{"id":944,"date":"2013-01-15T13:53:00","date_gmt":"2013-01-15T13:53:00","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=944"},"modified":"2013-01-15T13:53:00","modified_gmt":"2013-01-15T13:53:00","slug":"najdolezitejsie-bitky-januaroveho-povstania-na-zemi-opoczynskej-cast-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/najdolezitejsie-bitky-januaroveho-povstania-na-zemi-opoczynskej-cast-1\/","title":{"rendered":"Najd\u00f4le\u017eitej\u0161ie bitky   janu\u00e1rov\u00e9ho povstania na Zemi Opoczy\u0144skej \/ \u010das\u0165 1 \/"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><br \/>\n<!--:--><!--:pl--><strong>Najwa\u017cniejsze bitwy i potyczki powstania styczniowego na Ziemi Opoczy\u0144skiej \/cz.1\/<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>A\u00a0je\u015bli komu droga otwarta do nieba,<\/p>\n<p>Tym, co s\u0142u\u017c\u0105 ojczy\u017anie.<\/p>\n<p><em>Jan Kochanowski \u2013 Pie\u015bn XII (Pie\u015bn o cnocie)<\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Przed stupi\u0119dziesi\u0119ciu laty wybuch\u0142o Polska by\u0142a \u015bwiadkiem kolejnego wielkiego zrywu narodowego &#8211; powstania styczniowego 1863 \u2013 1864. Do dzi\u015b na Ziemii Opoczy\u0144skiej odnale\u017a\u0107 mo\u017cna mn\u00f3stwo \u015blad\u00f3w tej tragicznej w skutkach walki o zrzucenie jarzma niewoli i odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci. R\u00f3\u017cne pomniki stoj\u0105ce w odleg\u0142ych zak\u0105tkach las\u00f3w i le\u015bnych ost\u0119pach, samotne stare krzy\u017ce na rozstajach dr\u00f3ga i po\u015br\u00f3d p\u00f3l oznaczaj\u0105 zapomniane mogi\u0142y bezimiennych bohater\u00f3w powstania. Obowi\u0105zkiem naszym jest pami\u0119ta\u0107 o tych, kt\u00f3rzy za cen\u0119 w\u0142asnego \u017cycia z\u0142o\u017conego w ofierze na o\u0142tarzu ojczyzny, walczyli o nasz\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i byt narodowy.<\/p>\n<p>Warto wi\u0119c przypomnie\u0107 niekt\u00f3re starcia i walki powsta\u0144c\u00f3w styczniowych na terenie by\u0142ego powiatu opoczy\u0144skiego, kt\u00f3ry do 1866 roku znajdowa\u0142 si\u0119 gubernii radomskiej, tworzonego przez trzy okr\u0119gi: konecki, opoczy\u0144ski i\u00a0szyd\u0142owiecki. W granicach kt\u00f3rego znajdowa\u0142y si\u0119 m.in. takie miejscowo\u015bci jak np. Klw\u00f3w, Skrzynno, Szyd\u0142owiec na wschodzie oraz Odrow\u0105\u017c, Radoszyce, Przedb\u00f3rz na po\u0142udniu.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, zw\u0142aszcza opracowania Stanis\u0142awa Zieli\u0144skiego <sup>1)<\/sup>, bibliotekarza Muzeum Narodowego w Rappeswill, powsta\u0144ci styczniowi stoczyli na Ziemi Opoczy\u0144skiej wiele potyczek i bitw z Rosjanami. Wiele z nich trafi\u0142o na karty historii Polski tak jak zwyci\u0119ska bitwa pod Oss\u0105. Przede wszystkim nale\u017cy wspomnie\u0107 nast\u0119puj\u0105ce starcia:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>4 lutego 1863 \u2013 Opoczno (miasto)<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po wyj\u015bciu z miasta 31 stycznia 1863 za\u0142ogi rosyjskiej w sile 2 rot piechoty<sup>2)<\/sup>, Opoczno zaj\u0105\u0142 oddzia\u0142 powsta\u0144czy J\u00f3zefa \u0141aki\u0144skiego (1831-1863).<\/p>\n<p>Po kr\u00f3tkim postoju \u0141aki\u0144ski uda\u0142 si\u0119 nast\u0119pnie w lasy opoczy\u0144skie w okolicy Drzewicy i Przysuchy. Po wie\u015bci o pora\u017cce i odwrocie oddzia\u0142\u00f3w Langiewicza spod W\u0105chocka, \u0141aki\u0144ski rozpu\u015bci\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142, za co oddany zosta\u0142 pod s\u0105d. Cz\u0119\u015b\u0107 powsta\u0144c\u00f3w nie zrezygnowa\u0142a jednak zwalki i do\u0142\u0105czy\u0142a do oddzia\u0142u Jeziora\u0144skiego.<\/p>\n<p>\u0141aki\u0144ski natomiast kontynuowa\u0142 walk\u0119 z zaborc\u0105 w powiecie gostyni\u0144skim (mazowieckie), gdzie p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c poleg\u0142 pod Kunkami (15 maja 1863).<\/p>\n<p>Oddzia\u0142y rosyjskie dowodzone przez majora Do\u0144ca-Chmielnickiego wkroczy\u0142y 9 lutego 1863 ponownie do Opoczna.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>10 lutego 1863 \u2013 Studzianna, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Z mazowieckiego przyby\u0142 w opoczy\u0144skie Antoni Jeziora\u0144ski ze swoim oddzia\u0142em. Oddzia\u0142 Jeziora\u0144skiego, licz\u0105cy 466 strzelc\u00f3w, 197 jazdy i 885 kosynier\u00f3w roz\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 obozem pod w Studziannej pod klasztorem ojc\u00f3w filipin\u00f3w. Do obozu przybyli jeszcze inni powsta\u0144cy z rozproszonych wcze\u015bniej przez Rosjan oddzia\u0142\u00f3w. W\u015br\u00f3d nowych przybyszy by\u0142 te\u017c J\u00f3zef Leniecki oraz kilku \u017co\u0142nierzy z rozbitego oddzia\u0142 dowodzonego przez Strojnowskiego. Dow\u00f3dca zaj\u0105\u0142 si\u0119 wi\u0119c reorganizacj\u0105 i \u0107wiczeniem oddzia\u0142u. Jednocze\u015bnie przeprowadza\u0142 zwiad okolicy i stara\u0142 si\u0119 namawia\u0107 ch\u0142op\u00f3w do wst\u0119powania w szeregi powsta\u0144cze. Rozprawi\u0142 si\u0119 te\u017c z uzbrojon\u0105 band\u0105, kt\u00f3ra przeprowadza\u0142a napady i teroryzowa\u0142a okolic\u0119.<\/p>\n<p>Ze wzgl\u0119du na powi\u0119kszaj\u0105c\u0105 si\u0119 liczb\u0119 \u017co\u0142nierzy, Jeziora\u0144ski zmuszony by\u0142 do podzia\u0142u jednostki na kilka mniejszych grup, pododdzia\u0142\u00f3w. Ob\u00f3z Jeziora\u0144skiego wytropiony zosta\u0142 przez kozak\u00f3w z po\u0142\u0105czonych jednostek majora Do\u0144ca-Chmielnickiego i Zwierowa. Wkr\u00f3tce na wzg\u00f3rzach g\u00f3ruj\u0105cych nad miejscowo\u015bci\u0105 pojawi\u0142a si\u0119 jazda kozacka, kt\u00f3ra zaraz po przybyciu rozpocz\u0119\u0142a ostrzeliwanie obozu powsta\u0144czego na odleg\u0142o\u015b\u0107. Jeziora\u0144ski na ostrza\u0142 z dystansu, odpowiedzia\u0142 wys\u0142aniem na kozak\u00f3w jazdy. Jazda powsta\u0144cza niespotrze\u017cenie podesz\u0142a z dw\u00f3ch kierunk\u00f3w pod pozycje nieprzyjacielskie i przeprowadzi\u0142a niespodziewany atak na zaskoczonych Rosjan, kt\u00f3ry zako\u0144czy\u0142 si\u0119 sukcesem. Brawurowe uderzenie Polak\u00f3w zmusi\u0142o Moskali do bez\u0142adnej i pospiesznej ucieczki w kierunku Tomaszowa Mazowieckiego. Rosjanie jednak wkr\u00f3tce opami\u0119tali si\u0119 i wr\u00f3cili pod Studziann\u0119. Powsta\u0144cy ponownie ich pobili i zmusili do wycofania si\u0119. W potyczce zgin\u0119\u0142o na miejscu dw\u00f3ch Rosjan. Jeziora\u0144ski opu\u015bci\u0142 12 lutego 1863 Studziann\u0119 i wyruszy\u0142 na Przedb\u00f3rz, kt\u00f3ry zaj\u0105\u0142 15 lutego 1863.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>22 kwietnia 1863 \u2013 Gielni\u00f3w, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wiosn\u0105 1863 w operowali opoczy\u0144skiem: Bo\u0144cza, Czachowski, Wi\u015bniewski. Pu\u0142kownik Kazimierz B\u0142aszczy\u0144ski \u201eBo\u0144cza\u201d zorganizowa\u0142 w dwa tygodnie oddzia\u0142 konny licz\u0105cy ok. 200 je\u017ad\u017ac\u00f3w. Oddzia\u0142 pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 \u017candarmerii powsta\u0144czej.<\/p>\n<p>22 kwietnia 1863 jazda Bo\u0144czy w sile 54 konnych pu\u015bci\u0142a si\u0119 w pogo\u0144 za pobit\u0105 przez Czachowskiego pod Stefanowem piechot\u0105 rosyjsk\u0105 dowodzon\u0105 przez majora Pleskaczewskiego. Jazda powsta\u0144cza dogoni\u0142a \u015bciganego nieprzyjaciela w sile ok. 300 \u017co\u0142nierzy i nawi\u0105za\u0142a z nim kontakt bojowy pod Gielniowem. Rosjanie pr\u00f3bowali si\u0119 broni\u0107 pod miejscowym cmentarzem. Utworzyli czworobok obronny. Polacy jednak szybko ich rozp\u0119dzili przeprowadzaj\u0105c trzykrotn\u0105 szar\u017c\u0119 na ich pozycje. W boju zabitych zosta\u0142o 8 Rosjan a 1 dosta\u0142 si\u0119 do niewoli. Powsta\u0144cy mieli tylko trzech lekko rannych.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>27 kwietnia 1863 \u2013 Przysucha, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Oddzia\u0142 Bo\u0144czy ponownie star\u0142 si\u0119 z Rosjanami i zwyci\u0119\u017cy\u0142.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>8 czerwca 1863 \u2013 Rusin\u00f3w, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Oddzia\u0142 Czachowskiego w liczbie 400 ludzi broni\u0142 si\u0119 przed atakami napieraj\u0105cych na niego Rosjan. Powsta\u0144cy kilkakrotnie odparli szar\u017ce jazdy i ataki piechoty nieprzyjaciela. Nast\u0119pnie z niewielkimi stratami skierowali si\u0119 dalej na po\u0142udnie.<\/p>\n<p>Pod Rusinowem stra\u0142a si\u0119 te\u017c z Rosjanami kawaleria powsta\u0144cza Bo\u0144czy, ale zosta\u0142a zmuszony do szybkiego odwrotu na po\u0142udnie guberni radomskiej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>9 czerwca 1863 \u2013 Niek\u0142a\u0144, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dzie\u0144 po walce pod Rusinowem, Czachowski ponownie musia\u0142 si\u0119 broni\u0107 w marszu przed otaczaj\u0105cymi go zewsz\u0105d Rosjanami i odpiera\u0107 ci\u0105g\u0142e ataki kozak\u00f3w pod Hut\u0105 Przysusk\u0105, Niek\u0142aniem i Czarn\u0105.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>13 czerwca 1863 \u2013 Przysucha, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Oddzia\u0142 Bo\u0144czy zmierzaj\u0105cy w kierunku krakowskiego star\u0142 si\u0119 najpierw pod Rusinowem z oddzia\u0142em majora Pleskaczewskiego przed kt\u00f3rym ust\u0105pi\u0142 na po\u0142udnie. Pod Przsuch\u0105 ponownie zosta\u0142 zaatakowany przez inny oddzia\u0142 rosyjski. W tej sytuacji Bo\u0144cza zmuszony by\u0142 i\u015b\u0107 na G\u00f3ry w krakowskiemprzez Chroberz i Pi\u0144cz\u00f3w.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n<p>________________________________________________<\/p>\n<p>1) <em>Bitwy i potyczki 1863-1864 \u2013 na podstawie materya\u0142\u00f3w drukowanych i r\u0119kopi\u015bmiennych <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0 Muzeum Narodowego w Rapperswilu opracowa\u0142 Stanis\u0142aw Zieli\u0144ski, bibliotekarz muzeum<\/em>,\u00a0\u00a0 <em><\/em><\/p>\n<p>Muzeum Narodowe w Rapperswilu, Rapperswil 1903<\/p>\n<p>2) Lidia \u015awi\u0105tek: <em>Z dziej\u00f3w Powstania Styczniowego na Ziemi Opoczy\u0144skiej<\/em>,<\/p>\n<p>http:\/\/opoczno.republika.pl\/pstyczniowe.html<\/p>\n<p>&nbsp;<!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Najwa\u017cniejsze bitwy i potyczki powstania styczniowego na Ziemi Opoczy\u0144skiej \/cz.1\/ \u00a0 A\u00a0je\u015bli komu droga otwarta do nieba, Tym, co s\u0142u\u017c\u0105 ojczy\u017anie. Jan Kochanowski \u2013 Pie\u015bn XII (Pie\u015bn o cnocie) \u00a0 Przed stupi\u0119dziesi\u0119ciu laty wybuch\u0142o Polska by\u0142a \u015bwiadkiem kolejnego wielkiego zrywu narodowego &#8211; powstania styczniowego 1863 \u2013 1864. Do dzi\u015b na Ziemii Opoczy\u0144skiej odnale\u017a\u0107 mo\u017cna mn\u00f3stwo [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":945,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/944\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}