<\/p>\n
<\/p>\n
„Ks. \u015aciska\u0142a, wikariusz jab\u0142onkowski m\u00f3wi\u0142: \u00bbB\u00f3g si\u0119 rodzi a nie jednemu z was \u015bmier\u0107 pisana … \u015bmier\u0107 ci\u0119\u017cka rzech dla m\u0142odego, lecz kosztem jej Polska si\u0119 rodzi …\u00ab i urwa\u0142, nie mog\u0105c m\u00f3wi\u0107 ze wzruszenia. Kapitan W\u0142adys\u0142aw Sikorski m\u00f3wi\u0142: \u00bbTwarde s\u0105 \u017co\u0142nierskie s\u0142owa i twarda ma by\u0107 \u017co\u0142nierska wilja … W\u015br\u00f3d tylu zacnych serc gotowi\u015bmy uwierzy\u0107 \u017ce\u015bmy bohaterami … Nie zapominajmy, \u017ce to co robimy, to jest tylko najprostszy nasz obowi\u0105zek …\u00ab\u201d<\/p>\n \u2013 Nie spodziewali\u015bmy si\u0119 … tak, wyznam, \u017ce nie spodziewali\u015bmy si\u0119 … \u017ce wy tu tacy … Polacy … \u2013 m\u00f3wi\u0142 gor\u0105co p\u00f3\u0142g\u0142osem kapitan Marjan Kukiel.\u201d<\/p>\n \u201e \u2013 Pewnie, tak ma\u0142o przecie\u017c o nas wiecie, u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 pastor.\u201d<\/em><\/p>\n Niniejszy urywek pochodzi z opowiadania Zofii Kossak \u2013 Szczuckiej \u201eWilja w Nawsiu\u201d (\u201eNieznany kraj\u201d<\/em>, Towarzystwo \u201eR\u00f3j\u201d, Warszawa 1932). Opisuje atmosfer\u0119 wigilijn\u0105 panuj\u0105c\u0105 w domu pastora Franciszka Michejdy w \u015bl\u0105skim Nawsiu. Tutaj w gronie miejscowych rodak\u00f3w wojenn\u0105 Wigili\u0119 roku 1914 sp\u0119dzili polscy oficerowie Pierwszej Brygady Legion\u00f3w Polskich stacjonuj\u0105cych w\u00f3wczas w okolicy Jab\u0142onkowa na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim.<\/p>\n Kapitan W\u0142adys\u0142aw Sikorski, kpt. Marian Kukiel, por. Stanis\u0142aw Zaruski \u2013 p\u00f3\u017aniejsi genera\u0142owie WP i wielu innych znakomitych wojskowych bardzo serdecznie goszczonych by\u0142o przez \u015bl\u0105skich rodak\u00f3w. Poka\u017ana grupa \u017co\u0142nierzy Legion\u00f3w Polskich przebywa\u0142a w podbeskidzkim Jab\u0142onkowie od listopada 1914 do stycznia 1915 roku. Tworzy\u0142y j\u0105 formacje przygotowawcze i szkolne Legion\u00f3w, ich organizacje pomocnicze oraz przeniesiony z Krakowa Departament Wojskowym Naczelnego Komitetu Narodowego. I tak w Nawsiu utworzona zosta\u0142a pierwsza Szko\u0142a Podchor\u0105\u017cych, kt\u00f3ra kszta\u0142ci\u0142a przysz\u0142ych polskich dow\u00f3dc\u00f3w. Kandydaci na oficer\u00f3w nabywali najpierw wiedz\u0119 wojskow\u0105 w miejscowej szkole powszechnej a p\u00f3\u017aniej zakwaterowani zostali w miejscowo\u015bci \u0141azy. W Nawsiu stacjonowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Departament Wojskowy, kt\u00f3remu szefowa\u0142 kpt. W\u0142adys\u0142aw Sikorski. W pobliskiej Bystrzycy znajdowa\u0142 si\u0119 natomiast dowodzony przez Andrzeja Galic\u0119 batalion zapasowy. Wielu legionist\u00f3w polskich leczy\u0142o rany i odpoczywa\u0142o po trudach wojennych w Jab\u0142onkowie, Milikowie, Trzy\u0144cu i innych miejscowo\u015bciach \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Miejscowi rodacy ch\u0119tnie i najcz\u0119\u015bciej bezinteresownie odst\u0119powali swoje przybytki chorym i rekonwalescentom. Przebywaj\u0105cy w go\u015bcinie w\u015br\u00f3d braci \u015al\u0105zak\u00f3w \u017co\u0142nierze polscy spotkali si\u0119 z serdecznym i \u017cyczliwym przyj\u0119ciem, kt\u00f3ry doda\u0142 im ducha i pokrzepi\u0142 przed kontynuowaniem walki o woln\u0105 Polsk\u0119.<\/p>\n Ranni i chorzy trafili do szybko urz\u0105dzonych szpitali z kt\u00f3rych najwi\u0119kszy znajdowa\u0142 si\u0119 w W\u0119dryni i posiada\u0142 ok. 100 \u0142\u00f3\u017cek. Co najmniej 15 z nich zmar\u0142o i pochowanych zosta\u0142o na cmentarzu w Jab\u0142onkowie, Cieszynie, Boguminie i Frysztacie.<\/p>\n Na swoich podkomendnych nie zapomnia\u0142 komendant J\u00f3zef Pi\u0142sudski, kt\u00f3ry sam jako rekowalescent 15 grudnia 1914 roku przyby\u0142 do Jab\u0142onkowa. W ci\u0105gu kilku grudniowych dni odwiedzi\u0142 swoich \u201ech\u0142opak\u00f3w\u201d w Nawsiu i zajecha\u0142 do tamteszej kwatery sztabu pu\u0142kowego. Prawie codziennie spotyka\u0142 si\u0119 i rozmawia\u0142 z miejscowymi rodakami, kt\u00f3rzy darzyli go du\u017cym autorytetem upatruj\u0105c w \u201eDziadkowi\u201d d\u0142ugo oczekiwanego przez nar\u00f3d polski M\u0119\u017ca Opatrzno\u015bci.<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" „Ks. \u015aciska\u0142a, wikariusz jab\u0142onkowski m\u00f3wi\u0142: \u00bbB\u00f3g si\u0119 rodzi a nie jednemu z was \u015bmier\u0107 pisana … \u015bmier\u0107 ci\u0119\u017cka rzech dla m\u0142odego, lecz kosztem jej Polska si\u0119 rodzi …\u00ab i urwa\u0142, nie mog\u0105c m\u00f3wi\u0107 ze wzruszenia. Kapitan W\u0142adys\u0142aw Sikorski m\u00f3wi\u0142: \u00bbTwarde s\u0105 \u017co\u0142nierskie s\u0142owa i twarda ma by\u0107 \u017co\u0142nierska wilja … W\u015br\u00f3d tylu zacnych serc gotowi\u015bmy […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-46","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nSam dow\u00f3dca Legion\u00f3w, brygadier J\u00f3zef Pi\u0142sudski, w opisanej uroczysto\u015bci wigilijnej nie wzi\u0105\u0142 udzia\u0142. W tym samym czasie bowiem w pobliskim Jab\u0142onkowie \u0142ama\u0142 si\u0119 op\u0142atkiem i \u017cegna\u0142 si\u0119 ze swoimi \u017co\u0142nierzami znajduj\u0105cymi si\u0119 w eszelonie wyruszaj\u0105cym na front.<\/p>\n