{"id":938,"date":"2013-01-15T13:43:00","date_gmt":"2013-01-15T11:43:00","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=938"},"modified":"2014-10-02T12:23:03","modified_gmt":"2014-10-02T10:23:03","slug":"na-bansko-bystrickej-ceste","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/na-bansko-bystrickej-ceste\/","title":{"rendered":"Na bansko-bystrickej ceste"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><br \/>\n<!--:--><!--:pl-->Krupina i Lu\u010denec s\u0105 mia\u00adstami po\u0142o\u017conym w wojew\u00f3dztwie ba\u0144sko-bystrzyckim. Mi\u00admo, \u017ce nie nale\u017c\u0105 do najwi\u0119k\u00adszych i najbardziej znanych (jak cho\u0107by Ba\u0144ska Bystrzyca), nie brakuje os\u00f3b, kt\u00f3re co roku chc\u0105 je odwiedza\u0107.<\/p>\n<p>Krupina posiada najstarsze przywileje miejskie na S\u0142owacji. Pierwsze wzmianki o miejscowo\u015bci i okolicy pochodz\u0105 z 1135 r., natomiast o mie\u015bcie z 1238 ro\u00adku. Jako dat\u0119 uzyskania praw miejskich przyjmuje si\u0119 1238 r. Przywilej wolnego miasta kr\u00f3\u00adlewskiego pochodzi natomiast z 1453 roku i zosta\u0142 nadany przez kr\u00f3la w\u0119gierskiego W\u0142adys\u0142awa Pogrobowca za okazan\u0105 w\u0142adcy wierno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Sw\u00f3j herb otrzyma\u0142a Krupina od kr\u00f3la Andrzeja II w 1218 r. Najwi\u0119kszy rozw\u00f3j miasta odnoto\u00adwano w czasach \u015bredniowiecznych, przede wszystkim dzi\u0119ki istnieniu szlaku handlowego, zwanego \u201emagna via\u201c, kt\u00f3ry po polsku oznacza wielk\u0105 drog\u0119. Jednak okres dynamicznego rozwoju i rozkwitu miasta prze\u00adrwa\u0142 niespodziewanie najazd ta\u00adtarski w 1241 roku.<\/p>\n<p>Zabytkiem godnym uwagi w tym mie\u015bcie s\u0105 tzw. studnie turec\u00adkie, wydr\u0105\u017cone w tufie wulkanicz\u00adnym (dzielnica \u0160tramploch). Po\u00adwsta\u0142y one prawdopodobnie w \u015bredniowieczu, nie wiadomo jed\u00adnak w jakim celu.<\/p>\n<p>Pod Krupin\u0105 istnieje mn\u00f3\u00adstwo do dzi\u015b nieprzebadanych, podziemnych korytarzy, piwnic biegn\u0105cych w nieznanych kie\u00adrunkach, o nieznanej d\u0142ugo\u015bci. Co ciekawe, mog\u0142y one s\u0142u\u00ad\u017cy\u0107 nie tylko do ewentualnej ucieczki mieszka\u0144c\u00f3w przed nie\u00adprzyjacielem, lecz r\u00f3wnie\u017c do sk\u0142adowania beczek z\u00a0winem.<\/p>\n<p>Miasto obroni\u0142o si\u0119 przed najazdem tureckim, nigdy nie zosta\u0142o przez Turk\u00f3w zdobyte, mimo znacznych szk\u00f3d, ponie\u00adsionych podczas kolejnych obl\u0119\u00ad\u017ce\u0144.<\/p>\n<p>Inn\u0105 ciekaw\u0105 miejscowo\u00ad\u015bci\u0105, po\u0142o\u017con\u0105 podobnie jak Krupina w wojew\u00f3dztwie ba\u0144sko-bystrzyckim jest niezbyt du\u017cy Lu\u010denec. Warto jednak do niego zajrze\u0107 z uwagi na wyst\u0119puj\u0105ce w mie\u015bcie licz\u00adne zabytki.<\/p>\n<p>Nad miastem dominuj\u0105 obiekty sakralne, barokowo-kla\u00adsycystyczny ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki z 1783 r. oraz zb\u00f3r kalwi\u0144ski z XIX wieku, z wie\u017c\u0105 mierz\u0105c\u0105 a\u017c 64 metry, na kt\u00f3rej szczycie umieszczony zosta\u0142 metalowy kogut. Pokazuje on mieszka\u0144com aktualny kierunek wiatru.<\/p>\n<p>Opr\u00f3cz tego, na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje \u017cydowska sy\u00adnagoga. Zbudowana zosta\u0142a w latach 1923 &#8211; 1926 i jest naj\u00adwi\u0119ksz\u0105 tego typu budowl\u0105 na terenie S\u0142owacji oraz w Europie, niestety mocno zniszczon\u0105.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krupina i Lu\u010denec s\u0105 mia\u00adstami po\u0142o\u017conym w wojew\u00f3dztwie ba\u0144sko-bystrzyckim. Mi\u00admo, \u017ce nie nale\u017c\u0105 do najwi\u0119k\u00adszych i najbardziej znanych (jak cho\u0107by Ba\u0144ska Bystrzyca), nie brakuje os\u00f3b, kt\u00f3re co roku chc\u0105 je odwiedza\u0107. Krupina posiada najstarsze przywileje miejskie na S\u0142owacji. Pierwsze wzmianki o miejscowo\u015bci i okolicy pochodz\u0105 z 1135 r., natomiast o mie\u015bcie z 1238 ro\u00adku. Jako [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":939,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-938","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=938"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/938\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}