<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
Jak sama wspomina, „za m\u0142odu rada by\u0142a strzela\u0107 i zawsze miewa\u0142a pistolety“. Sama zarabia\u0142a na swoje \u017cycie, klejnoty i luksusy. Mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce „gdzie diabe\u0142 nie m\u00f3g\u0142, tam Pilsztynow\u0105 pos\u0142a\u0142“.<\/p>\n
Nie wiemy dok\u0142adnie, jakiej by\u0142a urody, bo drugi m\u0105\u017c zeszpeci\u0142 j\u0105, podczas pr\u00f3by jej otrucia. Podobno wszelkie defekty potem ust\u0105pi\u0142y, zosta\u0142a jednak bez niekt\u00f3rych z\u0119b\u00f3w.<\/p>\n
Panna doktorka<\/p>\n
Regina Salomea Rusiecka urodzi\u0142a si\u0119 na Nowogr\u00f3dczy\u017anie w 1718 roku. Pochodzi\u0142a z katolickiej, drobnoszlacheckiej rodziny. Panna nie mia\u0142a wtedy raczej szans na gruntowne wykszta\u0142cenie, nauczy\u0142a si\u0119 wi\u0119c tylko czyta\u0107 i pisa\u0107. T\u0119, i tak szcz\u0105tkow\u0105 edukacj\u0119 przerwa\u0142o… ma\u0142\u017ce\u0144stwo.<\/p>\n
Czternastoletnia Regina zosta\u0142a wydana za znanego niemieckiego lekarza i okulist\u0119, luteranina, Jakuba Halpira. Od tego zwi\u0105zku wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o…<\/p>\n
Halpir praktykowa\u0142 w Stambule, wi\u0119c zaraz po \u015blubie Regina opu\u015bci\u0142a rodzinne strony i wyjecha\u0142a razem z m\u0119\u017cem. Jakub by\u0142 znakomitym lekarzem, przy nim m\u0142odziutka Regina poznawa\u0142a podstawy teorii i praktyki lekarskiej, w tym okulistyki.<\/p>\n
Kiedy m\u0105\u017c zaniem\u00f3g\u0142 na skurcze mi\u0119\u015bni, leczy\u0142 go, znajduj\u0105cy si\u0119 w tureckiej niewoli, w\u0142oski kolega po fachu. On jeszcze bardziej poszerzy\u0142 wiedz\u0119 Reginy, podarowa\u0142 jej te\u017c kilka podr\u0119cznik\u00f3w medycyny i nauczy\u0142 \u0142aciny, kt\u00f3ra by\u0142a niezb\u0119dna przy wypisywaniu recept.<\/p>\n
Ma\u0142\u017ce\u0144stwo z doktorem Halpirem nie by\u0142o udane. On, naukowiec i \u015bwiat\u0142y luteranin patrzy\u0142 trze\u017awym okiem na otaczaj\u0105cy go \u015bwiat. Ona, mimo nabytej przy m\u0119\u017cu wiedzy, nadal wierzy\u0142a w astrologi\u0119, gus\u0142a, czary, a nawet sztuki czarnoksi\u0119skie.<\/p>\n
W swoich pami\u0119tnikach pisa\u0142a o m\u0119\u017cu: „Trudno mu to wm\u00f3wi\u0107, \u017ce przez czary mo\u017ce cz\u0142ek i umrze\u0107“. Cho\u0107 owocem zwi\u0105zku by\u0142a c\u00f3rka, Konstancja, ma\u0142\u017conkowie rzadko znajdowali wsp\u00f3lny j\u0119zyk.<\/p>\n
Pewnego dnia, po kolejnej domowej awanturze, rozgniewany doktor Halpir porzuci\u0142 \u017con\u0119, zostawiaj\u0105c jej jedynie skromn\u0105 rent\u0119. Co zosta\u0142o siedemnastoletniej Reginie? Postanowi\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do Polski.<\/p>\n
Wkr\u00f3tce dotar\u0142a do niej wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci m\u0119\u017ca. Zacz\u0119\u0142a prowadzi\u0107 w\u0142asn\u0105 praktyk\u0119. Do pacjent\u00f3w podchodzi\u0142a intuicyjnie, po terapii modli\u0142a si\u0119 o ich powr\u00f3t do zdrowia.<\/p>\n
Kiedy\u015b widzia\u0142a, jak wiejska akuszerka odbiera\u0142a por\u00f3d u kobiety, kt\u00f3ra ju\u017c poroni\u0142a kilka razy. Kiedy dziecko przysz\u0142o na \u015bwiat martwe, przykry\u0142a je mis\u0105 do wyrabiania ciasta, pomodli\u0142a si\u0119, zdj\u0119\u0142a mis\u0119 i szcz\u0119\u015bliwie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niemowl\u0119 \u017cyje. Sama z powodzeniem zastosowa\u0142a t\u0119 metod\u0119 podczas przyjmowania porodu.<\/p>\n
nnym razem w Stambule leczy\u0142a 22-letniego syna podskarbiego koronnego, modl\u0105c si\u0119 \u017carliwie. W swej ksi\u0119dze pisa\u0142a: „I tak ja wzi\u0105wszy P. Boga na pomoc wzi\u0119\u0142am w kuracj\u0119 tego pacjenta. Zrobi\u0142am mu kataplazmy na g\u0142ow\u0119 i twarz, bo do wewn\u0119trznego za\u017cywania nie mo\u017cna by\u0142o nic da\u0107, bo j\u0119zyk by\u0142 z g\u0119by wysadzony. (\u2026) I tak mnie pan Jezus pom\u00f3g\u0142, \u017cem tego pacjenta swego doskonale wykurowa\u0142a we dni 40“. C\u00f3\u017c, mo\u017cna i tak…<\/p>\n
Nie jestem szpiegiem<\/p>\n
M\u0142oda, siedemnastoletnia wdowa zwraca\u0142a na siebie uwag\u0119 m\u0119\u017cczyzn. Pr\u00f3bowa\u0142 j\u0105 uwie\u015b\u0107 J\u00f3zef Rakoczy, ksi\u0105\u017c\u0119 siedmiogrodzki, przed natarczywo\u015bci\u0105 kt\u00f3rego musia\u0142a ucieka\u0107. Chc\u0105c si\u0119 zem\u015bci\u0107, odrzucony admirator oskar\u017cy\u0142 dziewczyn\u0119 o szpiegostwo, a za to grozi\u0142a pewna \u015bmier\u0107.<\/p>\n
Regina uciek\u0142a przed nim do tureckiego Ruszczuku (dzi\u015b Ruse w Bu\u0142garii). Jak sama pisa\u0142a, „by zby\u0107 si\u0119 niepotrzebnego amorata (\u2026) po cichu naj\u0119\u0142am sobie ma\u0142y okr\u0119cik i pojecha\u0142am do Ruszczuku Dunajem. Ale\u017c nie mog\u0142am si\u0119 z tym rozs\u0142awi\u0107, \u017ce jad\u0119 (\u2026) nie wzi\u0119\u0142am paszportu z tej boja\u017ani, \u017ceby si\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119 Rakoczy nie dowiedzia\u0142 o mnie i \u017ceby mnie nie przeszkodzi\u0142 w tej podr\u00f3\u017cy“. Tylko przypadek sprawi\u0142, \u017ce uda\u0142o si\u0119 jej wyj\u015b\u0107 ca\u0142o z opresji.<\/p>\n
Do Ruszczuku przyby\u0142 w\u0142a\u015bnie basza Ahmet-aga, turecki podskarbi koronny. Jego 22-letni syn by\u0142 ci\u0119\u017cko chory. Regina Salomea poskar\u017cy\u0142a si\u0119 dostojnikowi: „Mi\u0142o\u015bciwy panie, nigdy temu nie wierz, \u017cebym ja mia\u0142a by\u0107 szpiegiem w tak m\u0142odym wieku… A sk\u0105d\u017ce na mnie ta kalumnia?“<\/p>\n
Basza chcia\u0142, by znana ju\u017c lekarka uzdrowi\u0142a mu syna. Kaza\u0142 wi\u0119c uwolni\u0107 j\u0105 od wszelkich zarzut\u00f3w i na dodatek, sprowadzi\u0107 do swojego pa\u0142acu. Gdy Regina Salomea w 40 dni przywr\u00f3ci\u0142a do zdrowia syna tureckiego dostojnika, ten natychmiast obieca\u0142 da\u0107 jej „tak mocn\u0105 protekcj\u0119, \u017ceby si\u0119 ju\u017c nic nikogo nie ba\u0142a“.<\/p>\n
Uzdrowienie syna su\u0142ta\u0144skiego dostojnika przysporzy\u0142o jej mo\u017cnych przyjaci\u00f3\u0142. Tak si\u0119 tym ws\u0142awi\u0142a, \u017ce j\u0105 „za najlepsz\u0105 doktork\u0119 mi\u0119li wsz\u0119dzie w okoliczno\u015bci“.<\/p>\n
Regina z pasj\u0105 leczy\u0142a pacjent\u00f3w, pilnie zapisuj\u0105c w swym prywatnym dzienniku przepisane przez siebie kuracje i ich terapeutyczne efekty. Wyniki swoich bada\u0144 zamierza\u0142a kiedy\u015b opublikowa\u0107. Autorka og\u0142osi\u0142a si\u0119 przy tym doktorem medycyny i okulistyki.<\/p>\n
Regina idzie za rozpustnika<\/p>\n
By\u0142a teraz s\u0142awna, a dzi\u0119ki temu szybko zacz\u0119\u0142a zarabia\u0107 ogromne pieni\u0105dze. Powt\u00f3rnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c, tym razem \u015bwiadomie, za je\u0144ca, kt\u00f3rego dwa lata wcze\u015bniej wykupi\u0142a z tureckiej niewoli. Mia\u0142a wtedy 21 lat.<\/p>\n
J\u00f3zef Fortunat de Pilsztyn by\u0142 chor\u0105\u017cym hetmana litewskiego, ksi\u0119cia Micha\u0142a Radziwi\u0142\u0142a. Razem z m\u0119\u017cem zamieszka\u0142a na dworze ksi\u0105\u017c\u0119cym w litewskim Nie\u015bwie\u017cu.<\/p>\n
Wkr\u00f3tce wyjecha\u0142a do Petersburga, gdzie dzi\u0119ki swym umiej\u0119tno\u015bciom, znalaz\u0142a si\u0119 na carskim dworze, w najbli\u017cszym otoczeniu cesarzowej Rosji, Anny Iwan\u00f3wny. Tam pomy\u015blnie wyleczy\u0142a c\u00f3rk\u0119 ksi\u0119\u017cnej Czerkaskiej z uporczywych zawrot\u00f3w g\u0142owy.<\/p>\n
Niewidomej od czternastu lat dziewczynie usun\u0119\u0142a skutecznie katarakt\u0119 specjalnym „przyrz\u0105dem“. Cesarzowa, ku zazdro\u015bci nadwornych lekarzy, zdecydowa\u0142a, by Regina Salomea Pilsztynowa zamieszka\u0142a w jej pa\u0142acu.<\/p>\n
Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce drugie ma\u0142\u017ce\u0144stwo b\u0119dzie udane. A jednak nie. Mimo, \u017ce Pilsztynowie mieli dw\u00f3ch syn\u00f3w, ich zwi\u0105zek nie by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy. Regina, znudzona \u017cyciem na ksi\u0105\u017c\u0119cym dworze zdecydowa\u0142a si\u0119 porzuci\u0107 m\u0119\u017ca i odda\u0107 si\u0119 temu, co by\u0142o od dawna tre\u015bci\u0105 jej \u017cycia \u2013 podr\u00f3\u017com i praktyce medycznej.<\/p>\n
Decyzj\u0119 o odej\u015bciu przyspieszy\u0142 fakt, \u017ce „m\u0105\u017c, utracjusz i rozpustnik, wiar\u0119 jej z\u0142ama\u0142“. Raz nawet pr\u00f3bowa\u0142 j\u0105 otru\u0107, zadaj\u0105c trucizn\u0119 tak okrutn\u0105, \u017ce \u2013 jak powiada \u2013 „z\u0119by mnie powypadali, w\u0142osy oble\u017ali, paznokcie schropowacieli, nawet wszystka sk\u00f3ra si\u0119 ze mnie z\u0142upi\u0142a“. Mimo i\u017c „defekty“ wkr\u00f3tce min\u0119\u0142y miarka si\u0119 jednak przebra\u0142a.<\/p>\n
Ca\u0142e „to zam\u0119\u015bcie ko\u015bci\u0105 mi gardle stoi i \u015bwiat mi obmierz\u0142“ \u2013 wspomina\u0142a. W 1743 roku rozsta\u0142a si\u0119 w ko\u0144cu m\u0119\u017cem i zosta\u0142a z dwoma synami. Odt\u0105d o m\u0119\u017cu ju\u017c nigdy nie wspomnia\u0142a. Nie znaczy\u0142o to jednak, \u017ce zamierza\u0142a by\u0107 sama. Powoli zaczyna\u0142 si\u0119 kolejny, r\u00f3wnie burzliwy jak poprzednie, zwi\u0105zek.<\/p>\n
Teraz zwi\u0105za\u0142a si\u0119 z tajemniczym, m\u0142odszym od niej o siedem lat kawalerem. Oczarowana „amoratem“, kt\u00f3rego opisuje w pami\u0119tnikach jedynie inicja\u0142ami „J.M.C.Z.“, pozwala\u0142a si\u0119 bezwstydnie wyzyskiwa\u0107. Dawa\u0142a mu pieni\u0105dze na r\u00f3\u017cne oszuka\u0144cze pomys\u0142y, a on wykorzystywa\u0142 jej \u0142atwowierno\u015b\u0107.<\/p>\n
Dosz\u0142o nawet do tego, \u017ce powierzy\u0142a mu na kilka miesi\u0119cy opiek\u0119 nad swoimi synami, gdy wyjecha\u0142a do Lwowa. Efektem tej lekkomy\u015blno\u015bci by\u0142a \u015bmier\u0107 starszego z nich.<\/p>\n
„Amorat“ \u2013 jak pisa\u0142a \u2013 „rad by\u0142 popija\u0107 i z dziewk\u0105 \u017cartowa\u0107 (\u2026) dlatego dzieci\u0119 to zamyka\u0142 do ciemnego sklepu przez trzy miesi\u0105ce i zapomina\u0142 o nim, \u017ce mu czasem we trzy dni ledwie chleba dawa\u0142 i tak to dzieci\u0119 na go\u0142ej ziemi le\u017ca\u0142o, przestraszy\u0142o si\u0119, spuch\u0142o i z tego umar\u0142o“.<\/p>\n
Syn Reginy mia\u0142 wtedy dziewi\u0119\u0107 lat i wi\u0119cej ponad to zdanie Pilsztynowa nie po\u015bwi\u0119ci\u0142a jego odej\u015bciu w swoich wspomnieniach. Sprawa trafi\u0142a nawet do s\u0105du, ale „amorat“ uciek\u0142 przed aresztem do klasztoru w Kamie\u0144cu. Tam spotka\u0142 si\u0119 te\u017c z Pilsztynow\u0105, kt\u00f3ra… wybaczy\u0142a mu winy i wycofa\u0142a oskar\u017cenie.<\/p>\n
Raj na ziemi<\/p>\n
Po tragicznych chwilach, przyszed\u0142 czas na Wielk\u0105 Przygod\u0119. Regina podr\u00f3\u017cowa\u0142a po ca\u0142ej Europie. By\u0142a chyba pierwsz\u0105 kobiet\u0105 z Polski, kt\u00f3ra odby\u0142a niejedn\u0105 morsk\u0105 podr\u00f3\u017c.<\/p>\n
Pisa\u0142a o tym potem: „Je\u015bli kto\u015b si\u0119 morza boi, to jest dziecinna boja\u017ali i \u015bmiechu godna. Ja, b\u0119d\u0105c bia\u0142og\u0142ow\u0105, jakem kilka razy na morzu by\u0142a, lecz mi nic z \u0142aski Boga Najwy\u017cszego [si\u0119] nie sta\u0142o“.<\/p>\n
Innym zn\u00f3w razem, gdy by\u0142a proszona przez tureckiego pana, Hadzy Sulimana Ag\u0119, o kuracj\u0119 oczu, wynaj\u0119\u0142a statek by dotrze\u0107 do niego, a „trzeba morzem jecha\u0107 by\u0142o dwa dni“.<\/p>\n
Pech chcia\u0142, \u017ce podr\u00f3\u017c morska zaj\u0119\u0142a a\u017c jedena\u015bcie dni, a gdy tylko Pilsztynowa osi\u0105gn\u0119\u0142a cel podr\u00f3\u017cy, p\u0142yn\u0105cy w drog\u0119 powrotn\u0105, statek zaton\u0105\u0142, odbiwszy ledwie od brzegu,. I tym razem opatrzno\u015b\u0107 czuwa\u0142a nad dzieln\u0105 kobiet\u0105.<\/p>\n
Podczas woja\u017cy nie waha\u0142a si\u0119 przebiera\u0107 w m\u0119ski str\u00f3j. Kiedy zosta\u0142a napadni\u0119ta przez rozb\u00f3jnik\u00f3w, wmawia\u0142a im, \u017ce wcale nie jest kobiet\u0105. Uwielbia\u0142a luksus, przepych, bogactwo. Zwiedzi\u0142a Wo\u0142oszczyzn\u0119, Albani\u0119, Macedoni\u0119 i Grecj\u0119. W Serbii towarzyszy\u0142a armii tureckiej walcz\u0105cej z Austri\u0105.<\/p>\n
By\u0142a osobist\u0105 lekark\u0105 przebywaj\u0105cego na wygnaniu w Bu\u0142garii chana krymskiego, a w Wiedniu zosta\u0142a lekark\u0105 ambasadora Turcji. Przew\u0119drowa\u0142a te\u017c ca\u0142y niemal Egipt.<\/p>\n
By\u0142a nienasycona. Skrupulatnie egzekwowa\u0142a nale\u017cno\u015bci za przeprowadzone kuracje, ale zaj\u0119\u0142a si\u0119 tak\u017ce wykupywaniem je\u0144c\u00f3w wojennych. Traktowa\u0142a to jako zyskown\u0105 lokat\u0119 swojego kapita\u0142u. Miesza\u0142a si\u0119 w handel winem i bakaliami, amorant musia\u0142 sporo kosztowa\u0107.<\/p>\n
W czasie pobytu w Stambule zosta\u0142a nadworn\u0105 lekark\u0105 w su\u0142ta\u0144skim haremie. Znalaz\u0142a nareszcie swoje miejsce w \u015bwiecie. O ile pobyt na carskim dworze w Petersburgu nie przypad\u0142 jej zbytnio do gustu, Turcja j\u0105 oczarowa\u0142a.<\/p>\n
Zna\u0142a dobrze tamtejszy j\u0119zyk i mia\u0142a tam wielu mo\u017cnych przyjaci\u00f3\u0142. Su\u0142ta\u0144ski dw\u00f3r wydawa\u0142 jej si\u0119 rajem na ziemi. A poniewa\u017c by\u0142a wyj\u0105tkowo skuteczna, leczy\u0142 si\u0119 u niej ca\u0142y wielki \u015bwiat tureckiej stolicy.<\/p>\n
\u017bony i c\u00f3rki su\u0142ta\u0144skich dostojnik\u00f3w nie mog\u0142y by\u0107 badane przez m\u0119\u017cczyzn. Tak trafi\u0142a do niedost\u0119pnego dla niewiernych su\u0142ta\u0144skiego haremu, o kt\u00f3rym pisa\u0142a w swych pami\u0119tnikach \u2013 „Jest w Stambule miejsce, Eski Seraj, to jest, gdzie \u017cony i s\u0142u\u017cebnice pierwszych cesarz\u00f3w mieszkaj\u0105, i te s\u0105 na \u015bwiecie prawdziwe niewolnice, bo do \u015bmierci tam siedzie\u0107 musz\u0105“.<\/p>\n
Szlachcianka emancypantka<\/p>\n
Kt\u00f3ra z kobiet potrafi\u0142a XVIII wieku z tak\u0105 determinacj\u0105 realizowa\u0107 wyznaczone sobie cele? Regina Salomea Pilsztynowa najwyra\u017aniej nie mia\u0142a ochoty, by trzyma\u0107 si\u0119 konwenans\u00f3w swojej epoki. C\u00f3\u017c dziwnego, \u017ce jeszcze za swojego \u017cycia uznawana by\u0142a za jedn\u0105 z najbardziej nieprzeci\u0119tnych postaci dawnej Polski.<\/p>\n
Pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 biegle broni\u0105 paln\u0105, gdy raz przysz\u0142o jej broni\u0107 si\u0119 od uzbrojonego w pistolet tureckiego zb\u00f3ja, ze \u015bmiechem wyj\u0119\u0142a par\u0119 krucic nabitych z kieszeni i rzek\u0142a do niego: „I mnie stanie na proch dla przys\u0142ugi wa\u0107pana. Oddaj wa\u0107pan, co mnie nale\u017cy, a potem niech b\u0119dzie, co Pan B\u00f3g da!“<\/p>\n
Owocem jej burzliwych prze\u017cy\u0107 jest pami\u0119tnik jej autorstwa zatytu\u0142owany „Proceder podr\u00f3\u017cy i \u017cycia mego awantur“. Autorka pisze w nim „Na cze\u015b\u0107 i chwa\u0142\u0119 Panu Bogu w \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy Jedynemu ofiaruj\u0119 wszystko z\u0142e i dobre, co mia\u0142am i wycierpia\u0142am, i mam mie\u0107, i b\u0119d\u0119, wszystko to dla zas\u0142ugi nieba ofiaruj\u0119, jak te\u017c t\u0119 b\u0142ah\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0119 umy\u015bli\u0142am moj\u0105 w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0105 wypisa\u0107 i moim w\u0142asnym kosztem poda\u0107 do druku\u2026“<\/p>\n
Podpisa\u0142a swe dzie\u0142o jako „medycyny doktorka i okulistka Regina Salomea Makowska“. Sk\u0105d pochodzi\u0142o to nazwisko \u2013 do dzi\u015b nie wiadomo. By\u0107 mo\u017ce jest to \u015blad tajemniczego „amorata“ J.M.C.Z. \u2013 jedynej chyba, prawdziwej mi\u0142o\u015bci Reginy Salomei z Rusieckich Pilsztynowej.<\/p>\n
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0 Jak sama wspomina, „za m\u0142odu rada by\u0142a strzela\u0107 i zawsze miewa\u0142a pistolety“. Sama zarabia\u0142a na swoje \u017cycie, klejnoty i luksusy. Mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce „gdzie diabe\u0142 nie m\u00f3g\u0142, tam Pilsztynow\u0105 pos\u0142a\u0142“. Nie wiemy dok\u0142adnie, jakiej by\u0142a urody, bo drugi m\u0105\u017c zeszpeci\u0142 j\u0105, podczas pr\u00f3by jej otrucia. Podobno wszelkie defekty potem ust\u0105pi\u0142y, zosta\u0142a jednak bez […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-86","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poliaci-vo-svete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}