<\/p>\n
<\/p>\n
Speyer \u2013 miasto techniki<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Jedno z najstarszych miast niemieckich, Speyer <\/strong>(pol<\/em>. Spira), po\u0142o\u017cone jest nad brzegiem Renu, w kraju zwi\u0105zkowym Nadrenia-Palatynat. Posiada oko\u0142o 50 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Spira pochwali\u0107 si\u0119 mo\u017ce bardzo ciekaw\u0105 i burzliw\u0105 histori\u0105. Z bada\u0144 archeologicznych wynika, \u017ce pierwsi osadnicy pojawili si\u0119 na terenie obecnego miasta ju\u017c przed ok. 5\u00a0000 tysi\u0105cami lat. Najwyra\u017aniejsze i najliczniejsze \u015blady starego osadnictwa pochodz\u0105 jednak z p\u00f3\u017aniejszego okresu rzymskiego. Rzymianie podbili miejscowe plemiona germa\u0144skie i zamieszkiwane przez nich tereny w\u0142\u0105czyli do prowincji Germania Superior. Oko\u0142o 10 p.n.e. za\u0142o\u017cyli te\u017c na obszarze dzisiejszej Spiry ob\u00f3z znany jako \u201eCivitas Nemetum\u201d, wchodz\u0105cy w sk\u0142ad granicznego systemu umocnie\u0144 chroni\u0105cego tereny opanowane przez Rzym przed najazdami z zewn\u0105trz, tzw. Limes. Rzymanie zlokalizowali swoj\u0105 warowni\u0119 na miejscu posiadaj\u0105cym dogodne warunki do obrony z wojskowego punktu widzenia. Ob\u00f3z zbudowali na wysokim brzegu rzeki. Po\u0142o\u017cenie naturalne chroni\u0142o jego mieszka\u0144c\u00f3w przed napa\u015bciami i rozlewami rzeki. Ob\u00f3z stanowi\u0142 baz\u0119 wypadow\u0105 do podboj\u00f3w plemion germa\u0144skich osiedlonych na drugim, wschodnim brzegu Renu.<\/p>\n \n Z czasem przy obozie powsta\u0142a osada o nazwie \u201eNoviomagus\u201d, kt\u00f3ra trafi\u0142a nawet do mapy \u015bwiata wykonanej przez Ptolemeusza z Aleksandrii (ok. 150 n.e.). Zaznaczona zosta\u0142a te\u017c na mapie drogowej Itinerarium Antonina (z pocz\u0105tku III w. n.e.).<\/p>\n W osadzie i okolicy osiedla\u0142a si\u0119 ludno\u015b\u0107 wywodz\u0105ca si\u0119 z plemion germa\u0144skich. Nap\u0142yw ludno\u015bci przyczyni\u0142 si\u0119 do rozwoju osiedla. I tak \u201eCivitas Nemetum\u201d sta\u0142a si\u0119 zal\u0105\u017ckiem przysz\u0142ego miasta i wa\u017cnym o\u015brodkiem spo\u0142ecznym w dolinie Renu. Rozw\u00f3j osiedla wywo\u0142a\u0142 potrzeb\u0119 jego rozbudowy i przystosowania jej dla potrzeb mieszka\u0144c\u00f3w. Zbudowano wi\u0119c ulice, mn\u00f3stwo budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, urz\u0105dzono rynek.<\/p>\n Blisko\u015b\u0107 rzymskiej osady od teren\u00f3w zamieszka\u0142ych przez plemiona germa\u0144skie, powodowa\u0142a jednak, \u017ce osiedle stawa\u0142o si\u0119 celem cz\u0119stych najazd\u00f3w i dzia\u0142a\u0144 wojennych. W I w. n.e. Germani zamieszkuj\u0105cy prawy brzeg Renu rozpocz\u0119li wojn\u0119 z Rzymianami. Po zamarzni\u0119tej w zimie rzece dostawali si\u0119 bez trudu na tereny opanowane przez Rzymian i napadali osady rzymski. Jeden z takich najazd\u00f3w germa\u0144skich przeprowadzony w 275 r. spowodowa\u0142 spustoszenie i zniszczenie przysz\u0142ej Spiry, kt\u00f3ra odbudowana zosta\u0142a ze zgliszcze\u0144 wojennych dopiero w IV w. W\u015br\u00f3d \u00f3wczesnej zabudowy pojawi\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142 daj\u0105cy schronienie osadnikom chronionych dodatkowo przez miejscowy garnizon wojskowy.<\/p>\n W okresie upadku cesarstwa rzymskiego, osada wraz z okolic\u0105 dosta\u0142a si\u0119 ostatecznie pod wp\u0142ywy plemion germa\u0144skich, kt\u00f3re nada\u0142y jej obecn\u0105 nazw\u0119 \u201eSpeyer\u201d.<\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 w odnowionej osadzie sta\u0142 si\u0119 zal\u0105\u017ckiem powstania nowej administracji ko\u015bcielnej. Powsta\u0142a tutaj diecezja odnotowana w dokumentach z 346 roku. Z czasem w mie\u015bcie b\u0119d\u0105cym siedzib\u0105 biskupa, wzniesione zosta\u0142y kolejne budowle sakralne: ko\u015bcio\u0142y i klasztory.<\/p>\n Immunitet cesarza rzymskiego Ottona I Wielkiego (912-973) z 969 roku zapewni\u0142 miejscowo\u015bci ochron\u0119 cesarsk\u0105 oraz potwierdzi\u0142 biskupi\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 i w\u0142adz\u0119 nad ni\u0105.<\/p>\n Wa\u017cnym wydarzeniem w historii miasta by\u0142 wyb\u00f3r w 1024 roku Konrada II (ok. 990-1039) z dynastii salickiej, syna Henryka ze Spiry, na cesarza rzymsko-niemieckiego. Nowy cesarz jeszcze w tym samym roku podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o budowie w Spirze najwi\u0119kszej budowli sakralnej \u00f3wczesnego \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego w Europie Zachodniej. Kamie\u0144 w\u0119gielny pod budow\u0119 po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 jednak dopiero w 1061 roku a budowa zako\u0144czono a\u017c w 1111 roku. W okresie panowania wywodz\u0105cej si\u0119 ze Spiry dynastii salickiej, zako\u0144czonej w 1125 \u015bmierci\u0105 cesarza Henryka V Salickiego (1081-1125), miasto prze\u017cywa\u0142o znaczny rozw\u00f3j. By\u0142o wtedy jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w politycznych i gospodarczych cesarstwa.<\/p>\n Kolejni w\u0142adcy sprzyjali gospodarczemu rozwojowi miasta w kt\u00f3rym w tym czasie schronili si\u0119 te\u017c \u017bydzi. Nowi przybysze znale\u017ali si\u0119 pod szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105 miejscowych monarch\u00f3w, zw\u0142aszcza Henryka IV Salickiego (1050-1106) i rz\u0105dz\u0105cych miastem biskup\u00f3w, kt\u00f3rzy pozwolili im na osiedlenie si\u0119 w pobli\u017cu wznoszonej katedry (1084). Nie uchroni\u0142o ich to jednak przed pogromami z kt\u00f3rych najwi\u0119ksze by\u0142y w 1096 (I wyprawa ludowa) i 1349 roku (epidemia d\u017cumy w Europie).<\/p>\n Koniec dynastii salickiej by\u0142 te\u017c ko\u0144cem rz\u0105d\u00f3w biskupich w mie\u015bcie. Adolf z Nassau (1250-1298), kr\u00f3l Niemiec, nada\u0142 miastu statut wolnego miasta Rzeszy.<\/p>\n W okresie reformacji (XVI w.) miasto by\u0142o aren\u0105 wa\u017cnych wydarze\u0144 historycznych poniewa\u017c odby\u0142o si\u0119 w nim a\u017c pi\u0119\u0107 spo\u015br\u00f3d trzydziestu posiedze\u0144 parlamentu Rzeszy. Najwa\u017cniejsze z posiedze\u0144 odby\u0142o si\u0119 w 1529 roku. Przyj\u0119to na nim uchwa\u0142\u0119, \u017ce Spira b\u0119dzie siedzib\u0105 S\u0105du Kameralnego Rzeszy (do 1689). Poza tym parlament podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 zabraniaj\u0105c\u0105 przechodzeniu na luteranizm przeciwko, kt\u00f3rej protestowa\u0142y niekt\u00f3re ewangelickie ksi\u0119stwa i miasta niemieckie. St\u0105d pojawi\u0142o si\u0119 po raz pierwszy poj\u0119cie protestatyzmu okre\u015blaj\u0105ce zwolennik\u00f3w refomacji Marcina Lutra.<\/p>\n Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) spowodowa\u0142a znaczny upadek miasta b\u0119d\u0105cego obozowiskiem poszczeg\u00f3lnych stron konfliktu. Obozowa\u0142y w nim na przemian oddzia\u0142y hiszpa\u0144skie, szwedzkie, francuskie i cesarskie. Miasto musia\u0142o znosi\u0107 pobyt i utrzymanie obcych wojsk a\u017c do 1650 roku co wp\u0119dzi\u0142o go w d\u0142ugi i sprowadzi\u0142o na jego mieszka\u0144c\u00f3w bied\u0119, g\u0142\u00f3d i choroby.<\/p>\n W kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, podczas wojny palatynackiej (1688-1697), miejscowo\u015b\u0107 zosta\u0142a prawie doszcz\u0119tnie zniszczona przez Francuz\u00f3w (1688), kt\u00f3rzy wyp\u0119dzili z niej mieszka\u0144c\u00f3w, podpalili katedr\u0119 i inne budowle sakralne, zburzyli mury obronne i zniszczyli domy. Odbudow\u0119 ze zniszcze\u0144 rozpocz\u0119to w 1698 roku.<\/p>\n Sto lat p\u00f3\u017aniej w mie\u015bcie ponownie pojawi\u0142y si\u0119 oddzia\u0142y francuskie. W tym czasie bowiem Spira nale\u017ca\u0142a do Francji (1792). Urz\u0105dzono w niej g\u0142\u00f3wne miasto regionu w departamencie Mont Tonnerre. Po upadku Napoleona Bonapartego, na mocy decyzji kogresu wiede\u0144skiego, sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Palatynatu rz\u0105dzonego przez Maksymiliana I J\u00f3zefa Wittelsbacha, kr\u00f3la Bawarii (1756-1825). Miasto by\u0142o w 1815 roku miejscem spotkania trzech absolutnych w\u0142adc\u00f3w \u00f3wczesnej Europy: Fryderyka Wilhema III (1770-1840), kr\u00f3la Prus, Franciszka II Habsburga (1768-1835), cesarza Austrii i Aleksandra I Romanowa (1777-1825), cesarza Rosji.<\/p>\n W XIX wieku miasto intensywnie si\u0119 rozwija\u0142o i liczba jego mieszka\u0144c\u00f3w ros\u0142a. Posiada\u0142o najlepszy system o\u015bwiatowy w Palatynacie.<\/p>\n Szcz\u0119\u015bliwie, bez wi\u0119kszych zniszcze\u0144, prze\u017cy\u0142o okres pierwszej wojny \u015bwiatowej. Po jej zako\u0144czeniu znalaz\u0142o si\u0119 pod francusk\u0105 okupacj\u0105. Miejscowi dzia\u0142acze polityczni pr\u00f3bowali wtedy nawet uzyska\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i utworzy\u0107 niezale\u017cne od Niemiec pa\u0144stwo – \u201eWolny Palatynat\u201d. Pr\u00f3by niepodleg\u0142o\u015bciowe zako\u0144czy\u0142y si\u0119 jednak niepowodzeniem. Palatynat sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105\u00a0 republiki weimarskiej i zosta\u0142 przy\u0142\u0105czony do Bawarii. A\u017c do obj\u0119cia rz\u0105d\u00f3w niemieckich przez nacjonalist\u00f3w, miasto nadzorowa\u0142y stacjonuj\u0105ce w nim okupacyjne si\u0142y francuskie.<\/p>\n Rz\u0105dy nazist\u00f3w a szczeg\u00f3lnie wydarzenia kryszta\u0142owej nocy (9.11.1938) doprowadzi\u0142y do likwidacji ludno\u015bci \u017cydowskiej. Zburzona i rozebrana zosta\u0142a miejscowa synagoga. \u017bydzi trafili do oboz\u00f3w zag\u0142ady lub zostali zamordowani.<\/p>\n Dzia\u0142ania drugiej wojny \u015bwiatowej omin\u0119\u0142y miasto i nie spowodowa\u0142y w nim \u017cadnych zniszcze\u0144. Poza zbombardowanym budynkiem dworca kolejowego i wysadzonego przez cofaj\u0105cych si\u0119 hitlerowc\u00f3w, mostu na Renie.<\/p>\n Wej\u015bcie wojsk ameryka\u0144skich oznacza\u0142o koniec wojny dla mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Po Amerykanach w pojawili si\u0119 w Spirze po raz kolejny Francuzi, poniewa\u017c znalaz\u0142a si\u0119 na obszarze francuskiej strefy okupacyjnej. W 1949 roku wraz z ca\u0142ym Palatynatem sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Republiki Federalnej Niemiec.<\/p>\n Spo\u015br\u00f3d licznych i ciekawych zabytk\u00f3w miasta warto obejrze\u0107:<\/p>\n – katedr\u0119 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny i \u015bw. Szczepana, zbudowan\u0105 przez<\/p>\n niemieckich cesarzy z dynastii salickiej, na prze\u0142omie XI i XII w., w stylu roma\u0144skim;<\/p>\n najwi\u0119ksza zachowana do dnia dzisiejszego \u015bwiatynia\u00a0roma\u0144ska\u00a0na \u015bwiecie,\u00a0jedna z trzech<\/p>\n (obok katedr w\u00a0Moguncji\u00a0i\u00a0Wormacji)\u00a0katedr cesarskich\u00a0typu nadre\u0144skiego, wpisana zosta\u0142a<\/p>\n w 1981 roku na list\u0119 dziedzictwa kulturowego UNESCO; w krypcie b\u0119d\u0105cej najstarsz\u0105<\/p>\n cz\u0119\u015bci\u0105 katedry, spoczywaj\u0105 doczesne szcz\u0105tki o\u015bmiu niemieckich cesarzy i kr\u00f3li z dynastii<\/p>\n salickiej, staufickiej i habsburskiej oraz czterech kr\u00f3lewskich \u017con; katedra po\u0142o\u017cona jest na<\/p>\n ko\u0144cu g\u0142\u00f3wnej ulicy Maximilianstra\u00dfe<\/p>\n – znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 na drugim ko\u0144cu g\u0142\u00f3wnej ulicy, naprzeciwko katedry, dobrze zachowan\u0105<\/p>\n star\u0105 bram\u0119 miejsk\u0105 (Altp\u00f6rtel<\/em>) o wysoko\u015bci 55 metr\u00f3w; wzmiankowan\u0105 po raz pierwszy w<\/p>\n 1176 jako g\u0142\u00f3wna zachodnia brama mur\u00f3w miejskich, ni\u017csze cz\u0119\u015bci obecnej bramy<\/p>\n zbudowane zosta\u0142y w latach 1230-1250; g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 przebudowana i nadbudowana w<\/p>\n latach 1512-1514; prze\u017cy\u0142a zniszczenie mur\u00f3w miejskich przez Francuz\u00f3w w 1689 roku<\/p>\n – zachowan\u0105 z hitlerowskiego pogromu \u015bredniowieczn\u0105 mykw\u0119 \u017cydowsk\u0105 wzmiankowan\u0105 ju\u017c<\/p>\n ok. 1126 roku, b\u0119d\u0105c\u0105 najstarszym zabytkiem \u017cydowskim w Niemczech<\/p>\n – p\u00f3\u017anobarokowy ratusz zbudowany w pobli\u017cu katedry w latach 1712-1726<\/p>\n – zabytkowy budynek domu kupieckiego (Alte M\u00fcnze) zbudowany w 1748 roku na miejscu<\/p>\n starej \u015bredniowiecznej mennicy<\/p>\n – rodzinny dom Johanna Joachima Bechera (1635-1682, alchemika i lekarza, prekursora<\/p>\n kameralizmu w ekonomii<\/p>\n – dom Sophie La Roche (1730-1807), pisarki, autorki powie\u015bci sentymentalnych<\/p>\n – dom rodzinny Hansa Purmanna (1910-1966), malarza i grafika<\/p>\n – dom rodzinny Anselma Fuerbacha (1829-1880) malarza klasycystycznego.<\/p>\n Miasto pochwali\u0107 si\u0119 mo\u017ce mn\u00f3stwem obiekt\u00f3w sakralnych z kt\u00f3rych na pewno warto wspomnie\u0107:<\/p>\n – protestancki ko\u015bci\u00f3\u0142 Pami\u0119ci zbudowany w latach 1893-1904 w neogotyckim stylu na<\/p>\n pami\u0105tk\u0119 protestu luteran na sejmie niemieckim w Spirze w 1529 roku; mimo, \u017ce jego<\/p>\n budow\u0119 finansowa\u0142 sam cesarz Wilhelm II Hohenzollern i ewangelicy z ca\u0142ego \u015bwiata,<\/p>\n projekt zrealizowany zosta\u0142 w do\u015b\u0107 okrojonym zakresie<\/p>\n – rzymskokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. J\u00f3zefa zbudowany w latach 1912-1914 na przeciwko<\/p>\n protestanckiego ko\u015bcio\u0142a Pami\u0119ci z inicjatywy i\u00a0 \u015brodk\u00f3w wiernych zebranych przez<\/p>\n \u00f3wczesnego biskupa Spiry, na protest przeciwko budowie protestanckiego ko\u015bcio\u0142a<\/p>\n – rzymskokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Germana, najstarszy ko\u015bci\u00f3\u0142 w mie\u015bcie za\u0142o\u017cony ok. VII<\/p>\n w, przebudowany w XI w.; od 1956 roku siedziba seminarium duchownego<\/p>\n – gotycka kaplica z 1512 roku urz\u0105dzona w obecnym parku im. Adenauera, w pobli\u017cu<\/p>\n ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Bernarda<\/p>\n – klasztor \u015bw. Magdaleny za\u0142o\u017cony w 1232 r., w kt\u00f3rym p\u00f3\u017aniej przebywali dominikanki<\/p>\n (1304) wraz z pobliskim ko\u015bcio\u0142em z 1708 roku<\/p>\n – protestancki ko\u015bci\u00f3\u0142 Naj\u015bwi\u0119tszej Tr\u00f3jcy zbudowany w latach 1701-1717<\/p>\n – protestancki ko\u015bci\u00f3\u0142 Ducha \u015awi\u0119tego, pierwszy ewangelicki ko\u015bci\u00f3\u0142 w mie\u015bcie zbudowany<\/p>\n w latach 1700-1702<\/p>\n – dzwonnica (L\u00e4utturm) b\u0119d\u0105ca pozosta\u0142o\u015bci\u0105 wie\u017cy \u015bredniowiecznego ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw.<\/p>\n Jerzego z 1312 roku.<\/p>\n – ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Ludwika zbudowany na ruinach ko\u015bcio\u0142a dominika\u0144skiego z 1266 roku,<\/p>\n odnowiony i przebudowany w 1834 roka na ko\u015bci\u00f3\u0142 seminaryjny; wewn\u0105trz zabytkowy<\/p>\n o\u0142tarz (1485) i antepedium (ok. 1500);<\/p>\n \n Poza zabytkami odwiedzi\u0107 mo\u017cna te\u017c miejscowe plac\u00f3wki muzealne:<\/p>\n – Muzeum Historyczne Palatynatu, powsta\u0142e w latach 1907-1910, posiadaj\u0105ce ponad 900<\/p>\n tysi\u0119cy eksponat\u00f3w<\/p>\n – Muzeum Techniki, otwarte w 1991 roku.<\/p>\n Warto jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce Spir\u0119 odwiedzi\u0142 4 maja 1987 b\u0142ogos\u0142awiony Jan Pawe\u0142 II, podcza piegrzymki papieskiej po Niemczech.<\/p>\n Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Speyer \u2013 miasto techniki \u00a0 Jedno z najstarszych miast niemieckich, Speyer (pol. Spira), po\u0142o\u017cone jest nad brzegiem Renu, w kraju zwi\u0105zkowym Nadrenia-Palatynat. Posiada oko\u0142o 50 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Spira pochwali\u0107 si\u0119 mo\u017ce bardzo ciekaw\u0105 i burzliw\u0105 histori\u0105. Z bada\u0144 archeologicznych wynika, \u017ce pierwsi osadnicy pojawili si\u0119 na terenie obecnego miasta ju\u017c przed ok. 5\u00a0000 tysi\u0105cami lat. […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1,14],"tags":[],"class_list":["post-676","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nezaradene","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=676"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/676\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}