{"id":93,"date":"2012-08-10T06:58:44","date_gmt":"2012-08-10T06:58:44","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=93"},"modified":"2012-08-10T06:58:44","modified_gmt":"2012-08-10T06:58:44","slug":"aleksander-wolszczan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/aleksander-wolszczan\/","title":{"rendered":"Aleksander Wolszczan"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><!--:--><!--:pl-->W 1969 r. uko\u0144czy\u0142 Uniwersytet Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. W 1973 przebywa\u0142 na sta\u017cu w Instytucie Radioastronomii Maksa Plancka w Bonn. W 1975 na macierzystej uczelni uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora fizyki za prac\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 pulsarom. Od 1982 na sta\u0142e za granic\u0105.<\/p>\n<p>We wrze\u015bniu 1990 roku za pomoc\u0105 radioteleskopu w Arecibo (Portoryko) odkry\u0142 pierwsze 3 planety poza Uk\u0142adem S\u0142onecznym, kr\u0105\u017c\u0105ce wok\u00f3\u0142 pulsara PSR 1257+12 w konstelacji Panny. Odkrycie zosta\u0142o oficjalnie zaprezentowane na zje\u017adzie Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Astronomicznego w Atlancie w styczniu 1992 i opublikowane w naukowym czasopi\u015bmie &#8211; Nature w dniu 9 stycznia 1992 roku[2]. W 1992 roku otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za odkrycie pierwszego pozas\u0142onecznego uk\u0142adu planetarnego.<\/p>\n<p>Od 1992 roku prowadzi badania i wyk\u0142ada jako profesor astronomii i astrofizyki na Uniwersytecie Stanowym Pensylwania (Penn State) oraz swej macierzystej uczelni.<\/p>\n<p>Dnia 22 marca 1994 roku opublikowa\u0142 pe\u0142ne wyniki bada\u0144 swego odkrycia w czasopi\u015bmie Science[3]. Wyr\u00f3\u017cniony przez pismo Nature jako autor jednego z 15 fundamentalnych odkry\u0107 z dziedziny fizyki upublicznionych przez wydawnictwo.<\/p>\n<p>W 1996 roku otrzyma\u0142 nagrod\u0119 Beatrice M. Tinsley Prize z r\u0105k Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Astronomicznego (American Astronomical Society). Postanowieniem prezydenta Aleksandra Kwa\u015bniewskiego z dnia 11 listopada 1997 roku, za wybitne zas\u0142ugi dla nauki polskiej, zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Honorowy Obywatel Miasta Szczecina &#8211; od 2006 r.<\/p>\n<p>W lutym 2005 roku na konferencji w Aspen w Kolorado og\u0142osi\u0142, \u017ce wraz z Maciejem Konackim odkry\u0142 jeszcze czwart\u0105 planet\u0119 w tym uk\u0142adzie.<\/p>\n<p>W maju 2007 roku wraz z grup\u0105 polskich astronom\u00f3w kierowan\u0105 przez Andrzeja Niedzielskiego odkry\u0142 planet\u0119 HD 17092 b kr\u0105\u017c\u0105c\u0105 wok\u00f3\u0142 gwiazdy HD 17092. Do tego celu u\u017cyto teleskopu Hobby-Eberly w Teksasie.[4]<\/p>\n<p>Wolszczan zosta\u0142 uhonorowany w toru\u0144skiej Alei Gwiazd, gdzie na Rynku Staromiejskim ods\u0142oni\u0142 pierwsz\u0105 z &#8222;katarzynek&#8220; &#8211; podpis\u00f3w s\u0142ynnych torunian. Profesor mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c otrzyma\u0107 honorowe obywatelstwo miasta Torunia, ale zrzek\u0142 si\u0119 wyr\u00f3\u017cnienia nie podaj\u0105c wyra\u017anych powod\u00f3w. Zosta\u0142 wyr\u00f3\u017cniony jako Torunianin XX wieku.<\/p>\n<p>W 2007 roku powsta\u0142 film dokumentalny, w re\u017cyserii Jana Sosi\u0144skiego pod tytu\u0142em &#8222;Gwiazdor &#8211; Aleksander Wolszczan&#8220;. Obraz przybli\u017ca sylwetk\u0119 naukowca oraz przedstawia jego zainteresowania i opowie\u015bci dotycz\u0105ce wcze\u015bniejszego \u017cycia w Polsce.<\/p>\n<p>Na prze\u0142omie wrze\u015bnia i pa\u017adziernika 2008 ujawniono, \u017ce w latach 1973-1986 Wolszczan wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze S\u0142u\u017cb\u0105 Bezpiecze\u0144stwa; na pocz\u0105tku pa\u017adziernika prof. Wolszczan zrezygnowa\u0142 z etatu na Uniwersytecie w Toruniu; rezygnacja zosta\u0142a przyj\u0119ta przez rektora, przy czym obie strony potwierdzi\u0142y dalsz\u0105 wol\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy naukowo badawcze<!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 W 1969 r. uko\u0144czy\u0142 Uniwersytet Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu. W 1973 przebywa\u0142 na sta\u017cu w Instytucie Radioastronomii Maksa Plancka w Bonn. W 1975 na macierzystej uczelni uzyska\u0142 stopie\u0144 doktora fizyki za prac\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 pulsarom. Od 1982 na sta\u0142e za granic\u0105. We wrze\u015bniu 1990 roku za pomoc\u0105 radioteleskopu w Arecibo (Portoryko) odkry\u0142 pierwsze 3 planety [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-93","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-poliaci-vo-svete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}