{"id":762,"date":"2012-10-23T16:58:19","date_gmt":"2012-10-23T14:58:19","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=762"},"modified":"2014-10-02T12:24:47","modified_gmt":"2014-10-02T10:24:47","slug":"slovensky-ikarus-lietajuci-mnich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/slovensky-ikarus-lietajuci-mnich\/","title":{"rendered":"Slovensk\u00fd Ikarus – lietaj\u00fac\u00ed mn\u00edch"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Pieniny - \u010cerven\u00fd Kl\u00e1\u0161tor<\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/a>
Pieniny - \u010cerven\u00fd Kl\u00e1\u0161tor<\/figcaption><\/figure><\/p>\n

 <\/p>\n

S\u0142owacki Ikar czyli <\/strong>lataj\u0105cy mnich<\/strong><\/p>\n

W pocz\u0105tkach czerwca 1768 roku na naddunajskiej \u0142\u0105ce u podn\u00f3\u017ca Trzech Koron, zgromadzi\u0142 si\u0119 t\u0142um ciekawskich. Oczy wszystkich spogl\u0105da\u0142y w g\u00f3r\u0119, gdzie w\u0105skim chodnikiem wiod\u0105cym na wierzcho\u0142ek szed\u0142 cz\u0142owiek d\u017awigaj\u0105cy wielkie skrzydla. By\u0142 to mnich brat Cyprian z pobliskiego kamedulskiego Czerwonego Klasztoru.<\/p>\n

Na S\u0142owacj\u0119 ju\u017c od dawna przybywali r\u00f3\u017cni zakonnicy. Od wiek\u00f3w budowali na jej terenie klasztory, w kt\u00f3rych pracowali i modlili si\u0119. Kamedu\u0142owie wybudowali r\u00f3wnie\u017c klasztor zwany Czerwonym, od koloru dach\u00f3wki kryj\u0105cej klasztorne zabudowania. Kamedu\u0142owie czyli \u201eniemi rnnisi\u201d, poniewa\u017c m\u00f3wili tylko \u201ememento mori“ oznaczaj\u0105ce \u201epami\u0119taj o \u015bmierci\u201d, zawsze starali si\u0119 pami\u0119ta\u0107 o swojej zasadzie buduj\u0105c obok swych przybytk\u00f3w jeszcze za \u017cycia groby <\/em>dla siebie. Zwano ich te\u017c inaczej \u201ebia\u0142ymi mnichami\u201d, poniewa\u017c nosili bia\u0142e habity. Prawo zakonne zabrania\u0142o im spo\u017cywania mi\u0119sa i trzy razy w tygodniu po\u015bcili o chlebie i wodzie. Zajmowali si\u0119 pisaniem i studiowaniem uczonych i \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g, pisaniem kronik i poszerzaniem swojej wiedzy.<\/p>\n

Z Czerwonego Klasztoru w\u0142a\u015bnie wywodzi\u0142 si\u0119 brat Cyprian, kt\u00f3rego wyczyn \u015bledzi\u0142 zgromadzony t\u0142um. Po wspinaczce zatrzyma\u0142 si\u0119 Cyprian na szczycie, roz\u0142o\u017cy\u0142 skonstruowane przez siebie skrzyd\u0142a i spojrza\u0142 w d\u00f3\u0142 na dolin\u0119. P\u00f3\u017aniej obiema r\u0119kami silnie chwyci\u0142 dr\u0105\u017cek pod skrzyd\u0142ami, rozp\u0119dzi\u0142 si\u0119, skoczy\u0142 w przepa\u015b\u0107 i wzni\u00f3s\u0142 w g\u00f3r\u0119.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a historyczne nie wspominaj\u0105 co prawda nic o tym, jak zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ten jego pierwszy lot, ale ustne przekazy twierdz\u0105, \u017ce szcz\u0119\u015bliwie.<\/p>\n

Kim by\u0142 ten odwa\u017cny lotnik, s\u0142owacki Ikar? \u00a0Wiemy o nim sporo. Prze\u017cy\u0142 w Czerwonym Klasztorze nad brzegiem Dunajca dziewi\u0119tna\u015bcie lat. Ciekawskiego mnicha znano jako lekarza, zielarza, alchemika i przyrodnika.<\/p>\n

W pobliskich g\u00f3rach zbiera\u0142 zio\u0142a i ro\u015bliny lecznicze, z kt\u00f3rych sporz\u0105dza\u0142 tinktury i ma\u015bci. Leczy\u0142 okolicznych ludzi zio\u0142ami, wod\u0105 a nawet dotykiem r\u0105k. Do dzi\u015b w zbiorach Muzeum Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego znajduje si\u0119 dobrze zachowany cenny eksponat \u2013oprawiony w sk\u00f3r\u0119 herbarz Cypriana, w kt\u00f3rym opr\u00f3cz \u0142aci\u0144skich nazw ro\u015blin rosn\u0105cych w Pieninach wyst\u0119puj\u0105 ich s\u0142owackie odpowiedniki. Interesowa\u0142y go nauki przyrodnicze, g\u0142\u00f3wnie medycyna. Urodzi\u0142 si\u0119 28 lipca w 1724 roku w Polkowicach na \u015al\u0105sku. Zmar\u0142 6 kwietnia 1775 roku. Byl sierot\u0105, kt\u00f3rego wychowali kamedulscy mnisi z Czerwonego Klasztoru. Kr\u00f3tko s\u0142u\u017cy\u0142 w klasztorach Cz\u0119stochowy, Brna i Nitry. W 1756 roku powr\u00f3ci\u0142 do Czerwonego Klasztoru.<\/p>\n

W okolicznych lasach zbiera\u0142 zio\u0142a lecznicze oraz potajemnie konstruowa\u0142 maszyn\u0119 lataj\u0105c\u0105 o rozpi\u0119to\u015bci skrzyde\u0142 17 metr\u00f3w i wadze ok. 24 kilogram\u00f3w. Kiedy po raz pierwszy wzni\u00f3s\u0142 si\u0119 ponad Dunajcem lataj\u0105c nad g\u00f3rami i lasami mi\u0119dzy miejscow\u0105 ludno\u015bci\u0105 szeptano, \u017ce to lata sam diabe\u0142 przybieraj\u0105c posta\u0107 Cypriana. Mnichowi nie pozostawa\u0142o wi\u0119c nic innego jak tylko ukry\u0107 lotni\u0119 w g\u00f3rskiej kryj\u00f3wce pod szczytem Trzech Koron i dalej lata\u0107 po kryjomu. Niestety jego prze\u0142o\u017conym nie w smak by\u0142y szerz\u0105ce si\u0119 opowie\u015bci o jego podejrzanych lotach, maszynie lataj\u0105cej i oskar\u017cenia o sp\u00f3\u0142k\u0119 z diab\u0142em. Chocia\u017c stary opat broni\u0142 Cypriana przed tymi oskar\u017ceniami jak m\u00f3g\u0142, w ko\u0144cu zmuszony by\u0142 za\u017c\u0105da\u0107 wydania lotni. Mnich postanowi\u0142 wzlecie\u0107 jeszcze po raz ostatni. Ale kiedy wyl\u0105dowal na ziemi rzucono si\u0119 na niego, zwi\u0105zano i przekazano pod s\u0105d inkwizycyjny w siedzibie biskupa w Spiskiej Kapitule. Tam konstrukcj\u0119 rozebrano, rzucono na stos i spalono. Sam mnich zosta\u0142 u\u0142askawiony przez biskupa i dzi\u0119ki temu uszed\u0142 z \u017cyciem. Za gorszenie swoimi praktykami ludu zosta\u0142 karnie przeniesiony do innego klasztoru, gdzie nie by\u0142o wzg\u00f3rz umo\u017cliwiaj\u0105cych latanie. W Czerwonym Klasztorze do dzisiaj zachowa\u0142o si\u0119 jego muzeum z licznymi naczyniami aptekarskimi, kt\u00f3rych u\u017cywa\u0142 Cyprian. I chocia\u017c nie istnieje \u017cadna pami\u0105tka \u015bwiadcz\u0105ca o tym, \u017ce Cyprian rzeczywi\u015bcie skonstruowa\u0142 lotni\u0119, \u201elataj\u0105cy mnich\u201d \u017cyje w podaniach ludowych.<\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em>

\"\"<\/a>
Pieniny - \u010cerven\u00fd Kl\u00e1\u0161tor<\/figcaption><\/figure><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  S\u0142owacki Ikar czyli lataj\u0105cy mnich W pocz\u0105tkach czerwca 1768 roku na naddunajskiej \u0142\u0105ce u podn\u00f3\u017ca Trzech Koron, zgromadzi\u0142 si\u0119 t\u0142um ciekawskich. Oczy wszystkich spogl\u0105da\u0142y w g\u00f3r\u0119, gdzie w\u0105skim chodnikiem wiod\u0105cym na wierzcho\u0142ek szed\u0142 cz\u0142owiek d\u017awigaj\u0105cy wielkie skrzydla. By\u0142 to mnich brat Cyprian z pobliskiego kamedulskiego Czerwonego Klasztoru. Na S\u0142owacj\u0119 ju\u017c od dawna przybywali r\u00f3\u017cni […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-762","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=762"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/762\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}