142. Zabi\u0142 przy tym mn\u00f3stwo nieprzyjaci\u00f3\u0142. Je\u0144c\u00f3w wzi\u0119tych do niewoli bezlito\u015bnie rozkaza\u0142 wrzuci\u0107 do szyb\u00f3w kopalnianych przy mie\u015bcie Kutn\u00e1 Hora. Nast\u0119pnie z silnym oddzia\u0142em wojskowym oblega\u0142 zaj\u0119te przez taboryt\u00f3w miasto Chot\u011bbo\u0159. Obro\u0144com miasta obieca\u0142 w przypadku poddania si\u0119, zachowanie \u017cycia i swobodne jego opuszczenie. Niestety dane s\u0142owo z\u0142ama\u0142. Po otwarciu bram miasta zamordowa\u0142 oko\u0142o tysi\u0105ca nieprzyjaci\u00f3\u0142. Na rynku przeprowadzi\u0142 te\u017c publiczn\u0105 egzekucj\u0119 dow\u00f3dcy obro\u0144c\u00f3w i dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cy husyckich.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej jednak szala zwyci\u0119stwa przechyli\u0142a si\u0119 na stron\u0119 husyt\u00f3w. Jan M\u011bsteck\u00fd zmuszony by\u0142 uciec i schowa\u0107 si\u0119 przed nimi za mury miasta Chrudim, gdzie broni\u0142 si\u0119 i negocjowa\u0142. W ko\u0144cu jednak skapitulowa\u0142 i podda\u0142 si\u0119. W obawie przed zemst\u0105 przeciwnika prosi\u0142 o przebaczenie. Przeszed\u0142 na stron\u0119 husyt\u00f3w i przyj\u0105\u0142 postulaty zawarte w czterech artyku\u0142ach praskich. Uczyni\u0142 tak w obawie o w\u0142asne \u017cycie i przed utrat\u0105 maj\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3ra grozi\u0142a mu po okrutnych morderstwach wykonanych wcze\u015bniej na husyckich obro\u0144cach miasta P\u0159elou\u010d i Chot\u011bbo\u0159. \u00a0Pozornie wi\u0119c przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do husyt\u00f3w. Wraz z nimi wzi\u0105\u0142 nawet udzia\u0142 w wyprawie wojennej i obleganiu miasta Jarom\u011b\u0159. W kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej zdradzi\u0142 husyt\u00f3w i ponownie przeszed\u0142 na stron\u0119 katolik\u00f3w. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do wyprawy skierowanej przeciwko nim. Na wie\u015b\u0107 o wiaro\u0142omno\u015bci Jana M\u011bsteckiego, mieszka\u0144cy Pragi wywiesili publicznie jego chor\u0105giew na pr\u0119gierz stoj\u0105cy na rynku Starego Miasta.<\/p>\n

M\u011bsteck\u00fd zrzek\u0142 si\u0119 przed biskupem przekona\u0144 husyckich. Przysi\u0105g\u0142 wierno\u015b\u0107 kr\u00f3lowi Zygmuntowi Luksemburskiemu pod kt\u00f3rego chor\u0105gwiami wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kolejnej nieudanej krucjacie prowadzonej przeciwko wyznawcom kielicha i w bitwie pod miastem \u00a0N\u011bmeck\u00fd Brod (obecnie <\/em>Havl\u00ed\u010dk\u016fv Brod).<\/p>\n

W 1422 roku nale\u017c\u0105cy do Jana M\u011bsteckiego zamek Opo\u010dno oblega\u0142y kr\u00f3tko oddzia\u0142y husyckie dowodzone przez Zygmunta Korybutowicza (ok.1395-1435), ksi\u0119cia litewskiego i bratanka W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. Po kilku dniach jednak odesz\u0142y w obawie przed nadej\u015bciem wojska feudau\u0142\u00f3w \u015bl\u0105skich.<\/p>\n

Rok p\u00f3\u017aniej Jan M\u011bsteck\u00fd poni\u00f3s\u0142 kl\u0119sk\u0119 w potyczce z oddzia\u0142em, kt\u00f3rym dowodzi\u0142 legendarny przyw\u00f3dca husyt\u00f3w Jan \u017di\u017eka z Trocnova (ok.1360-1424). W tym samym roku odnotowano jego obecno\u015b\u0107 na dworze kr\u00f3la Zygmunta Luksemburskiego w Koszycach (Ko\u0161ice, S\u0142owacja). Latem lub jesieni\u0105 1423 roku przeprowadzi\u0142 udany najazd na przedmie\u015bcie miasta Hradec Kr\u00e1lov\u00e9. Uczestniczy\u0142 te\u017c w zje\u017adzie czeskich feuda\u0142\u00f3w (Kol\u00edn) oraz w spotkaniu obydw\u00f3ch oboz\u00f3w religijnych zako\u0144czonym porozumieniem o przerwaniu dzia\u0142a\u0144 wojennych na okres jednego roku.<\/p>\n

Mimo tego w Czechach Wschodnich nadal przebiega\u0142y walki mi\u0119dzy Stronnictwem Opocze\u0144skim i Obozem Mniejszym \u017di\u017eki. Podczas nich husytom uda\u0142o si\u0119 pojma\u0107 jednego z nieprzyjaci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce Jan M\u011bsteck\u00fd planowa\u0142 zamach i zamordowanie Jana \u017di\u017eki.<\/p>\n

W 1424 roku zwolennicy Stronnictwa Opocze\u0144skiego ponie\u015bli kolejn\u0105 kl\u0119sk\u0119 w bitwie z \u017di\u017ek\u0105 pod miastem \u010cesk\u00e1 Skalice. Rok p\u00f3\u017aniej husyci przeprowadzili wielk\u0105 ofensyw\u0119, podczas kt\u00f3rej zdobyli m.in. nale\u017c\u0105cy do Jana M\u011bsteckiego zamek Opo\u010dno. Warowni\u0119 spl\u0105drowali i zburzyli w wyniku czego straci\u0142a swoje znaczenie. M\u011bsteck\u00fd utraci\u0142 te\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich maj\u0105tk\u00f3w za wyj\u0105tkiem dworu Popice. Na szcz\u0119\u015bcie dla siebie, podczas ataku na zamek Opo\u010dno, przebywa\u0142 poza jego murami.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

Przypuszczalny herb Jana M\u011bsteckiego \/wg jego piecz\u0119ci z 1427r.\/ <\/em><\/p>\n

(\u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/heraldikus.wz.cz\/roderb\/d\/dobrusky3.htm)<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

W 1427 roku aktywnie w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do nieudanej pr\u00f3by przewrotu i zaj\u0119cia Pragi. W 1429 po dw\u00f3ch latach oblegania utraci\u0142 zamek Lichnice \/Lichtenburk\/. Utrata d\u00f3br zmusi\u0142a M\u011bsteckiego do negocjacji z husytami i doprowadzi\u0142a do jego ponownego przej\u015bcia na husytyzm. Na wiosn\u0119 1430 roku s\u0142u\u017cy\u0142 wi\u0119c zn\u00f3w u husyt\u00f3w i bra\u0142 udzia\u0142 w ich kampaniach wojennych. Rok p\u00f3\u017aniej, po \u015bmierci stryja, sta\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznym w\u0142a\u015bcicielem miasteczka Dobru\u0161ka oraz zamku Frymburk.<\/p>\n

Z dokument\u00f3w historycznych wynika, \u017ce Jan M\u011bsteck\u00fd nie by\u0142 w tym czasie zbytnio lojalny w stosunku do husyt\u00f3w i sprzyja\u0142 ich nieprzyjacielom. W ko\u0144cu \u017cycia popad\u0142 w d\u0142ugi i zmar\u0142 w nich w 1432 roku.<\/p>\n

Zachowane dokumenty i czeskie \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne niezbyt pochlebnie oceniaj\u0105 posta\u0107 i charakter Jana M\u011bsteckiego z Opo\u010dna, poniewa\u017c w swoim \u017cyciu kierowa\u0142 si\u0119 bardziej wzgl\u0119dami materialnymi ni\u017c moralnymi. Przy\u0142\u0105cza\u0142 si\u0119 na t\u0119 stron\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a dla niego wygodniejsza i korzystniejsza. Jego czyny \u015bwiadcz\u0105 o okrutno\u015bci i wiaro\u0142omno\u015bci. Ze wzgl\u0119du na zdrady, kt\u00f3rych si\u0119 dopu\u015bci\u0142, obdarzony zosta\u0142 przydomkiem \u201eChor\u0105giewka\u201d. Nie posiada\u0142 zbyt wielkiego talentu wojskowego. By\u0142 postaci\u0105 do\u015b\u0107 kontrowersyjn\u0105.<\/p>\n

Pod tym wzgl\u0119dem nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 jednak od wi\u0119kszo\u015b\u0107 do siebie podobnych feuda\u0142\u00f3w \u017cyj\u0105cych w czasach \u015bredniowiecza.<\/p>\n

Jako w\u0142a\u015bciciel zamku Opo\u010dno przywo\u0142a\u0142 na miasto nieszcz\u0119\u015bcie poniewa\u017c najazd husyt\u00f3w (1425) doprowadzi\u0142 do ogromnego spustoszenia i wielowiekowego upadku miasta.<\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da   Czesi i Morawianie w bitwie grunwaldzkiej \u2013 cz. 1   Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) zako\u0144czona kl\u0119sk\u0105 Zakonu Krzy\u017cackiego, zaliczana jest do najwi\u0119kszych bitw \u015bredniowiecza. Wzi\u0119\u0142a w niej udzia\u0142 wielka liczba uczestnik\u00f3w z kt\u00f3rych znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tworzyli zaci\u0119\u017cni pochodz\u0105cy z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w \u00f3wczesnej Europy. W oddzia\u0142ach zaci\u0119\u017cnych znalaz\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-403","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/403\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}