{"id":58,"date":"2012-08-10T06:30:40","date_gmt":"2012-08-10T06:30:40","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=58"},"modified":"2012-08-10T06:30:40","modified_gmt":"2012-08-10T06:30:40","slug":"slavni-poliaci-na-tureckom-uzemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/slavni-poliaci-na-tureckom-uzemi\/","title":{"rendered":"Sl\u00e1vni  Poliaci na tureckom \u00fazem\u00ed"},"content":{"rendered":"<p><!--:en-->&nbsp;<\/p>\n<p><!--:--><!--:pl--><strong>Wojciech Bobowski (<\/strong>1610-1675) ze Lwowa znalaz\u0142 si\u0119 w su\u0142ta\u0144skim seraju wzi\u0119ty do niewoli przez Tatar\u00f3w. Przeszed\u0142 tam na islam i jako Ali-Bej pozosta\u0142 w Turcji. By\u0142 cenionym w Europie, znaj\u0105cym kilkana\u015bcie j\u0119zyk\u00f3w poliglot\u0105. t\u0142umaczy\u0142 na j\u0119zyk turecki m.in. Bibli\u0119, a Europ\u0119 zaznajamia\u0142 z religi\u0105 i obyczajami muzu\u0142man\u00f3w. Bobowski jako pierwszy dragoman Porty mia\u0142 liczne kontakty dyplomatyczne i naukowe z krajami europejskimi. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c wybitnym malarzem.<\/p>\n<p><strong>Wojciech Chrzanowski <\/strong>(1793-1861) s\u0142u\u017c\u0105c w armii tureckiej (do 1837 r.) wlaczy\u0142 na wielu frontach europejskich. Pod naciskiem Rosji zmuszony zosta\u0142 wyst\u0105pi\u0107 z armii tureckiej. Po rocznej przerwie powr\u00f3ci\u0142 do Turcji ju\u017c jako genera\u0142 w s\u0142u\u017cbie angielskiej, w roli doradcy przy sztabie tureckiej armii.<\/p>\n<p>W okresie wojny rosyjsko-tureckiej (1853-1856) na terenie Turcji tworzy\u0142 si\u0119 Legion Polski. Istnia\u0142y w\u00f3wczas dwie r\u00f3\u017cne koncepcje jego formowania. Dla z\u0142agodzenia spor\u00f3w i przy\u015bpieszenia formowania Legionu Polskiego przyby\u0142 do Turcji Adam Mickiewicz (1798-1855). Mieszka\u0142 on w stambulskim klasztorze lazaryst\u00f3w, potem w Hotelu de Luxembourg, a w ko\u0144cu w ubogiej dzielnicy Tatavala. Tam te\u017c zmar\u0142 26 listopada 1855 r. w nie wyja\u015bnionych do ko\u0144ca okoliczno\u015bciach.<\/p>\n<p>S\u0142u\u017cb\u0119 w armii tureckiej przez pewien okres pe\u0142ni\u0142 <strong>J\u00f3zef Bem (<\/strong>1794-1850). Wst\u0105pi\u0142 on do armii tureckiej po upadku rewolucji w\u0119gierskiej. S\u0142u\u017cy\u0142 w niej jako Murad Pasza. Zmar\u0142 w Aleppo w Syrii w 1850 r.<\/p>\n<p>Szeregi armii tureckiej zasili\u0142 tak\u017ce <strong>Marian Langiewicz <\/strong>(1827-1887). Pracowa\u0142 on od 1877 r. w g\u0142\u00f3wnym arsenale stambulskim, gdzie przychodzi\u0142y dostawy dla armii tureckiej. Po zawarciu zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego z Angielk\u0105 osiad\u0142 w Kadikoy. Zmar\u0142 w 1877 r. i pochowany zosta\u0142 w Uskudar na azjatyckim brzegu Bosforu, na cmentarzu angielskim Hayder Pasza.<\/p>\n<p>Niew\u0105tpliwie jedn\u0105 z najciekawszych postaci by\u0142 <strong>Sadyk Pasza<\/strong> (1804-1886) &#8211; \u017co\u0142nierzi i pisarz polskiego pochodzenia, ktory przez 30 lat wiernie s\u0142u\u017cy\u0142 Turcji. Walczy\u0142 w powstaniu listopadowym (jako Micha\u0142 Czajkowski). W 1848 r. powr\u00f3ci\u0142 do Turcji. Uleg\u0142szy idei panslawizmu uzyska\u0142 \u0142ask\u0119 carsk\u0105 i osiad\u0142 na Ukrainie. Jego synowie pozostali w s\u0142u\u017cbie tureckiej, jeden z nich by\u0142 m.in. gubernatorem Libanu.<\/p>\n<p>Kolejn\u0105 ciekaw\u0105 osob\u0105 by\u0142 <strong>Seweryn Bieli\u0144ski <\/strong>(1815-1895) -wojskowy uczestnik rewolucji w\u0119gierskiej. W 1854 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Turcji. Prowadzi\u0142 tam prace budowlane przy fortach i na drogach, by\u0142 tak\u017ce dyrektorem kolei, szefem sztabu armii tureckiej oraz komisarzem przy rz\u0105dzie bu\u0142garskim.<\/p>\n<p><strong>Karol Brzozowski <\/strong>(1821-1904) &#8211; Kara Awd\u017cy to poeta i inzynier le\u015bnik, kt\u00f3ry w s\u0142u\u017cbie tureckiej rozbudowywa\u0142 sie\u0107 telefoniczn\u0105 kraju, za\u0142o\u017cy\u0142 wzorow\u0105 ferm\u0119 pod Bagdadem. Prowadzi\u0142 tak\u017ce pomiary i wykonywa\u0142 mapy Kurdystanu.<\/p>\n<p>Jednym z przodk\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnego poety tureckiego, Nazima Hikmeta by\u0142 polskim imigrantem. Nazywa\u0142 si\u0119 <strong>Konstanty Borzecki<\/strong> (1826-1876) &#8211; uczestnik powstania wielkopolskiego w 1848 r. i rewolucji w\u0119gierskiej, nast\u0119pnie genera\u0142 w armii tureckiej, zaliczany do grona bohater\u00f3w narodowych tego kraju.<\/p>\n<p>Interesuj\u0105c\u0105 postaci\u0105 by\u0142 tak\u017ce <strong>Henryk Groppler<\/strong> (1822-1887). Poczatkowo pracowa\u0142 w firmie zegarmitrzowskiej Siegersa w Genewie. Po przybyciu do Stambu\u0142u za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asn\u0105 firm\u0119 tej bran\u017cy. Zaj\u0105\u0142 si\u0119 wydobywaniem marmur\u00f3w na wybrze\u017cu Marmara i rozwin\u0105\u0142 w\u0142asny transport (mia\u0142 9 statk\u00f3w). W Turcji odwiedza\u0142o go wielu emigrant\u00f3w polskich i go\u015bci honorowych, m.in. A. Mickiewicz, H. Sienkiewicz a tak\u017ce kuzyn Jan Matejko, kt\u00f3ry namalowa\u0142 nad Bosforem kilka obraz\u00f3w.<\/p>\n<p>Zrodlo.www.onet.pl<\/p>\n<p><!--:--><!--:SK-->&nbsp;<\/p>\n<p><!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Wojciech Bobowski (1610-1675) ze Lwowa znalaz\u0142 si\u0119 w su\u0142ta\u0144skim seraju wzi\u0119ty do niewoli przez Tatar\u00f3w. Przeszed\u0142 tam na islam i jako Ali-Bej pozosta\u0142 w Turcji. By\u0142 cenionym w Europie, znaj\u0105cym kilkana\u015bcie j\u0119zyk\u00f3w poliglot\u0105. t\u0142umaczy\u0142 na j\u0119zyk turecki m.in. Bibli\u0119, a Europ\u0119 zaznajamia\u0142 z religi\u0105 i obyczajami muzu\u0142man\u00f3w. Bobowski jako pierwszy dragoman Porty mia\u0142 liczne [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-58","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poliaci-vo-svete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}