{"id":941,"date":"2013-01-15T13:48:24","date_gmt":"2013-01-15T11:48:24","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=941"},"modified":"2014-10-02T12:22:54","modified_gmt":"2014-10-02T10:22:54","slug":"zvolen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/zvolen\/","title":{"rendered":"Zvolen"},"content":{"rendered":"


\n\u015arodkowos\u0142owackie miasto Zvolen le\u017cy u podn\u00f3\u017ca stok\u00f3w pog\u00f3rza Javorie, w rozleg\u0142ej Kotlinie Zwolenskiej, przy zbiegu rzeki Slatina i\u00a0 Hron. <\/em><\/p>\n

Zvolen jest miastem powiatowym, le\u017c\u0105cym w pobli\u017cu miasta wojew\u00f3dzkiego Bansk\u00e1 Bystrica, kt\u00f3re zamieszkuje ok. 43 tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w. Najbardziej znanym i\u00a0charakterystycznym zabytkiem tego miasta jest dobrze zachowany gotycki zamek. Zosta\u0142 on zbudowany w stylu w\u0142oskiego renesansu, jako tzw. pa\u0142ac miejski w latach 1360-82. Pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 zamku my\u015bliwskiego, przeznaczonego dla kr\u00f3la Ludwika I\u00a0 Wielkiego (w Polsce zwanego W\u0119gierskim) z\u00a0 dynastii andegawe\u0144skiej. Obiekt o\u00a0 rzucie prawid\u0142owego prostok\u0105ta z\u00a0czterema skrzyd\u0142ami powsta\u0142 na p\u0142askim wzniesieniu, g\u00f3ruj\u0105cym nad zakolem rzeczki Slatina. Zlokalizowany zosta\u0142 w pobli\u017cu miasta, na miejscu starego \u015bredniowiecznego gr\u00f3dka ksi\u0105\u017c\u0119cego z\u00a0 ko\u015bci\u00f3\u0142kiem z\u00a0 XIII w. Dogodne po\u0142o\u017cenie zapewnia\u0142o dominacj\u0119 wysokich mur\u00f3w zamkowych nad pobliskim rynkiem, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 wczesnogotycki ko\u015bci\u00f3\u0142 farny. P\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej, kr\u00f3l Zygmunt Luksemburski podarowa\u0142 zamek wraz z\u00a0dobrami miejcowego komitatu, swojej \u017conie Barbarze Zapolya. W latach 1440-50 i 1453-62 zamek zwole\u0144ski pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 g\u0142\u00f3wnej kwatery husyt\u00f3w, kt\u00f3rymi dowodzi\u0142 hetman Jan Jiskra. Nast\u0119pnie zn\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 w posiadaniu kr\u00f3lewskim. W ko\u0144cu XV w. wraz z\u00a0 pobliskimi miastami g\u00f3rniczymi i\u00a0dobrami komitatu stanowi\u0142 apana\u017c kr\u00f3lowej-wdowy Beatrix.<\/p>\n

Na prze\u0142omie XV\/XVI w. przeszed\u0142 do r\u0105k bogatej i\u00a0wp\u0142ywowej rodziny Thurzo (Thurzon). Jan Thurzo, jeden z\u00a0najbogatszych przedsi\u0119biorc\u00f3w g\u00f3rniczych w Europie \u015brodkowej, przeprowadzi\u0142 gruntown\u0105 odnow\u0119 i \u00a0rozbudow\u0119 zamku w stylu renesansu w\u0142oskiego.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie gro\u017c\u0105ce od po\u0142udnia niebezpiecze\u0144stwo tureckie, zamek otoczy\u0142 na zewn\u0105trz nowym, mocnym, kamiennym murem oraz zabezpieczy\u0142 budowlami fortyfikacyjnymi. Po kl\u0119sce Turk\u00f3w pod Wiedniem (1683) i\u00a0upadku Imperium Osma\u0144skiego w Europie, zamek straci\u0142 znaczenie.<\/p>\n

W dodatku zdecydowano o\u00a0przeniesieniu siedziby tutejszego komitatu do niedalekiego miasta Bansk\u00e1 Bystrica (Ba\u0144ska Bystrzyca). Budowle zamkowe, kt\u00f3re od 1805 r. nale\u017ca\u0142y do Skarbu Pa\u0144stwa, pe\u0142ni\u0142y od tego czasu rol\u0119 koszar, siedziby urz\u0119d\u00f3w i\u00a0szko\u0142y. Po powstaniu niepodleg\u0142ej Republiki Czecho-S\u0142owacji (1918), zamek ponownie sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 wojewody. Podczas S\u0142owackiego Powstania Narodowego (1944) przebywa\u0142 w nim sztab partyzanckiej brygady \u201eZa wolno\u015b\u0107 S\u0142owian\u201d. Dopiero w latach 1956-69 zabytkowa budowla doczeka\u0142a si\u0119 generalnego remontu, podczas kt\u00f3rego przeprowadzono r\u00f3wnie\u017c badania archeologicznie. Potwierdzi\u0142y one wcze\u015bniejsze przypuszczenia naukowc\u00f3w, \u017ce zamek zbudowany zosta\u0142 na czteroskrzyd\u0142owym rzucie prostok\u0105tnym i posiada\u0142\u00a0dwie wie\u017ce. Dziedziniec zamkowy otoczony by\u0142 drewnian\u0105 antresol\u0105, umieszczon\u0105 na kamiennych konsolach. Trakt komunikacyjny mi\u0119dzy wie\u017cami wykonany zosta\u0142 jako kamienny arkadowy korytarz (kru\u017cganek). Wa\u017cnym elementem obiektu by\u0142a pi\u0119trowa kapliczka zamkowa, posiadaj\u0105ca empor\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105. W skierowanym do rynku miasta p\u00f3\u0142nocnym skrzydle zamku, urz\u0105dzone zosta\u0142y sale reprezentacyjne, \u0142\u0105cznie z\u00a0wielk\u0105 sal\u0105 rycersk\u0105. Wn\u0119trze sali rycerskiej zdobi\u0142y pi\u0119kne, malowane freski i\u00a0strop wykonany z\u00a0drewnianych belek i\u00a0deskowania. Renesansowa przebudowa zamku przeprowadzona ok. 1548 r. przez Jana Thurzo, orientowana by\u0142a g\u0142\u00f3wnie na jego przystosowanie do \u00f3wczesnych potrzeb militarnych. Obiekt ufortyfikowano, maj\u0105c na wzgl\u0119dzie obron\u0119 przeciwko artylerii. Zamek nadbudowano o \u00a0kolejne kondygnacje, przybudowano wie\u017ce w naro\u017cnikach.<\/p>\n

P\u00f3\u0142nocnozachodnie skrzyd\u0142o wyposa\u017cano w nowy, silny bastion. Roboty budowlane i\u00a0fortyfikacyjne wykonane zosta\u0142y na podstawie plan\u00f3w i\u00a0 pod nadzorem w\u0142oskich budowniczych (F. Pozzo, G.M. Speciecaso, S. da Pratoveteri). W XVIII w. zrealizowana zosta\u0142a barokowa przebudowa kapliczki oraz odnowa sali audiencyjnej, w kt\u00f3rej umieszczono drewniany, malowany strop z 1712 r.<\/p>\n

Najstarsze, oryginalne \u015bredniowieczne elementy obiektu zachowa\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w korytarzu zamkowym (gotyckie sedilie z\u00a0maswerkami, freski), w kapliczce (elementy architektoniczne z\u00a0okresu p\u00f3\u017anego gotyku, w konstrukcji sali rycerskiej i\u00a0 komnatach, kt\u00f3rych sklepienia oparte zosta\u0142y na umieszczonej po\u015brodku kolumnie. Imponuj\u0105ce wra\u017cenie sprawia barokowa sala z\u00a0XVIII w. z\u00a0drewnianym, malowanym kasetonowym stropem, posiadaj\u0105cym 78 p\u00f3l,\u00a0 w kt\u00f3rych symbolicznie wyobra\u017cono portrety kr\u00f3l\u00f3w rzymskich i\u00a0 habsburskich cesarzy w chronologicznej kolejno\u015bci, a\u017c po Karola VI (1711-1740).<\/p>\n

W chwili obecnej zamek jest siedzib\u0105 filii S\u0142owackiej Galerii Narodowej i\u00a0pe\u0142ni rol\u0119 muzeum.<\/p>\n

U\u00a0podn\u00f3\u017ca wzg\u00f3rza zamkowego urz\u0105dzony zosta\u0142 park w kt\u00f3rym ujrze\u0107 mo\u017cna ciekawy pomnik \u2013 replik\u0119 poci\u0105gu pancernego z\u00a0okresu S\u0142owackiego Powstania Narodowego (1944), kt\u00f3ry wykonali dla powsta\u0144c\u00f3w kolejarze z\u00a0miejscowego zak\u0142adu naprawy taboru kolejowego. Miasto by\u0142o bowiem jednym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w powstania narodowego S\u0142owak\u00f3w.<\/p>\n

Dzi\u015b \u00admiejscowo\u015b\u0107 \u017cyje nie tylko echem swojej wielkiej i wa\u017cnej dla ca\u0142ego kraju historii.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesny Zvolen jest jed\u00adnym z najwa\u017cniejszych o\u015brodk\u00f3w regionu Pohronie. Znajduje si\u0119 w nim siedziba Technickej univerzity (politechniki), kszta\u0142c\u0105cej specjalist\u00f3w w dziedzinie le\u015bnictwa, przemys\u0142u drzewnego i ekologii.<\/p>\n

Na zabytkowym rynku znajduje si\u0119 mn\u00f3stwo cieka\u00adwych, pierwotnie gotyckich, re\u00adnesansowych lub barokowych obiekt\u00f3w. Do najciekawszych zaliczy\u0107 nale\u017cy ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. El\u017c\u00adbiety, zbudowany w ko\u0144cu XIV wieku z cennym barokowym wn\u0119trzem, neogotycki zbor prote\u00adstancki z 1921-1933 ze star\u0105 wie\u017c\u0105, by\u0142y ratusz, w kt\u00f3rym obecnie znajduje si\u0119 Muzeum Et\u00adnograficzne oraz tzw. \u201eFinkov\u00e1 k\u00faria\u201c – dworek szlachecki.<\/p>\n

Godne uwagi s\u0105 te\u017c zacho\u00adwane resztki mur\u00f3w obronnych. Okolice Zvolena posiadaj\u0105 zna\u00adkomite walory wypoczynkowe. Trasy turystyczne prowadz\u0105 z miasta do zak\u0105tk\u00f3w Kotliny Zwolenskiej, pog\u00f3rza\u00a0 Javorie, na \u0160tiavnick\u00e9 i Kremnick\u00e9 vrchy, na tzw. Pust\u00fd hrad (ruiny zamkowe), nad zbiomik wodny M\u00f4tov\u00e1. Warto odpocz\u0105\u0107 w k\u0105\u00adpielisku Neresnica, posiadaj\u0105cym cztery baseny k\u0105pielisko\u00adwe, podmiejskim terenie wypoczynkowym Kra\u013eova, gdzie znaj\u00adduj\u0105 si\u0119 wyci\u0105gi narciarskie i trasy do uprawiania bieg\u00f3w nar\u00adciarskich oraz odwiedzi\u0107 arbo\u00adretum Borov\u00e1 hora.<\/p>\n

Osoby decyduj\u0105ce si\u0119 na wypoczy\u00adnek w tym mie\u015bcie, nie po\u00adwinny narzeka\u0107. Zvolen to doskona\u0142e miejsce, zar\u00f3wno dla tych tu\u00adryst\u00f3w, kt\u00f3rzy ceni\u0105 sobie mo\u017cli\u00adwo\u015b\u0107 obcowania z zabytkow\u0105 ar\u00adchitektur\u0105, za\u015bwiadczaj\u0105c\u0105 o bo\u00adgatej historii miasta, jak r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b ponad wszystko przed\u00adk\u0142adaj\u0105cych niczym niezm\u0105cony odpoczynek.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015arodkowos\u0142owackie miasto Zvolen le\u017cy u podn\u00f3\u017ca stok\u00f3w pog\u00f3rza Javorie, w rozleg\u0142ej Kotlinie Zwolenskiej, przy zbiegu rzeki Slatina i\u00a0 Hron. Zvolen jest miastem powiatowym, le\u017c\u0105cym w pobli\u017cu miasta wojew\u00f3dzkiego Bansk\u00e1 Bystrica, kt\u00f3re zamieszkuje ok. 43 tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w. Najbardziej znanym i\u00a0charakterystycznym zabytkiem tego miasta jest dobrze zachowany gotycki zamek. Zosta\u0142 on zbudowany w stylu w\u0142oskiego renesansu, jako […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-941","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/941","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=941"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/941\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=941"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=941"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=941"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}