{"id":953,"date":"2013-01-22T13:42:07","date_gmt":"2013-01-22T13:42:07","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=953"},"modified":"2013-01-22T13:42:07","modified_gmt":"2013-01-22T13:42:07","slug":"najdolezitejsie-bitky-januaroveho-povstania-na-zemi-opoczynskej-cast-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/najdolezitejsie-bitky-januaroveho-povstania-na-zemi-opoczynskej-cast-2\/","title":{"rendered":"Najd\u00f4le\u017eitej\u0161ie bitky   janu\u00e1rov\u00e9ho povstania na Zemi Opoczy\u0144skej \/ \u010das\u0165 2 \/"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><br \/>\n<!--:--><!--:pl--><strong>30 czerwca 1863 \u2013 Go\u017adzik\u00f3w, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Niewielki konny oddzia\u0142 \u017candarmerii narodowej dowodzony przez Kazimierza Wi\u015bniewskiego, cie\u015bl\u0119 z Jarz\u0119bowa, stoczy\u0142 walk\u0119 z kolumnami rosyjskimi Assjewa i chor\u0105\u017cego Schmita. Potyczka oddzia\u0142u, kt\u00f3ry od kilku tygodni n\u0119ka\u0142 Moskali na Ziemi Opoczy\u0144skiej, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 i rozbiciem Polak\u00f3w. Dow\u00f3dca oddzia\u0142u dosta\u0142 si\u0119 do niewoli rosyjskiej i zosta\u0142 zastrzelony. Rozbitk\u00f3w zebra\u0142 adiutant dow\u00f3dcy, Nowacki \/Junosza\/ i przyprowadzi\u0142 do oddzia\u0142u Czachowskiego.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>8 lipca 1863 \u2013 Przysucha, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po\u0142\u0105czone oddzia\u0142y powsta\u0144cze Doli\u0144skiego i Rudowskiego uderzy\u0142y niespodziewanie na Rosjan urz\u0119duj\u0105cych w przysuskich zak\u0142adach gospodarczych, przeprowadzaj\u0105cych rewizje i aresztowania os\u00f3b, zadaj\u0105c im znaczne straty.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>10 lipca 1863 \u2013 Ossa, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Major Ludwik \u017bychli\u0144ski, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 obowi\u0105zki powsta\u0144czego dow\u00f3dcy po zbyt powolnie dzia\u0142aj\u0105cym organizacyjnie Bajerze, utworzy\u0142 w ci\u0105gu dw\u00f3ch miesi\u0119cy w okolicy B\u0142o\u0144 oddzia\u0142 powsta\u0144czy \u201eDzieci Warszawskich\u201d.<\/p>\n<p>Po dotarciu wiadomo\u015bci o tym nowym oddziale do Rosjan, \u017bychli\u0144ski odes\u0142a\u0142 w kierunku Pilicy dobrze wyposa\u017cony w bro\u0144 oddzia\u0142 kawalerii Bajera w sile 100 konnych. Odej\u015bcie jazdy mia\u0142o na celu odwr\u00f3cenie uwagi nieprzyjaciela od formuj\u0105cej si\u0119 jeszcze i nie wy\u0107wiczonej piechoty. Kawalerzy\u015bci przeprawili si\u0119 na drugi brzeg rzeki i tam zgubili nieprzyjaciela. \u017bychli\u0144ski przygotowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w tym czasie z piechot\u0105 w sile 200 \u017cuaw\u00f3w, 300 strzelc\u00f3w, 600 kosynier\u00f3w i oko\u0142o 200 os\u00f3b nie posiadaj\u0105cych dostatecznego uzbrojenia, do przeprawy przez Pilic\u0119. Opr\u00f3cz tego posiada\u0142 jeszcze 50 je\u017ad\u017ac\u00f3w na ochron\u0119 i obs\u0142ug\u0119 oddzia\u0142u. Oddzia\u0142 \u017bychli\u0144skiego uda\u0142 si\u0119 w kierunku przeprawy. Po kilku dniach zatrzyma\u0142 si\u0119 na post\u00f3j w Ossie, gdzie dotar\u0142 z 9 na 10 lipca 1863. Tam mia\u0142o doj\u015b\u0107 do ponownego spotkania z jazd\u0105 Bajera.<\/p>\n<p>Na drugi dzie\u0144 obozowania podczas, kt\u00f3rego prowadzano \u0107wiczenia wojskowe, do dow\u00f3dcy dotar\u0142a wie\u015b\u0107 o pojawieniu si\u0119 w okolicy nieprzyjaciela. By\u0142a to kolumna majora Szokalskiego w liczbie 2 rot piechoty i sotni \/seciny\/ kozak\u00f3w. Rosjanie dotarli do dobrze przygotowanego na obron\u0119 obozu powsta\u0144czego o sz\u00f3stej wieczorem. Powsta\u0144cy natychmiast podj\u0119li walk\u0119. Pierwszy atak nieprzyjaciela przyj\u0119li \u017cuawi, kt\u00f3rzy po jego odparciu i ostrzelaniu kozak\u00f3w cofn\u0119li si\u0119.\u00a0 Kozacy ruszyli za nimi w po\u015bcig i wpadli w pu\u0142apk\u0119. W tym samym czasie bowiem kosynierzy w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych przewa\u017cali w\u0142o\u015bcianie, wsparci przez strzelc\u00f3w, obeszli obydwa skrzyd\u0142a nieprzyjacielskie. Nieoczekiwanie uderzyli na szykuj\u0105cych si\u0119 do ponownego ataku Moskali. Atak wywo\u0142a\u0142 panik\u0119 i zamieszenie w szeregach nieprzyjaciela. Do tego zaatakowani zostali przez stacjonuj\u0105cy w pobli\u017cu Studzianny oddzia\u0142 Grabowskiego Ten pospieszy\u0142 na odg\u0142os walki z pomoc\u0105 \u017bychli\u0144skiemu trzema plutonami jazdy i p\u00f3\u0142plutonem strzelc\u00f3w pieszych. Kawalerzy\u015bci Grabowskiego obeszli \u015brodek kolumny rosyjskiej, rozwin\u0119li jazd\u0119 na otwartym polu i z 20 strzelcami w tyralierze na prawym skrzydle jazdy, dokonali szar\u017cy na jazd\u0119 nieprzyjaciela. Szar\u017ca jazdy polskiej dowodzonej na prawym skrzydle przez Grabowskiego a na lewym przez jego adiutanta Ludwika Brzozowskiego, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015bwietnym zwyci\u0119stwem powsta\u0144c\u00f3w. Ukryci w krzakach lub \u0142anach zb\u00f3\u017c Rosjanie zostali wyk\u0142uci, rozsiekani lub wystrzelani przez polskich u\u0142an\u00f3w i strzelc\u00f3w.<\/p>\n<p>Na pomoc \u017bychli\u0144skiemu przyby\u0142 jeszcze oddzia\u0142 Rudowskiego, ale poniewa\u017c b\u00f3j si\u0119 sko\u0144czy\u0142, nie zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do walki.<\/p>\n<p>Na polu bitwy zosta\u0142o 28 trup\u00f3w nieprzyjacielskich(inne \u017ar\u00f3d\u0142o podaje: 198 zabitych, 11 rannych, 2 pojmanych Rosjan). Zabitych Rosjan by\u0142o jednak wi\u0119cej, lecz cia\u0142a poleg\u0142ych uciekaj\u0105cy nieprzyjaciel zabra\u0142 wraz z rannymi do Nowego Miasta. Do niewoli polskiej dosta\u0142o si\u0119 5 je\u0144c\u00f3w \u0142\u0105cznie z 1 oficerem. Powsta\u0144cy zdobyli te\u017c kilkana\u015bcie sztuk broni. Straty powsta\u0144cze wynios\u0142y tylko 4 poleg\u0142ych w walce i 16 rannych, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniej niestety zmar\u0142a lub zosta\u0142a zamordowana po schwytaniu przez Rosjan. Po\u015bcigu za uciekaj\u0105cym nieprzyjacielem, ze wzgl\u0119du na panuj\u0105ce ju\u017c nocne ciemno\u015bci, zaniechano. \u017bo\u0142nierze \u017bychli\u0144skiego, kt\u00f3rzy tylko niedawno wst\u0105pili w szeregi powsta\u0144cze, wykazali si\u0119 nie lada m\u0119stwem i odwag\u0105 pokonuj\u0105c w boju na otwartym polu regularne zawodowe oddzia\u0142y nieprzyjaciela, bij\u0105c ich i zmuszaj\u0105c do ucieczki.<\/p>\n<p>W bitwie pod Oss\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 odwag\u0105 i m\u0119stwem wykazali si\u0119 opr\u00f3cz Brzozowskiego te\u017c porucznicy Erazm Zaleski, Zielkiewicz i Czernowicz, wachmistrz Solbach, chor\u0105\u017cy Kwa\u015bniewski, pochor\u0105\u017cy Pi\u0105tkiewicz, podoficer Go\u0142\u0119biowski oraz szeregowcy Janowski i W\u0142adys\u0142aw Zaleski.<\/p>\n<p>Warto jeszcze wspomnie\u0107, \u017ce na polu bitwy pozosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny Pisanecki, jeden z dow\u00f3dc\u00f3w powsta\u0144czych. Rosjanie, kt\u00f3rzy na drugi dzie\u0144 po bitwie powr\u00f3cili pod Oss\u0119, aresztowali go i zabrali ze sob\u0119 wlecz\u0105c go z obna\u017conymi ranami 48 godzin do wi\u0119zienia. Wi\u0119zie\u0144 niestety tego nie prze\u017cy\u0142.<\/p>\n<p>Bitwa pod Oss\u0105 by\u0142a jednym z nielicznych i cennych zwyci\u0119stw powsta\u0144c\u00f3w styczniowych w Sandomierskiem.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>16 listopada<\/strong> <strong>1863 \u2013 Opoczno (miasto)<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>W okolica miasta i w lasach opoczy\u0144skich ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu aktywnie dzia\u0142a\u0142 i atakowa\u0142 nieprzyjaciela powsta\u0144czy oddzia\u0142 Rudowskiego. Powsta\u0144cy zatrzymywali dyli\u017canse, przejmowali poczt\u0119, chwytali kurier\u00f3w, n\u0119kali oddzia\u0142y wojskowe. Podejmowane przeciwko nim kolejne wyprawy karne ko\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem. Rosjanie nie byli w stanie natrafi\u0107 na trop powsta\u0144c\u00f3w ani nikogo nak\u0142oni\u0107 do zdrady poniewa\u017c ka\u017cdy zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego jaki okrutny los by czeka\u0142 zdrajc\u0119. W ko\u0144cu po kilku nieudanych pr\u00f3bach wys\u0142ana przez zaborc\u0119 kolumna wojskowa majora Tichockiego z Radomia natkn\u0119\u0142a si\u0119 na oddzia\u0142 Rudowskiego. Dosz\u0142o wi\u0119c do starcia w lasach opoczy\u0144skich. Rosjanom uda\u0142o si\u0119 wyprze\u0107 Polak\u00f3w z las\u00f3w pod miastem i \u015bciga\u0107 ich a\u017c do nadwi\u015bla\u0144skiego Solca. Tutaj daremnego po\u015bcigu zaprzestano. Cz\u0119\u015b\u0107 pobitych powsta\u0144c\u00f3w rozproszy\u0142a si\u0119 po ucieczce w terenie. Sam dow\u00f3dca z resztkami oddzia\u0142u przeprawi\u0142 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 w lubelskie. P\u00f3\u017aniej zn\u00f3w powr\u00f3ci\u0142 w sandomierskie i dowodzi\u0142 powsta\u0144czym Pu\u0142kiem Opoczy\u0144skim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>10 marca<\/strong> <strong>1864 \u2013 Opoczno (miasto)<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W okresie przeprowadzania przez Rosjan ob\u0142awy na powsta\u0144c\u00f3w w opatowskiem, kolumny rosyjskie odkry\u0142y pod Opocznem nowy oddzia\u0142 Bezkiszkina, kt\u00f3ry jednak cofn\u0105\u0142 si\u0119 spod miasta przed nadchodz\u0105cymi przewa\u017caj\u0105cymi liczebnie si\u0142ami nieprzyjaciela.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ostatni\u0105 wi\u0119ksz\u0105 potyczk\u0119 na terenie by\u0142ego powiatu opoczy\u0144skiego stoczy\u0142 <strong>30 kwietnia 1864<\/strong> pod <strong>\u017bele\u017anic\u0105 ko\u0142o Przedborza<\/strong> oddzia\u0142 \u017candarmerii narodowej dowodzony przez Junosz\u0119. Szwadron Junoszy w sile 94 dobrze uzbrojonych, dzielnych i gotowych na wszystko starych kawalerzyst\u00f3w \u015bwietnie poradzi\u0142 sobie z rosyjsk\u0105 kolumn\u0105 majora Przewali\u0144skiego z\u0142o\u017con\u0105 z 40 u\u0142an\u00f3w, 40 dragon\u00f3w i 50 kozak\u00f3w.<\/p>\n<p>Ostatnie starcie powsta\u0144c\u00f3w styczniowych w Opoczy\u0144skiem odby\u0142o si\u0119 <strong>4 maja 1864<\/strong> w <strong>Glinianym Lesie<\/strong>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Warto doda\u0107, \u017ce w\u0105tki zwi\u0105zane z powstaniem styczniowym na Ziemi Opoczy\u0144skiej pojawi\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych pami\u0119tnikach i publikacjach historycznych dotycz\u0105cych tego okresu. R\u00f3wnie\u017c w literaturze. Na przyk\u0142ad w rozdziale II \u201eWiernej rzeki\u201d, Stefan \u017beromski wspomina wi\u0119zienie w Opocznie.<\/p>\n<p>Postaci walcz\u0105cego pod Opocznem Matwieja Bezkiszkina po\u015bwi\u0119cony jest inny utw\u00f3r S. \u017beromskiego, niedoko\u0144czony niestety i nie zachowany poemat \u201eBezkiszkin\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"text-decoration: underline;\">\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n<p><em><span style=\"text-decoration: underline;\">\u0179r\u00f3d\u0142o:<br \/>\n<\/span><\/em>&#8211; <em>Bitwy i potyczki 1863-1864 \u2013 na podstawie materya\u0142\u00f3w drukowanych i r\u0119kopi\u015bmiennych <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0 Muzeum Narodowego w Rapperswilu opracowa\u0142 Stanis\u0142aw Zieli\u0144ski, bibliotekarz muzeum<\/em>,<\/p>\n<p>Muzeum Narodowe w Rapperswilu, Rapperswil 1903<\/p>\n<p>&#8211; Lidia \u015awi\u0105tek: <em>Z dziej\u00f3w Powstania Styczniowego na Ziemi Opoczy\u0144skiej<\/em>,<\/p>\n<p>http:\/\/opoczno.republika.pl\/pstyczniowe.html<\/p>\n<p>&nbsp;<!--:--><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>30 czerwca 1863 \u2013 Go\u017adzik\u00f3w, obw\u00f3d \/powiat\/ opoczy\u0144ski &nbsp; Niewielki konny oddzia\u0142 \u017candarmerii narodowej dowodzony przez Kazimierza Wi\u015bniewskiego, cie\u015bl\u0119 z Jarz\u0119bowa, stoczy\u0142 walk\u0119 z kolumnami rosyjskimi Assjewa i chor\u0105\u017cego Schmita. Potyczka oddzia\u0142u, kt\u00f3ry od kilku tygodni n\u0119ka\u0142 Moskali na Ziemi Opoczy\u0144skiej, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kl\u0119sk\u0105 i rozbiciem Polak\u00f3w. Dow\u00f3dca oddzia\u0142u dosta\u0142 si\u0119 do niewoli rosyjskiej i [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-953","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=953"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/953\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}