{"id":813,"date":"2012-10-28T18:22:41","date_gmt":"2012-10-28T16:22:41","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=813"},"modified":"2014-10-02T12:24:23","modified_gmt":"2014-10-02T10:24:23","slug":"cintorin-bez-hrobov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/cintorin-bez-hrobov\/","title":{"rendered":"Cintor\u00edn bez hrobov"},"content":{"rendered":"


\n<\/p>\n

Cmentarz bez grob\u00f3w<\/h1>\n

 <\/p>\n

W\u0119druj\u0105c po szlakach turystycznych w s\u0142owackich Tatrach Wysokich, nie spos\u00f3b omin\u0105\u0107 Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr, znajduj\u0105cego si\u0119 w pobli\u017cu tatrza\u0144skiego stawu Popradsk\u00e9 pleso (Staw Popradzki).<\/p>\n

Warto wiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku, na r\u00f3\u017cnych miejscach w Tatrach, pojawia\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142y tablice upami\u0119tniaj\u0105ce \u015bmier\u0107 turyst\u00f3w \u2013 ofiar g\u00f3r. Tablice takie umieszczali najcz\u0119\u015bciej cz\u0142onkowie rodzin lub przyjaciele tragicznie zmar\u0142ych. Wygl\u0105d niekt\u00f3rych tablic z\u00a0punktu widzenia estetyki i miejsca umieszczania, budzi\u0142 cz\u0119sto sporo zastrze\u017ce\u0144. Cz\u0119stokro\u0107 \u017ale umieszczona tablica dzia\u0142a\u0142a negatywnie na psychik\u0119 odwiedzaj\u0105cych Tatry. Ze wzgl\u0119du na te powody, Komisja Tatrza\u0144ska,\u00a0 utworzona przy klubie Turyst\u00f3w Czecho \u2013 S\u0142owackich, podj\u0119\u0142a ide\u0119 akademickiego malarza Otakara \u0160t\u00e1fla <\/strong>(1884\u20131945), kt\u00f3ry w tym okresie, razem ze swoim wsp\u00f3lnikiem dzier\u017cawi\u0142 schronisko przy Popradskom plesie, aby pami\u0105tkowe tablice tatrza\u0144skich ofiar pozbiera\u0107 z\u00a0g\u00f3r i\u00a0umie\u015bci\u0107 na jednym, odpowiednio wybranym i\u00a0przygotowanym pod tym wzgl\u0119dem miejscu. Do realizacji tego zamiaru przygotowano estetycznie Symboliczny Cmentarz<\/em> w Mengusovskej doline (Dolinie Mi\u0119guszowickiej)<\/em>, w limbowym gaju pod wierzcho\u0142kiem Ostrva<\/em>. Cmentarz za\u0142o\u017cono w lipcu 1936 r., wed\u0142ug projektu jego ideowego tw\u00f3rcy \u0160t\u00e1fla oraz architekta Roberta Vosyka, in\u017cyniera z\u00a0Popradu. Dosy\u0107 wysokie koszty, zwi\u0105zane z\u00a0jego zbudowaniem\u00a0 i\u00a0urz\u0105dzeniem, by\u0142y pokrywane z\u00a0dobrowolnych datk\u00f3w i\u00a0dar\u00f3w finansowych, pochodz\u0105cych od r\u00f3\u017cnych filantrop\u00f3w, rodzin ofiar i\u00a0zwolennik\u00f3w budowy. Przestrzeni cmentarza nadano form\u0119 parkow\u0105, w kt\u00f3rej wok\u00f3\u0142 stylowo zbudowanej i urz\u0105dzonej w centrum kapliczki, umieszczono tablice upami\u0119tniaj\u0105ce ofiary tragedii i wyrze\u017abione w drewnie krzy\u017ce, kt\u00f3re\u00a0 wykona\u0142 <\/strong>Jozef Fekia\u010d \u2013 \u0160umn\u00fd (1905 \u2013 1944), ludowy artysta z\u00a0Detvy. W 1940 r. urz\u0105dzanie cmentarza dobieg\u0142o ko\u0144ca i udost\u0119pniony zosta\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwu. Przes\u0142anie tego wyj\u0105tkowego i jedynego swego rodzaju na \u015bwiecie cmentarza, gdzie nie grzebie si\u0119 zmar\u0142ych okre\u015bla jego motto:<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eMartwym na pami\u0105tk\u0119 – \u017cywym na przestrog\u0119 !\u201c<\/h2>\n
\"\"<\/a>
Legendarny przewodnik i ratownik tatrza\u0144ski Klimek Bachleda (1849-1910) ma te\u017c pod Ostrvou sw\u00f3j symboliczny gr\u00f3b<\/figcaption><\/figure>\n

Szkoda, \u017ce powy\u017csze s\u0142owa nie zawsze docieraj\u0105 do wszystkich. By\u0107 mo\u017ce, mniej by\u0142oby niepotrzebnych tragedii i czasami bezmy\u015blnych wypraw, kt\u00f3re cz\u0119stokro\u0107 zbytecznie zatrudniaj\u0105 ratownik\u00f3w g\u00f3rskich. Niestety ofiar g\u00f3r jest ju\u017c sporo. Do ko\u0144ca pa\u017adziernika 2012 roku na ska\u0142ach symbolicznego cmentarza pod Ostrvou umieszczonych by\u0142o ju\u017c 325 pami\u0105tkowych tablic, zawieraj\u0105cych 463 nazwisk ofiar Tatr i\u00a0innych wysokich g\u00f3r. To tylko niewielka cz\u0119\u015b\u0107 z\u00a0tych, kt\u00f3rych \u017cycie zako\u0144czy\u0142y wspinaczki w g\u00f3rach. Niestety, ich liczba corocznie wzrasta.<\/p>\n

W ostatni\u0105 sobot\u0119 pa\u017adziernika tego roku podczas corocznej uroczysto\u015bci dla uczczenia pami\u0119ci ofiar g\u00f3r, przyb\u0119dzie kolejnych siedem nowych tabliczek, w tym r\u00f3wnie\u017c z\u00a0nazwiskiem Wandy Rutkiewicz \u2013 B\u0142aszkiewicz (1943-1992), wybitnej polskiej himalaistki, kt\u00f3ra zagin\u0119\u0142a przed dwudziestu laty przy wspinaczce na Kanczendzong\u0119.<\/p>\n

Warto doda\u0107, \u017ce w 1969 r. zacz\u0105\u0142 obowi\u0105zywa\u0107 nowy regulamin \u2013 statut cmentarza, wed\u0142ug kt\u00f3rego, projekt tablicy pami\u0105tkowej cz\u0142onkowie rodziny zmar\u0142ego musz\u0105 przed\u0142o\u017cy\u0107 do zatwierdzenia trzyosobowej komisji, kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0cz\u0142onk\u00f3w miejscowych w\u0142adz, dyrekcji Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego TANAP-u i\u00a0Horskej z\u00e1chrannej slu\u017eby. Komisja podejmuje decyzje dotycz\u0105ce projektu i\u00a0ustala warunki jego realizacji w oparciu o\u00a0statut.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cmentarz bez grob\u00f3w   W\u0119druj\u0105c po szlakach turystycznych w s\u0142owackich Tatrach Wysokich, nie spos\u00f3b omin\u0105\u0107 Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr, znajduj\u0105cego si\u0119 w pobli\u017cu tatrza\u0144skiego stawu Popradsk\u00e9 pleso (Staw Popradzki). Warto wiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku, na r\u00f3\u017cnych miejscach w Tatrach, pojawia\u0107 si\u0119 zacz\u0119\u0142y tablice upami\u0119tniaj\u0105ce \u015bmier\u0107 turyst\u00f3w \u2013 ofiar g\u00f3r. Tablice takie umieszczali […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-813","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/813\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}