{"id":774,"date":"2012-10-23T17:13:01","date_gmt":"2012-10-23T17:13:01","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=774"},"modified":"2012-10-23T17:13:01","modified_gmt":"2012-10-23T17:13:01","slug":"hhrad-niedzica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/hhrad-niedzica\/","title":{"rendered":"Hrad Niedzica"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Zamek Niedzica<\/figcaption><\/figure>
\n
\"\"<\/a>
Zamek Niedzica<\/figcaption><\/figure><\/p>\n

Zamek Niedzica<\/strong><\/p>\n

Na pewno wielu z\u00a0troch\u0119 starszych rodak\u00f3w pami\u0119ta jeszcze pe\u0142ny tajemniczych i zabawnych przyg\u00f3d serial TVP nakr\u0119cony na podstawie ciekawej ksi\u0105\u017cki Adama Bahdaja \u2013 \u201eWakacje z\u00a0duchami\u201c. \u00a0Jego akcja rozgrywa si\u0119 na tajemniczym zamku w Niedzicy.<\/p>\n

Zamek Niedzica<\/em><\/strong> (po s\u0142owacku Nedeca<\/em>, w\u0119gierski Nedecz<\/em>), kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 pierwotnie Dunajec<\/em>, wznosi si\u0119 na wysokiej skale (566 m n.p.m.) nad brzegiem Jeziora Czorszty\u0144skiego i\u00a0rzeki Dunajec. Zbudowany zosta\u0142 w latach 1320-26 przez Kokosza z\u00a0 Brezowicy, rycerza w\u0119gierskiego na miejscu istniej\u0105cego wcze\u015bniej grodziska. Z\u00a0 racji swojego po\u0142o\u017cenia odgrywa\u0142 zawsze wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w kontaktach polsko-w\u0119gierskich. By\u0142 o\u015brodkiem rozleg\u0142ych d\u00f3br niedzickich, pograniczn\u0105 stra\u017cnic\u0105 w\u0119giersk\u0105 strzeg\u0105c\u0105 wa\u017cny szlak handlowy z\u00a0Polski na W\u0119gry. Po konfiskacji maj\u0105tku rodziny Berzeviczy (1326) przez kr\u00f3la w\u0119gierskiego Karola Roberta, Niedzica przesz\u0142a w posiadanie oddanemu w\u0142adcy, Wiliamowi Drugeth. Przypuszcza si\u0119, \u017ce w tym te\u017c czasie wzniesiony zosta\u0142 na ska\u0142ach najwy\u017cszej po\u0142o\u017conego miejsca wzg\u00f3rza nad Dunajcem do dzi\u015b znany zamek niedzicki. W po\u0142owie XIV w. twierdza wr\u00f3ci\u0142a najpierw w posiadanie kr\u00f3lewskie, lecz wkr\u00f3tce potem przesz\u0142a w r\u0119ce w\u0119gierskiej rodziny Berzoviczy, kt\u00f3ra na prze\u0142omie XIV i\u00a0XV wieku dokona\u0142a rozbudowy zamku.<\/p>\n

W 1412 roku tutejsze mury zamkowe by\u0142y \u015bwiadkiem wa\u017cnej i\u00a0 wysokiej transakcji handlowej przeprowadzonej pomi\u0119dzy kr\u00f3lem Polski W\u0142adys\u0142awem Jagie\u0142\u0142o i\u00a0Zygmuntem Luksemburczykiem, w\u0142adc\u0105 Czech i\u00a0W\u0119gier. W zamian za ogromn\u0105 po\u017cyczk\u0119 w wysoko\u015bci 37 tysi\u0119cy kop srebrnych groszy praskich pochodz\u0105cych z \u00a0kontrybucji pokonanego pod Grunwaldem zakonu krzy\u017cackiego, Polska otrzyma\u0142a w zastaw 16 miast spiskich. Warto wiedzie\u0107, \u017ce zaci\u0105gni\u0119ta wtedy po\u017cyczka nigdy nie zosta\u0142a zwr\u00f3cona i\u00a0 Polska zarz\u0105dza\u0142a s\u0142owackimi miastami na Spiszu jako starostwem spiskim a\u017c do czasu I\u00a0rozbioru Rzeczpospolitej (1772) a\u00a0w\u0142a\u015bciwie do bezprawnego zaj\u0119cia ich przez Austri\u0119 (1769).<\/p>\n

Zamek by\u0142 w XV wieku siln\u0105 twierdz\u0105, kt\u00f3rej nie pr\u00f3bowali nawet zdoby\u0107 husyci pustosz\u0105cy bezkarnie dwukrotnie jego okolic\u0119. Strzeg\u0142 \u00f3wczesnych granic W\u0119gier i le\u017ca\u0142 naprzeciw polskiej twierdzy granicznej w Czorsztynie. Po bezpotomnej \u015bmierci rodu Berzoviczy, zamek w 1463 r. przej\u0105\u0142 Emeryk Z\u00e1polya, kt\u00f3ry go bardziej rozbudowa\u0142 i\u00a0urz\u0105dzi\u0142 w nim swoj\u0105 siedzib\u0119. Po \u015bmierci Stefana, syna Emeryka, wdowa po nim wymieni\u0142a z\u00a0Andrzejem Horv\u00e1th Niedzic\u0119 za le\u017c\u0105cy w \u015brodkowej S\u0142owacji zamek Likava i\u00a0dop\u0142aci\u0142a mu za to 2000 gulden\u00f3w.<\/p>\n

Po wojnie domowej na W\u0119grzech mi\u0119dzy w\u0119gierskim Janem Z\u00e1polya i\u00a0austriackim Ferdynandem Habsburskim, Niedzica dosta\u0142a si\u0119 w r\u0119ce W\u0119gr\u00f3w. W 1529 roku na zamku pojawi\u0142 si\u0119 Hieronim \u0141aski, polski szlachcic, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 go na w\u0142asno\u015b\u0107 w zamian za pomoc Z\u00e1polyi w uk\u0142adach z\u00a0 Turcj\u0105 i \u00a0poparcie jego roszcze\u0144 o\u00a0tron w\u0119gierski. Po burzliwym okresie w XVI w., w 1589 roku zamek od potomk\u00f3w \u0141askiego kupi\u0142 Jerzy Horv\u00e1th z\u00a0niedalekiego P\u0142awca (s\u0142owacki – Plave\u010d). Rodzina Horv\u00e1th by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem zamku a\u017c do 1856 roku, gdy po bezpotomnej \u015bmierci ostatniego przedstawiciela tego rodu, Niedzic\u0119 przej\u0119\u0142a spokrewniona z\u00a0nimi rodzina Salomon\u00f3w. Pewien wyj\u0105tek stanowi\u0142 okres oko\u0142o stu laty gdy niedzicki zamek znajdowa\u0142 si\u0119 w dobrach rodziny \u00a0Giovanellich \/Joanelli\/.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku XX wieku zamek w Niedzicy zosta\u0142 odnowiony. W 1920 roku na mocy decyzji Rady Ambasador\u00f3w wraz z\u00a0okolicznymi wioskami le\u017c\u0105cymi u\u00a0 podn\u00f3\u017ca Pienin, znalaz\u0142 si\u0119 w granicach odrodzonej Polski. By\u0142 to rodzaj terytorialnej rekompensaty za przyznane Czechos\u0142owacji Zaolzie. Salomonowie korzystali sezonowo z zamku do ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej. Budowla by\u0142a bowiem wtedy w z\u0142ym stanie. Miejscowa ludno\u015b\u0107 rozpocz\u0119\u0142a dewastacj\u0119 i\u00a0rozbi\u00f3rk\u0119 mur\u00f3w zamkowych. Na szcz\u0119\u015bcie po wojnie zamek sta\u0142 si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwow\u0105 i\u00a0przekazano go Stowarzyszeniu Historyk\u00f3w Sztuki (1950). P\u00f3\u017aniej nast\u0105pi\u0142a jego odbudowa i\u00a0zabezpieczenie ruin, kt\u00f3re trwa\u0142o 30 lat.<\/p>\n

Le\u017c\u0105c\u0105 u\u00a0pod\u00f3\u017ca zamku, na granicy Pienin i\u00a0 Pog\u00f3rza Spisko-Guba\u0142owskiego wie\u015b zamieszkuje oko\u0142o 1\u00a0600 mieszka\u0144c\u00f3w. Istnia\u0142a ju\u017c w XIII wieku i\u00a0od XIV w. wchodzi\u0142a w sk\u0142ad d\u00f3br zamkowych.<\/p>\n

Z\u00a0zamkiem niedzickim zwi\u0105zana jest bardzo ciekawa legenda o\u00a0 skarbie Ink\u00f3w. Ot\u00f3\u017c pewnego lipcowego wieczoru 1946 roku nazamku przodk\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 Andrzej Benesz, student prawa Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie. Przyby\u0142 tutaj, aby na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 poszuka\u0107 ukryte pono\u0107 w ruinach skarby o\u00a0istnieniu kt\u00f3rych wielokrotnie wspominali cz\u0142onkowie jego rodziny. Po obejrzeniu posiad\u0142o\u015bci, skierowa\u0142 si\u0119 pewnym krokiem ku kamiennym schodkom. Spod jednego z\u00a0 kamiennych blok\u00f3w wygrzeba\u0142 \u0142opat\u0105 poka\u017an\u0105 o\u0142owian\u0105 rur\u0119. W jej \u015brodku znalaz\u0142 utkane z\u00a0rzemieni, inkaskie kipu. Tajemnicza inkaska pami\u0105tka by\u0142a \u015bwiadkiem dramatycznej historii jego rodziny, kt\u00f3ra odegra\u0142a si\u0119 przed ponad trzystu laty. Wtedy zubo\u017ca\u0142y w\u0119gierski szlachcic Sebastian Berzeviczy uda\u0142 si\u0119 na poszukiwanie szcz\u0119\u015bcia, s\u0142awy i\u00a0bogactwa do dalekiej Ameryki Po\u0142udniowej. Tam zakocha\u0142 si\u0119 i\u00a0o\u017ceni\u0142 z\u00a0peruwia\u0144sk\u0105 arystokratyczn\u0105 pi\u0119kno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra urodzi\u0142a mu c\u00f3rk\u0119 o\u00a0imieniu Umina.<\/p>\n

W ko\u0144cu XVIII wieku (1781) wybuch\u0142o w Peru wielkie powstanie przeciwko znienawidzonym przez miejscowych Hiszpanom. Umina wysz\u0142a zam\u0105\u017c za jednego z\u00a0przyw\u00f3dc\u00f3w tego powstania, potomka Ink\u00f3w, Tupac Amaru. Po upadku twierdzy w Cuzco, Umina wraz z\u00a0m\u0119\u017cem, Sebastianem i\u00a0cz\u0119\u015bci\u0105 rodzinnego maj\u0105tku, zd\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 schroni\u0107 we W\u0142oszech. Po zamordowaniu Tupac Amaru, Sebastian z\u00a0 Umin\u0105 i\u00a0wnukiem uda\u0142 si\u0119 do zakupionej za cz\u0119\u015b\u0107 inkaskiego z\u0142ota Niedzicy. Jednak i\u00a0tutaj odnale\u017ali ich hiszpa\u0144scy siepacze. Brutalnie zamordowali peruwia\u0144sk\u0105 ksi\u0119\u017cniczk\u0119, kt\u00f3rej cia\u0142o spocz\u0119\u0142o na zawsze w krypcie zamkowej. Przera\u017cony Sebastian postanowi\u0142 za wszelk\u0105 cen\u0119 uratowa\u0107 \u017cycie rocznego wnuka Antonio Tupac Amaru. Wezwa\u0142\u00a0 wi\u0119c na zamek swojego bratanka Wac\u0142awa Benesz-Berzeviczy, kt\u00f3ry w obecno\u015bci inkaskiej Rady Emisariuszy adoptowa\u0142 syna Uminy. Rodzina Benesz\u00f3w vel Tupac Amaru przekazywa\u0142a sobie z\u00a0 pokolenia na pokolenie przestrog\u0119 o\u00a0nieszcz\u0119\u015bciu, kt\u00f3re ci\u0105\u017cy\u0142o nad rodzinnym maj\u0105tkiem. Z\u00a0obawy o\u00a0\u017cycie nigdy nie uajwniona zosta\u0142a kolejnym potomkom ca\u0142a prawda o\u00a0testamencie Uminy z\u00a01797 roku oraz kipu zawieraj\u0105cym podobno informacje o\u00a0zatopionym w jeziorze Titicaca skarbie Ink\u00f3w. Dopiero praprawnukowi Antonia, Andrzejowi Benesz uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 kipu i\u00a0zabra\u0107 go ze sob\u0105 do Krakowa. Niestety od tego czasu \u015blad po tajemniczym przekazie w\u0119ze\u0142kowym maj\u0105cym wskaza\u0107 dok\u0142adne miejsce ukrycia inkaskiego z\u0142ota si\u0119 ko\u0144czy. Podobno odes\u0142ano go do Peru do analizy archeologicznej, ale czy to prawda \u2013 nie wie nikt.<\/p>\n

Inna ciekawa opowie\u015b\u0107 zwi\u0105zana jest z\u00a0k\u0142\u00f3tliwym ma\u0142\u017ce\u0144stwem ksi\u0119cia Bogus\u0142awa i\u00a0Bruhildy. Dawno temu wspominana para \u017cy\u0142a w murach miejscowego zamku. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo pocz\u0105tkowo by\u0142o szcz\u0119\u015bliwe i\u00a0spokojne. P\u00f3\u017aniej jednak coraz cz\u0119\u015bciej k\u0142\u00f3ci\u0142o si\u0119 o\u00a0cokolwiek. Uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 wzajemnych sprzeczek spowodowa\u0142a, \u017ce par\u0119 ulokowano w wie\u017cy zamkowej. \u0141udzono si\u0119 bowiem nadziej\u0105, \u017ce m\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwo w ko\u0144cu zacznie zachowywa\u0107 przyzwoicie i\u00a0rozs\u0105dnie. Niestety pewnego dnia wybuch\u0142a kolejna awantura podczas kt\u00f3rej uniesiony gniewem Bogus\u0142aw pchn\u0105\u0142 Brunhild\u0119 tak mocno, \u017ce wypad\u0142a przez okno wprost do g\u0142\u0119bokiej studni zamkowej. Bogus\u0142awa ogarn\u0119\u0142a rozpacz. \u017bal i\u00a0wyrzuty sumienia spowodowa\u0142y, \u017ce ca\u0142e dni i\u00a0godziny przesiadywa\u0142 przy studni modl\u0105c si\u0119 i\u00a0b\u0142agaj\u0105c o\u00a0przebaczenie. Pewnego dnia zajrza\u0142 do studni i\u00a0po raz kolejny prosi\u0142 swoj\u0105 \u017con\u0119 o\u00a0przebaczenie: \u201ePrzebacz mi Brunhildo!\u201c. G\u0142ucha dotychczas ciemna otch\u0142a\u0144 niespodziewanie odpowiedzia\u0142a cichym g\u0142osem Brunhildy: \u201ePrzebaczam, ci Bogus\u0142awie … \u0141ysy\u201c.\u00a0 Bogus\u0142aw nie zrozumia\u0142 s\u0142\u00f3w zza grobu. Szczyci\u0142 si\u0119 bowiem pi\u0119knymi i\u00a0d\u0142ugimi w\u0142osami o\u00a0kt\u00f3re bardzo dba\u0142 i\u00a0piel\u0119gnowa\u0142. Dopiero patrz\u0105c na drugi dzie\u0144 rano w lustro zrozumia\u0142 sens us\u0142yszanych wcze\u015bniej s\u0142\u00f3w. Po przebudzeniu si\u0119 nie mia\u0142 na g\u0142owie \u017cadnego w\u0142oska. By\u0142 \u0142ysy niczym kolano!<\/p>\n

Legenda m\u00f3wi, \u017ce m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry w stosunku do swojej ukochanej ma co\u015b na sumieniu a\u00a0wym\u00f3wi jej imi\u0119 przy zamkowej studni, nast\u0119pnego dnia straci wszystkie w\u0142osy na g\u0142owie.<\/p>\n

Podobno nie jeden tego spr\u00f3bowa\u0142 … no i\u00a0\u017ale sko\u0144czy\u0142.<\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
Zamek Niedzica<\/figcaption><\/figure><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zamek Niedzica Na pewno wielu z\u00a0troch\u0119 starszych rodak\u00f3w pami\u0119ta jeszcze pe\u0142ny tajemniczych i zabawnych przyg\u00f3d serial TVP nakr\u0119cony na podstawie ciekawej ksi\u0105\u017cki Adama Bahdaja \u2013 \u201eWakacje z\u00a0duchami\u201c. \u00a0Jego akcja rozgrywa si\u0119 na tajemniczym zamku w Niedzicy. Zamek Niedzica (po s\u0142owacku Nedeca, w\u0119gierski Nedecz), kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 pierwotnie Dunajec, wznosi si\u0119 na wysokiej skale (566 m […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,6,14],"tags":[],"class_list":["post-774","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-krasy-polska","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=774"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/774\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}