{"id":442,"date":"2012-09-02T09:51:37","date_gmt":"2012-09-02T09:51:37","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=442"},"modified":"2012-09-02T09:51:37","modified_gmt":"2012-09-02T09:51:37","slug":"polske-historicke-osobnosti-oravy-a-spisa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/polske-historicke-osobnosti-oravy-a-spisa\/","title":{"rendered":"Po\u013esk\u00e9 historick\u00e9 osobnosti Oravy a Spi\u0161a"},"content":{"rendered":"


\nWaldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

polskie postaci historyczne<\/strong><\/p>\n

Orawy i Spisza<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Do ciekawych i wybitnych polskich postaci, zwi\u0105zanych z dwudziestowieczn\u0105 histori\u0105 Orawy i Spiszu, \u00a0zaliczy\u0107 mo\u017cna g\u00f3ralskich gazd\u00f3w: Piotra Borowego i Wojciecha Halczyna, a tak\u017ce katolickiego ksi\u0119dza, Ferdynanda Machaya.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Warto przypomnie\u0107 o nich kilka szczeg\u00f3\u0142\u00f3w\u2026.<\/p>\n

 <\/p>\n

*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n

Piotr (Pieter) Borowy<\/strong> (1858\u20131932), gazda g\u00f3ralski z Orawy, dzia\u0142acz ludowy i niepodleg\u0142o\u015bciowy, or\u0119downik sprawy polskiej na Orawie i Spiszu, cz\u0142onek polskiej delegacji na konferencj\u0119 parysk\u0105 (1919 r.) i do prezydenta USA Woodrowa Wilsona w sprawie rozstrzygni\u0119cia kwestii przynale\u017cno\u015bci Orawy i Spiszu do Polski.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 28 maja 1858 r. w miejscowo\u015bci Rabczyce (s\u0142ow. <\/em>Rab\u010dice) na Orawie, w biednej ma\u0142orolnej rodzinie g\u00f3ralskiej. Mia\u0142 sze\u015bcioro rodze\u0144stwa. Ojciec zmar\u0142 jeszcze przed jego urodzeniem. Nie mia\u0142 \u0142atwego dzieci\u0144stwa; pasa\u0142 byd\u0142o i s\u0142u\u017cy\u0142 u zamo\u017cniejszych gazd\u00f3w, a z powodu biedy nie ucz\u0119szcza\u0142 do \u017cadnych szk\u00f3\u0142. Korzystaj\u0105c z dost\u0119pnych ksi\u0105\u017cek, g\u0142\u00f3wnie religijnych, sam nauczy\u0142 si\u0119 czyta\u0107 i pisa\u0107. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce po osi\u0105gni\u0119ciu 18 lat zdecydowa\u0142 si\u0119 na po\u015bwi\u0119cenie \u017cycia Bogu. Zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 ascetyczny spos\u00f3b \u017cycia, postanowi\u0142 w\u0119drowa\u0107 po orawskich wsiach, by naucza\u0107 ludzi katechizmu, przy okazji szerz\u0105c ide\u0119 polskiego patriotyzmu.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

W 1882 roku za\u0142o\u017cy\u0142 w Rabczycach, wraz z innymi podobnymi sobie osobami, \u201ebractwo ch\u0142opskie\u201d, b\u0119d\u0105ce rodzajem \u201ech\u0142opskiego klasztoru\u201d. Jego cz\u0142onkowie \u015blubowali czysto\u015b\u0107, ub\u00f3stwo i pos\u0142usze\u0144stwo. Poniewa\u017c jednak \u201ebractwo\u201d nie posiada\u0142o \u017cadnych pieni\u0119dzy, wkr\u00f3tce popad\u0142o w d\u0142ugi. Z tego powodu Borowy zmuszony by\u0142 wyjecha\u0107 za zarobkiem do Ameryki. Po p\u00f3\u0142torarocznym pobycie w Stanach Zjednoczonych powr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony i otworzy\u0142 w\u0142asny warsztat introligatorski. Oprawia\u0142 w nim stare ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re nast\u0119pnie sprzedawa\u0142\u00a0 z przybranymi bra\u0107mi na jarmarkach. Zajmowa\u0142 si\u0119 te\u017c pisaniem, pi\u0119tnuj\u0105c w swoich ksi\u0105\u017ckach upadek moralny i pija\u0144stwo. P\u00f3\u017aniej pisa\u0142 ksi\u0105\u017cki o\u00a0tematyce politycznej, a tak\u017ce bajki i poematy (m.in. Mowy<\/em>, Rozmy\u015blania cz\u0142owieka o sprawach Boskich<\/em>, Z\u0142ote my\u015bli<\/em>).<\/em><\/p>\n

Aktywnie dzia\u0142a\u0142 na rzecz odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119; po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w rozwi\u0105zanie kwestii przynale\u017cno\u015bci Orawy i Spiszu do Polski. By\u0142 cz\u0142onkiem Komitetu Obrony Spisza, Orawy, Czadeckiego i Podhala, kt\u00f3remu przewodniczy\u0142 Kazimierz Przerwa-Tetmajer. By\u0142 cz\u0142onkiem polskiej delegacji na konferencji paryskiej (1919 r.), bra\u0142 te\u017c udzia\u0142 w audiencji u Woodrowa Wilsona, prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych, z kt\u00f3rym osobi\u015bcie rozmawia\u0142 dzi\u0119ki znajomo\u015bci j\u0119zyka angielskiego. Chocia\u017c by\u0142 tylko prostym g\u00f3ralem, wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 m\u0105dr\u0105, dowcipn\u0105 i doskona\u0142\u0105 mow\u0105.<\/p>\n

Po decyzji Rady Ambasador\u00f3w w Spa (1920 r.) jego rodzinne Rabczyce znalaz\u0142y si\u0119 na obszarze Czechos\u0142owacji. Borowy sprzeda\u0142 wi\u0119c tamtejsze gazdostwo i przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na sta\u0142e do Polski. Zamieszka\u0142 w pogranicznej Jab\u0142once, a p\u00f3\u017aniej w Lipnicy Wielkiej, przy tzw. Rabczyckiej drodze, kt\u00f3ra prowadzi do jego rodzinnej wioski po drugiej stronie granicy.<\/p>\n

W Lipnicy kontynuowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 o\u015bwiatow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105. Spisa\u0142 swoje mowy \u2013 nauki, kt\u00f3re po jego \u015bmierci wyda\u0142 zaprzyja\u017aniony z nim ks. Ferdynand Machay w ksi\u0105\u017cce pt. S\u0105d grzesznika sam nad sob\u0105<\/em> (1933 r.).<\/p>\n

Piotr Borowy zmar\u0142 18 stycznia 1932 r. w Lipnicy Wielkiej, gdzie zosta\u0142 pochowany.<\/p>\n

Za wybitne zas\u0142ugi dla Polski prezydent RP Ignacy Mo\u015bcicki odznaczy\u0142 skromnego i \u015bwi\u0105tobliwego g\u00f3rala Krzy\u017cem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Sta\u0142o si\u0119 tak podczas wizyty prezydenta w Jab\u0142once w lecie 1929 roku. Tego niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka o twardym charakterze i wielkim autorytecie spo\u0142ecznym nazywano \u201eGazd\u0105 orawskim\u201d, \u201ePrzyk\u0142adnym Na\u015bladowc\u0105 Chrystusa\u201d, \u201eKatolickim Patriot\u0105\u201d, \u201eAposto\u0142em Orawy\u201d, or\u0119downikiem \u201eprowdy, piykna i dobroci.\u201d<\/p>\n

W 1933 roku z inicjatywy ks. Ferdynanda Machaya powsta\u0142 w Krakowie Komitet uczczenia pami\u0119ci Piotra Borowego. Jeszcze w tym samym roku ods\u0142oni\u0119to w Lipnicy Wielkiej tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 autorstwa Karola Hukana, krakowskiego artysty-rze\u017abiarza. Tablica zgin\u0119\u0142a w niewyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach po zaj\u0119ciu polskiej cz\u0119\u015bci Orawy przez S\u0142owacj\u0119 w 1939 roku. W 1992 roku zast\u0105pi\u0142a j\u0105 nowa, metalowa tablica z p\u0142askorze\u017ab\u0105 popiersia Piotra Borowego, pod kt\u00f3rym umieszczono krzy\u017c przedzielaj\u0105cy dat\u0119 1858\/1932 oraz napis: \u201ePami\u0119ci Piotra Borowego przyk\u0142adnego na\u015bladowcy Chrystusa i nieustraszonego obro\u0144cy praw naszych do Polskich Ziem Orawy i Spisza\u201d.<\/p>\n

Imi\u0119 Piotra Borowego \u2013 Polaka z wyboru \u2013 nadano Konkursowi Literackiemu na utw\u00f3r o tematyce orawskiej, organizowanemu od 1980 roku przez Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy G\u00f3rnej. Rocznic\u0119 70-lecia jego \u015bmierci Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Orawy uczci\u0142o wydaniem br\u0105zowego pami\u0105tkowego medalu (2002 r.).<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n

\n

Wojciech Halczyn<\/strong> Stracony[1]<\/strong><\/a><\/strong> (1863\u20131932), polski g\u00f3ral, dzia\u0142acz polityczny, ludowy i niepodleg\u0142o\u015bciowy, cz\u0142onek delegacji polskiej na konferencj\u0119 pokojow\u0105\u00a0 w Pary\u017cu (1919 r.) i do Woodrowa Wilsona, prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, zabiegaj\u0105cej o przy\u0142\u0105czenie obszar\u00f3w Orawy i Spiszu do odrodzonej Polski.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w podtatrza\u0144skiej miejscowo\u015bci Lendak (S\u0142owacja) w starej rodzinie g\u00f3ralskiej. W latach m\u0142odo\u015bci pasa\u0142 jako baca owieczki na halach Tatr Bielskich i w Dolinie Kie\u017cmarskiej. Ci\u0119\u017ckie warunki \u017cycia i panuj\u0105ca wok\u00f3\u0142 bieda zmusi\u0142y go do emigracji za ocean. Uda\u0142 si\u0119 za chlebem do Ameryki; w Stanach Zjednoczonych przebywa\u0142 w latach 1897\u20131904. Gdy si\u0119 troch\u0119 dorobi\u0142, powr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony i zacz\u0105\u0142 gazdowa\u0107. Podczas I wojny \u015bwiatowej zosta\u0142 wcielony do armii austro-w\u0119gierskiej. Gdy po zako\u0144czeniu wojny odrodzi\u0142a si\u0119 Rzeczpospolita i decydowa\u0142y si\u0119 losy jej przysz\u0142ych granic, bez wahania opowiedzia\u0142 si\u0119 za Polsk\u0105. Szerzy\u0142 na Spiszu polsk\u0105 kultur\u0119 i patriotyzm. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Komitetu Obrony Spisza, Orawy, Czadeckiego i Podhala, czyli spormych obszar\u00f3w pogranicznych zamieszkiwanych przez wielu polskich g\u00f3rali.<\/p>\n

W chwili, gdy wa\u017cy\u0142a si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107 granic Polski i przynale\u017cno\u015bci Orawy, Spiszu i Jaworzyny, wszed\u0142 w sk\u0142ad delegacji polskiej na konferencj\u0119 pokojow\u0105 w Pary\u017cu (1919 r.). Razem z Piotrem Borowym, ks. Ferdynandem Machayem i prof. Kazimierzem Rouppertem reprezentowa\u0142 polsk\u0105 racj\u0119 na Orawie i Spiszu. Bra\u0142 udzia\u0142 w specjalnej audiencji u prezydenta Wilsona, kt\u00f3ry 11 kwietnia 1919 r. przyj\u0105\u0142 delegat\u00f3w Polski i wys\u0142ucha\u0142 ich pro\u015bby dotycz\u0105cej kwestii Orawy i Spiszu.<\/p>\n

 <\/p>\n

Panuje pogl\u0105d, \u017ce w\u0142a\u015bnie na skutek obecno\u015bci na spotkaniu obydwu gazd\u00f3w, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki wcze\u015bniejszemu pobytu w Ameryce posiadali znajomo\u015b\u0107 angielskiego i w tym\u017ce j\u0119zyku rozmawiali z prezydentem USA, rozpatrzenie kwestii Orawy i Spiszu dosta\u0142o si\u0119 do programu konferencji paryskiej. Uczestnicy konferencji w Pary\u017cu zdecydowali, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 spornych obszar\u00f3w polsko-czechos\u0142owackiego pogranicza rozwi\u0105zana zostanie plebiscytem.<\/p>\n

Halczyn z zapa\u0142em w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 G\u0142\u00f3wnego Komitetu Plebiscytowego. P\u00f3\u017aniejsze wydarzenia polityczno-wojskowe spowodowa\u0142y, \u017ce do plebiscytu rozstrzygaj\u0105cego o przynale\u017cno\u015bci Orawy i Spiszu nigdy nie dosz\u0142o. W lipcu 1920 roku obraduj\u0105cy w belgijskim Spa przedstawiciele pa\u0144stw Ententy podj\u0119li arbitraln\u0105 decyzj\u0119 o podziale \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego (Zaolzie), Orawy i Spiszu. W ten spos\u00f3b cz\u0119\u015b\u0107 obszar\u00f3w plebiscytowych zamieszkanych przez ludno\u015b\u0107 polsk\u0105 znalaz\u0142a si\u0119 poza granicami odrodzonej Polski. R\u00f3wnie\u017c zamagurska wie\u015b Lendak, rodzinna wioska Halczyna.<\/p>\n

Z obawy przed represjami w\u0142adz czechos\u0142owackich za dzia\u0142alno\u015b\u0107 na rzecz przy\u0142\u0105czenia Zamagurza, Jaworzyny i Spiszu do Polski, Halczyn pozosta\u0142 w Polsce. Znalaz\u0142 tymczasowe schronienie u dw\u00f3ch polskich rodzin g\u00f3ralskich w Nowym Targu. Trudno mu jednak by\u0142o podj\u0105\u0107 prac\u0119 na przeludnionym i biednym Podhalu. W ko\u0144cu zatrudni\u0142 si\u0119 jako drwal. \u015acina\u0142 drzewa w lasach pod Lud\u017amierzem. Bardzo t\u0119skni\u0142 za swoimi bliskimi i rodzinnymi stronami po drugiej stronie Tatr, dlatego wi\u0119c, korzystaj\u0105c z amnestii og\u0142oszonej przez rz\u0105d czechos\u0142owacki, powr\u00f3ci\u0142 na pocz\u0105tku 1921 roku do Lendaku. Tu jednak nie czeka\u0142o go \u0142atwe \u017cycie \u2013 pami\u0119tano i szykanowano go za dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 i polski patriotyzm. Polscy g\u00f3rale darzyli go jednak wielkim szacunkiem i nazywali nawet \u201ePolskim Prezydentem\u201d.<\/p>\n

Wojciech Halczyn ci\u0119\u017cko pracowa\u0142, aby wy\u017cywi\u0107 siedmioro dzieci. Z trudem te\u017c prze\u017cywa\u0142 roz\u0142\u0105k\u0119 z Polsk\u0105. Cz\u0119sto udawa\u0142 si\u0119 do podtatrza\u0144skich Matlar, Kotliny, \u0141omnicy lub nad biegn\u0105c\u0105 nurtem Dunajca granic\u0119 w Pieninach i spogl\u0105da\u0142 na drugi brzeg. Zagadywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c spotkanych przypadkowo polskich turyst\u00f3w i wypytywa\u0142 ich o to, co dzieje si\u0119 w Polsce.<\/p>\n

W ko\u0144cu \u017cycia zachorowa\u0142 na niewydolno\u015b\u0107 nerek i straci\u0142 wzrok. Zmar\u0142 5 sierpnia 1932 r., w kilka miesi\u0119cy po \u015bmierci Piotra Borowego, drugiego gazdy z konferencji paryskiej.<\/p>\n

Z inicjatywy ks. Ferdynanda Machaya i innych polskich patriot\u00f3w powsta\u0142 komitet dla uczczenia pami\u0119ci polskiego g\u00f3rala z Lendaku. Staraniem tego komitetu na miejscowym cmentarzu 18 pa\u017adziernika 1935 r. umieszczona zosta\u0142a kamienna tablica pami\u0105tkowa o tre\u015bci w j\u0119zyku polskim:\u00a0 \u201eWojciechowi Halczynowi Straconemu \u2013 przyjaciele z Polski *4.X.1863 \u20205.VII.1932. B\u0142ogos\u0142awieni umarli, kt\u00f3rzy w Panu umieraj\u0105\u201d. Tablica ta zosta\u0142a wkr\u00f3tce z polecenia w\u0142adz czechos\u0142owackich usuni\u0119ta przez \u017candarm\u00f3w (17 marca 1936 r.) i zast\u0105piona now\u0105, w j\u0119zyku s\u0142owackim. I tak pozosta\u0142o do dzi\u015b.<\/p>\n

G\u00f3rale spiscy nie zapomnieli jednak o wielkim polskim patriocie z Lendaku. Po 60 latach od jego \u015bmierci w ko\u015bciele parafilanym w \u0141apszach Ni\u017cnych ods\u0142oni\u0119ta zosta\u0142a 2 sierpnia 1992 r. tablica po\u015bwi\u0119cona jego pami\u0119ci.<\/p>\n

 <\/p>\n

*\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *<\/p>\n

\n

Ferdynand Machay[2]<\/strong><\/a><\/strong> (1889\u20131967), ksi\u0105dz katolicki, infu\u0142at, teolog, dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, polityk i senator z okresu II Rzeczpospolitej.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 4 maja 1889 r. w g\u00f3rnoorawskiej wiosce Jab\u0142onka. Szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 uko\u0144czy\u0142 w gimnazjum w\u0119gierskim dzia\u0142aj\u0105cym w niedalekiej miejscowo\u015bci Trsten\u00e1 (pol.<\/em> Trzciana). Nauk\u0119 kontynuowa\u0142 w seminarium duchownym w Budapeszcie. Tam r\u00f3wnie\u017c, w 1912 roku, przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Po studiach powr\u00f3ci\u0142 w rodzinne strony i pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 wikarego parafii w s\u0142owackiej miejscowo\u015bci Z\u00e1zriva, ko\u0142o miasta Ru\u017eomberok. W okresie I wojny \u015bwiatowej by\u0142 kapelanem armii austro-w\u0119gierskiej.<\/p>\n

Ju\u017c jako m\u0142ody kleryk zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z Janem Bednarskim i Julianem Teisseyrem, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali na rzecz przebudzenia polskiej \u015bwiadomo\u015bci narodowej na Orawie i Spiszu. Uczestniczy\u0142 w uroczystych obchodach grunwaldzkich w Krakowie, kt\u00f3re obudzi\u0142y w nim uczucia patriotyczne i poczucie polskiej \u015bwiadomo\u015bci narodowej. Od tego czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci patriotycznej i stan\u0105\u0142 na czele podobnie my\u015bl\u0105cych os\u00f3b, pragn\u0105cych przy\u0142\u0105czenia zamieszkiwanych przez polskich g\u00f3rali obszar\u00f3w Orawy i Spiszu do odrodzonej Polski. Aktywnie dzia\u0142a\u0142 w Komitecie Obrony Spisza, Orawy, Czadeckiego i Podhala.<\/p>\n

Obj\u0105\u0142 kierownictwo delegacji polskich g\u00f3rali bior\u0105cych udzia\u0142 w konferencji paryskiej. Po decyzji Rady Ambasador\u00f3w w Spa pozosta\u0142 na polskiej stronie Orawy.<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

Przez kilka kolejnych lat pe\u0142ni\u0142 pos\u0142ug\u0119 duszpastersk\u0105 w orawskich wioskach Bukowina-Podszkle i Lipnica Wielka. Przebywa\u0142 jaki\u015b czas w\u015br\u00f3d polskich emigrant\u00f3w we Francji. W Pary\u017cu uzyska\u0142 doktorat z teologii (1929 r.). Nast\u0119pnie powr\u00f3ci\u0142 do kraju i do ko\u0144ca \u017cycia zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Krakowem. By\u0142 redaktorem naczelnym \u201eDzwonu Niedzielnego\u201d, tygodnika Diecezji Krakowskiej. Wiele czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142 pracy naukowej, pisaniu i dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej. W 1937 roku zosta\u0142 proboszczem parafii na krakowskim Salwatorze.<\/p>\n

Rok p\u00f3\u017aniej \u00f3wczesny prezydent RP, Ignacy Mo\u015bcicki, uhonorowa\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i patriotyczn\u0105 ks. Ferdynanda Machaya przyznaniem mu godno\u015bci senatora V kadencji parlamentu.<\/p>\n

Podczas okupacji hitlerowskiej ksi\u0105dz Ferdynand pomaga\u0142 ubogim bli\u017anim i opiekowa\u0142 si\u0119 krakowsk\u0105 inteligencj\u0105, za co by\u0142 prze\u015bladowany przez hitlerowc\u00f3w. Pod koniec wojny mianowany zosta\u0142 archiprezbiterem ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. Po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 pracy na rzecz ko\u015bcio\u0142a i parafii. G\u0142osi\u0142 wspania\u0142e kazania. Zmar\u0142 13 lipca 1967 roku w Krakowie i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu salwatorskim.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wne prace, kt\u00f3re napisa\u0142:<\/p>\n

– Moja droga do Polski<\/em><\/p>\n

– Rozwi\u0105zanie kwestii spo\u0142ecznej<\/em> (praca doktorancka)<\/p>\n

– Zadania duszpasterskie \u015bwieckich<\/em><\/p>\n

– Dogmatyczne podstawy Akcji Katolickiej<\/em><\/p>\n

W 2006 roku zosta\u0142 patronem szko\u0142y w rodzinnej orawskiej Jab\u0142once.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/em><\/strong><\/p>\n

1. Leszczy\u0144ski Jaros\u0142aw Tadeusz, Echa Miechowa na Spiszu<\/em>, \u201eS\u0142owo Ludu\u201d nr 212, 12\u201313.09.1998, s.11, Kielce.<\/p>\n

2. Remiszewski Ryszard M, M\u00f3wili o nim \u201ePolski Prezydent\u201d<\/em>, \u201eNa Spiszu\u201d, Pismo Zwi\u0105zku Polskiego Spisza, nr 4 (61) 2006 r., s. 21.<\/p>\n

3. pl.wikipedia.org<\/p>\n

4. www.lipnicawielka.pl<\/p>\n

5. www.zsolw.waw.pl\/liceum\/wydarz_hist\/piotrbor.html<\/p>\n


<\/p>\n
\n
\n

[1]<\/a> Stracony \u2013 to rodzinny przydomek Wojciecha Halczyna.<\/p>\n<\/div>\n

\n

[2]<\/a> Do nazwiska ks. Ferdynanda Machaya dodaje si\u0119 cz\u0119sto \u201estarszy\u201d ze wzgl\u0119du na to, \u017ce z Jab\u0142onki pochodzi\u0142 tak\u017ce inny ksi\u0105dz o tym samym imieniu i nazwisku, ur. w 1914 r., zamordowany przez hitlerowc\u00f3w w roku 1940.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da \u00a0 \u00a0 polskie postaci historyczne Orawy i Spisza \u00a0 \u00a0 Do ciekawych i wybitnych polskich postaci, zwi\u0105zanych z dwudziestowieczn\u0105 histori\u0105 Orawy i Spiszu, \u00a0zaliczy\u0107 mo\u017cna g\u00f3ralskich gazd\u00f3w: Piotra Borowego i Wojciecha Halczyna, a tak\u017ce katolickiego ksi\u0119dza, Ferdynanda Machaya. Warto przypomnie\u0107 o nich kilka szczeg\u00f3\u0142\u00f3w\u2026.   *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 *\u00a0\u00a0 * Piotr (Pieter) […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7,14],"tags":[],"class_list":["post-442","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poliaci-vo-svete","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/442\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}