<\/p>\n
<\/p>\n
Zabytki drewnianej architektury Zaolzia<\/strong><\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Zaolzie obfituje w mn\u00f3stwo cennych zabytk\u00f3w drewnianej architektury ludowej. Jednym z najstarszych jest stary drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142ek Bo\u017cego Cia\u0142a w miejscowo\u015bci Guty<\/em><\/strong>.<\/p>\n Pierwsza wzmianka o Gutach odnotowana zosta\u0142a w 1305 roku w rejestrze dziesi\u0119ciny wybieranej dla biskupstwa wroc\u0142awskiego. Niewielka wioska przez wieki wchodzi\u0142a w sk\u0142ad d\u00f3br Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego. Wa\u017cnym wydarzeniem w jej historii, by\u0142o otwarcie w 1791 roku, pierwszej szko\u0142y elementarnej. Znaczny rozw\u00f3j miejscowo\u015bci nast\u0105pi\u0142 po 1843 roku, gdy w jej okolicy rozpocz\u0119to wydobycie rudy \u017celaza dla potrzeb pobliskiej wielkiej huty \u017celaza w Trzy\u0144cu. W 1980 roku Guty przy\u0142\u0105czone zosta\u0142y do obszaru miasta Trzyniec (czes. T\u0159inec<\/em>) staj\u0105c si\u0119 jego dzielnic\u0105.<\/p>\n Miejscowo\u015b\u0107 znana jest jednak przede wszystkim ze wspominanego ko\u015bci\u00f3\u0142ka Bo\u017cego Cia\u0142a zbudowanego w 1563 roku. Budowla uwa\u017cana jest za jeden z najstarszych zabytk\u00f3w drewnianej architektury sakralnej Podbeskidzia. Renesansowy ko\u015bci\u00f3\u0142 ufundowany zosta\u0142 w okresie reformacji i do 1654 roku s\u0142u\u017cy\u0142 realizacji potrzeb duchowych licznej grupy miejscowych protestant\u00f3w. P\u00f3\u017aniej przej\u0119ty zosta\u0142 przez katolik\u00f3w. Budynek posiada jedn\u0105 naw\u0119 oraz przybud\u00f3wk\u0119 wie\u017cy \u2013 dzwonnicy o wysoko\u015bci 15 metr\u00f3w. Konstrukcja no\u015bna wykonana zosta\u0142a z mocnych belek, kt\u00f3rych szeroko\u015b\u0107 dochodzi do60 cm. Belki wykonane zosta\u0142y z drewna sosnowego, jod\u0142owego, grabowego i lipowego. Drewno pochodzi z drzew, kt\u00f3rych wiek okre\u015blony zosta\u0142 na prawie 700 lat. Do budowy obiektu, w my\u015bl odpowiedniego zarz\u0105dzenia cesarskiego, nie u\u017cyto ani jednego gwo\u017adzia lub metalowego elementu \u0142\u0105cza. \u015aciany zewn\u0119trzne i wewn\u0119trzne wykonane zosta\u0142y z desek, a wysoki dach w stylu karpackim\u00a0 pokryty zosta\u0142 gontem.<\/p>\n \n Wewn\u0105trz urz\u0105dzono na g\u00f3rze unikalny ch\u00f3r \u2013 oratorium w kszta\u0142cie litery \u201eL\u201d, bogato zdobiony malowanymi renesansowymi ornamentami i rze\u017abami z XVII w. Opr\u00f3cz tego znajduje si\u0119 w nim obraz \u201eWieczerza Pana\u201d, kt\u00f3rego autorstwo przypisuje si\u0119 Jozefowi M\u00e1nesowi (1820-1871), znanemu czeskiemu malarzowi i ilustratorowi z Pragi.<\/p>\n W dzwonnicy znajdowa\u0142y si\u0119 kiedy\u015b trzy dzwony, z kt\u00f3rych dwa zagin\u0119\u0142y gdzie\u015b w okresie drugiej wojny \u015bwiatowej. Zachowa\u0142 si\u0119 tylko najwi\u0119kszy i najstarszy z nich z 1565 roku o wadze 80 kilogram\u00f3w i \u015brednicy 50\u00a0 cm. Ten, na pocz\u0105tku 2001 roku. zosta\u0142 ukradziony, lecz na szcz\u0119\u015bcie odnalaz\u0142 si\u0119, chocia\u017c bez serca, przy drodze ko\u0142o Trzy\u0144ca i po naprawie powr\u00f3ci\u0142 na swoje miejsce.<\/p>\n Mimo ponad pi\u0119ciu wiek\u00f3w istnienia, ko\u015bci\u00f3\u0142 w Gutach nadal s\u0142u\u017cy wiernym i odbywaj\u0105 si\u0119 w nim nabo\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n W po\u0142o\u017conej niedaleko Bystrzycy nad Olz\u0105<\/em><\/strong> (czes. Byst\u0159ice nad Ol\u0161\u00ed<\/em>) zobaczy\u0107 mo\u017cna inny drewniany zabytek architektury sakralnej, katolicki ko\u015bci\u00f3\u0142ek Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego. Pierwotna budowla zbudowana zosta\u0142a w ko\u0144cu XVI w. w stylu renesansowym. S\u0142u\u017cy\u0142a\u00a0 wiernym kilka wiek\u00f3w. Niestety, z\u00a0 up\u0142ywem czasu jej stan techniczny pogarsza\u0142 si\u0119. W ko\u0144cu zdecydowano si\u0119 na rozbi\u00f3rk\u0119 ko\u015bcio\u0142a i wybudowanie na jego miejscu nowej budowli. Sta\u0142o si\u0119 tak w 1897 roku. Od wtedy drewniany budynek pokryty gontem posiada p\u00f3\u017anoromantyczny kszta\u0142t oraz drewnian\u0105 wie\u017c\u0119 z blaszanym he\u0142mem w kszta\u0142cie ostros\u0142upa. Wn\u0119trze posiada wystr\u00f3j z prze\u0142omu XIX i XX wieku, z wyj\u0105tkiem renesansowego tr\u00f3jskrzyd\u0142owego o\u0142tarza, kt\u00f3ry przypuszczalnie zachowa\u0142 si\u0119 z pierwotnego ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n Warto wiedzie\u0107, \u017ce Bystrzyca wzmiankowana by\u0142a po raz pierwszy w dokumencie z 1423 roku. Od 1984 dzia\u0142a tutaj zesp\u00f3\u0142 folklorystyczny \u201eBystrzyca\u201d reprezentuj\u0105cy miejscowy folklor podbeskidzki. W swoim bogatym repertuarze posiada r\u00f3wnie\u017c suity ta\u0144c\u00f3w polskich (rzeszowskie, ta\u0144ce g\u00f3rali \u017cywieckich, kujawiak,\u00a0 oberek, polonez), ta\u0144ce czeskie, ukrai\u0144skie oraz s\u0142owackie (suita wschodnios\u0142owacka i myjawska). Zesp\u00f3\u0142 wyst\u0119powa\u0142 kilkakrotnie za granic\u0105, m.in. w Polsce, na S\u0142owacji, we Francji, Niemczech.<\/p>\n Oko\u0142o pi\u0119ciu kilometr\u00f3w od Bystrzycy znajduje si\u0119 miejscowo\u015b\u0107 Nydek<\/em><\/strong> (czes. N\u00fddek<\/em>), kt\u00f3rej istnienie odnotowane zosta\u0142o po raz pierwszy w 1430 roku. Na obrze\u017cach miejscowo\u015bci zbudowany zosta\u0142 w 1576 roku drewniany jednonawowy ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja. Zbudowali go miejscowi protestanci (ewangelicy) na podstawie w\u0142a\u015bciwego przywileju, aby nie musieli chodzi\u0107 na nabo\u017ce\u0144stwa do s\u0105siednej, ale troch\u0119 odleg\u0142ej W\u0119dryni. W 1654 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 przeszed\u0142 w posiadanie katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy w 1768 roku przeprowadzili jego gruntown\u0105 odnow\u0119. Nie ostatni\u0105 zreszt\u0105, poniewa\u017c remonty budowli odby\u0142y si\u0119 jeszcze p\u00f3\u017aniej, w 1894, 1910, 1934 i latach 90. XX wieku. Prawie ka\u017cda odnowa zwi\u0105zana by\u0142a z przer\u00f3bk\u0105, wi\u0119c\u00a0 nic dziwnego, \u017ce z pierwotnego kszta\u0142tu budowli pozosta\u0142o niewiele.<\/p>\n Wewn\u0105trz natomiast, przy wej\u015bciu, znajduje si\u0119 interesuj\u0105cy dokument jednego z ostatnich Piast\u00f3w cieszy\u0144skich, dotycz\u0105cy lokalizacji ko\u015bcio\u0142a oraz zabytkowy drewniany krzy\u017c.<\/p>\n B\u0119d\u0105c na Ziemi Cieszy\u0144skiej warto wi\u0119c zajrze\u0107 do zaolzia\u0144skich Gut, Bystrzycy i Nydka, aby na w\u0142asne oczy obejrze\u0107\u00a0 zabytkowe obiekty sakralne Podbeskidzia.<\/p>\n Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zabytki drewnianej architektury Zaolzia \u00a0 Zaolzie obfituje w mn\u00f3stwo cennych zabytk\u00f3w drewnianej architektury ludowej. Jednym z najstarszych jest stary drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142ek Bo\u017cego Cia\u0142a w miejscowo\u015bci Guty. Pierwsza wzmianka o Gutach odnotowana zosta\u0142a w 1305 roku w rejestrze dziesi\u0119ciny wybieranej dla biskupstwa wroc\u0142awskiego. Niewielka wioska przez wieki wchodzi\u0142a w sk\u0142ad d\u00f3br Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego. Wa\u017cnym wydarzeniem w […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-798","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=798"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/798\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}