{"id":962,"date":"2013-01-28T14:01:25","date_gmt":"2013-01-28T14:01:25","guid":{"rendered":"http:\/\/polonus.sk\/?p=962"},"modified":"2013-01-28T14:01:25","modified_gmt":"2013-01-28T14:01:25","slug":"najdolezitejsie-osobnosti-januaroveho-povstania-na-zemi-opoczynskej-cast-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/najdolezitejsie-osobnosti-januaroveho-povstania-na-zemi-opoczynskej-cast-3\/","title":{"rendered":"Najd\u00f4le\u017eitej\u0161ie osobnosti janu\u00e1rov\u00e9ho povstania na Zemi Opoczy\u0144skej \/ \u010das\u0165 3 \/"},"content":{"rendered":"


\n\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a kiedy\u015b niech powstanie m\u015bciciel z naszych ko\u015bci<\/em><\/p>\n

Publius Wergilius Maro \u2013 Eneida, Ksi\u0119ga IV<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Antoni Jeziora\u0144ski<\/strong> (1821\u20131882), polski patriota i dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, genera\u0142 powstania styczniowego.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 13 czerwca 1821 w rodzinie frankistowskiej. By\u0142 synem Franciszka Ksawerego Jeziora\u0144skiego (1785-1856) i Marianny Zagrodzkiej (1802- ?). Jego przodkowie byli \u017bydami, kt\u00f3rzy w 1759 roku przyj\u0119li chrzest we Lwowie.<\/p>\n

Wzi\u0105\u0142 aktywny udzia\u0142 w wydarzeniach rewolucyjnych Wiosny Lud\u00f3w na terenie Galicji, gdzie przedosta\u0142 si\u0119 w maju 1848 roku z zaboru rosyjskiego. Jesieni\u0105 wspominanego roku by\u0142 instruktorem Gwardii Narodowej w Kro\u015bnie (pa\u017adziernik 1848). St\u0105d uda\u0142o mu si\u0119 zbiec przed aresztowaniem na pobliskie W\u0119gry. Tutaj wst\u0105pi\u0142 do uformowanego przez genera\u0142a J\u00f3zefa Wysockiego Legionu Polskiego na W\u0119grzech. Wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kampanii w\u0119gierskiej na S\u0142owacji (\u00f3wczesne G\u00f3rne W\u0119gry). Po przegranej przez powsta\u0144c\u00f3w w\u0119gierskich bitwie pod Temeszwarem (rum. Timi\u015foara<\/em>) i\u00a0upadku rewolucji na W\u0119grzech, przekroczy\u0142 wraz z innymi legionistami polskimi granic\u0119 tureck\u0105. Zosta\u0142 internowany. Kampani\u0119 w\u0119giersk\u0105 zako\u0144czy\u0142 w stopniu porucznika piechoty1)<\/sup>. Podczas internowania przyj\u0105\u0142 propozycj\u0119 s\u0142u\u017cby w wojsku tureckim. Powierzono mu renowacj\u0119 twierdzy w Belgradzie. Podczas wojny krymskiej (1853-1856) s\u0142u\u017cy\u0142 w oddziale genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego (1803-1868).<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. Zosta\u0142 aresztowany przez Rosjan (1856). Z wi\u0119zienia wydosta\u0142 si\u0119 za por\u0119czeniem. Wkr\u00f3tce jednak zosta\u0142 ponownie aresztowany (1862) i osadzony w X Pawilonie cytadeli warszawskiej.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1863 roku otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na naczelnika wojennego powiatu rawskiego w Mazowieckiem. Zorganizowa\u0142 oddzia\u0142 powsta\u0144czy w sile 400 ludzi w lasach ko\u0142o Jeruzala na kt\u00f3rego czele dokona\u0142 udanego uderzenia na Raw\u0119 Mazowieck\u0105 (4 lutego 1863). Podczas ataku na miasto zdoby\u0142 miejscowe rosyjskie koszary wojskowe, pobi\u0142 ich za\u0142og\u0119, zdoby\u0142 cenn\u0105 bro\u0144 i pojma\u0142 je\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

W ko\u0144cu lutego 1863 wraz z oddzia\u0142em zosta\u0142 podporz\u0105dkowany pod rozkazy genera\u0142a Mariana Langiewicza. Prowadzi\u0142 dzia\u0142ania partyzanckie najpierw w Mazowieckiem a p\u00f3\u017aniej w Sandomierskiem i Ma\u0142opolskiem. Wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w licznych potyczkach i starciach powsta\u0144czych z nieprzyjacielem, m.in. w bitwie pod Pieskow\u0105 Ska\u0142\u0105 i Ska\u0142\u0105. Poniewa\u017c nie zgadza\u0142 si\u0119 z dyktatur\u0105 Langiewicza, po por\u00f3\u017cnieniu z dyktatorem powstania, uda\u0142 si\u0119 do Galicji.<\/p>\n

W marcu 1863 by\u0142 naczelnikiem wojennym wojew\u00f3dztwa lubelskiego. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej wkroczy\u0142 ze swoim oddzia\u0142em (ok. 800 ludzi) do Kr\u00f3lestwa Polskiego i pobi\u0142 Rosjan pod Kobylank\u0105 (1 maja 1863). Niestety w wyniku poniesienia znacznych strat, zmuszony by\u0142 ponownie przej\u015b\u0107 do Galicji. Ukrywa\u0142 si\u0119 przed policj\u0105 w Chrewcie gdzie zosta\u0142 aresztowany. Po odzyskaniu wolno\u015bci (1865) wyjecha\u0142 do Francji i przebywa\u0142 w Pary\u017cu. Ostatecznie powr\u00f3ci\u0142 do kraju i osiad\u0142 we Lwowie (1873). Tam r\u00f3wnie\u017c zmar\u0142. Pochowany zosta\u0142 na Cmentarzu \u0141yczakowskim.<\/p>\n

By\u0142 \u017conaty z Natali\u0105 z Horbowskich (\u015blub w 1860) z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 Mari\u0119.<\/p>\n

______________________________________<\/p>\n

1) J\u00f3zef Wysocki: Pami\u0119tnik jenera\u0142a Wysockiego dow\u00f3dcy Legionu Polskiego na W\u0119grzech\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 z czasu kampanii w\u0119gierskiej w roku 1848 i 1849<\/em>, Pozna\u0144 1850, Drukiem<\/p>\n

W. Stefa\u0144skiego<\/p>\n

 <\/p>\n

\n

 <\/p>\n

Jan Rudowski <\/strong>herbu Prus II \/Wilkoczesy\/ (1840-1905), oficer wojsk polskich okresu powstania styczniowego, pu\u0142kownik, dow\u00f3dca Pu\u0142ku Opoczy\u0144skiego.<\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 18 lutego 1840 w Rumoce (pow. M\u0142awa) w rodzinie Ignacego Rudowskiego (1790-1841) i Julianny z Ro\u015bciczewskich (1806-1841).<\/p>\n

Kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w domu rodzinnym a p\u00f3\u017aniej w szkole w M\u0142awie. W chwili wybuchu powstania styczniowego odbywa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105. S\u0142u\u017cy\u0142 w wojsku carskim jako junkier, podchor\u0105\u017cy batalionu strzelc\u00f3w celnych Po\u0142ockiego pu\u0142ku piechoty w Piotrkowie Trybunalskim. Zbieg\u0142 z wojska i 3 lutego 1863 przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do powsta\u0144c\u00f3w Ignacego Zawadzkiego. Wkr\u00f3tce zosta\u0142 ranny w bok w bitwie. Po wyleczeniu z odniesionych ran przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 wraz z ca\u0142ym oddzia\u0142em do Dionizego Czachowskiego. W szeregach partii Czachowskiego walczy\u0142 z Rosjanami na terenie radomskiego. U Czachowskiego odby\u0142 wszytkie bitwy oddzia\u0142u. Mimo m\u0142odego wieku wykaza\u0142 si\u0119 w walkach znaczn\u0105 odwag\u0105 i waleczno\u015bci\u0105. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce szybko awansowa\u0142. Obj\u0105\u0142 te\u017c dow\u00f3dztwo kompanii strzelc\u00f3w.<\/p>\n

Po bitwie pod Solcem zmuszony by\u0142 uda\u0107 si\u0119 w Lubelskie w celu uzupe\u0142nienia broni, amunicji, odzie\u017cy i wszystkiego co oddzia\u0142 potrzebowak do kontynuowania walki. W Lubelskiem wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w potyczce pod Che\u0142mem. W sierpniu 1863 r. awansowa\u0142 na \u00a0majora. Jednocze\u015bnie otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na naczelnika wojennego powiatu radomskiego i opoczy\u0144skiego. W zwi\u0105zku z now\u0105 funkcj\u0105 powr\u00f3ci\u0142 w Sandomierskie. Skierowa\u0142 si\u0119 w Opoczy\u0144skie, gdzie L. \u017bychli\u0144ski formowa\u0142 nad Pilic\u0105 oddzia\u0142 \u201eDzieci warszawskich\u201d. Po drodze star\u0142 si\u0119 z Rosjanami pod Kowal\u0105 i Wirem. Bra\u0142 udzia\u0142\u00a0 w zwyci\u0119skiej bitwie pod Oss\u0105 po kt\u00f3rej manewrowa\u0142 z oddzia\u0142em w okolicach Radomia, Szyd\u0142owca, Ko\u0144skich i Opoczna. Pokona\u0142 Asiejewa pod Bli\u017cynem. Tam r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142 rany w praw\u0105 r\u0119k\u0119. Os\u0142ania\u0142 od strony Opczna, Ko\u0144skich i Szyd\u0142owca oddzia\u0142 gen. Hauke-Bosaka przybywaj\u0105cy w Sandomierskie. W tym samym czasie otrzyma\u0142 awans na podpu\u0142kownika. Na prze\u0142omie 1863 i 1864 roku powierzony zosta\u0142 uformowaniem Pu\u0142ku Opoczy\u0144skiego Dywizji Sandomierskiej, kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 i uzupe\u0142ni\u0142 na wiosn\u0119 masowym ochotnikiem. Po kl\u0119sce opatowskiej dowodzi\u0142 jedyn\u0105 regularn\u0105 formacj\u0105 powsta\u0144cz\u0105 w Radomskiem i Opoczy\u0144skiem. Mimo ogromnych trudno\u015bci dowodzony przez niego pu\u0142k walczy\u0142 z Rosjanami prawie do ko\u0144ca powstania. Bi\u0142 si\u0119 z nimi m.in. pod Suchedniowem, Opocznem, Bli\u017cynem, W\u0105chockiem, Odrow\u0105\u017cem, Radkowicami. W jednej z potyczek zosta\u0142 ranny i wzi\u0119ty do niewoli przez rosyjskich dragon\u00f3w. Jako by\u0142emu oficerowi Imperium Rosyjskiego grozi\u0142 mu s\u0105d polowy i skazanie na kar\u0119 \u015bmierci. Jednak \u017co\u0142nierze jego eskorty odwa\u017cnie zaatakowali powracaj\u0105cych z potyczki dragon\u00f3w i uwolnili z niewoli.<\/p>\n

W obliczu nieodwracalnej kl\u0119ski i upadku powstania, jako jeden z ostatnich dow\u00f3dc\u00f3w rozwi\u0105za\u0142 podleg\u0142y sobie oddzia\u0142 i przeszed\u0142 do Galicji. \u015awiadomy niemo\u017cliwo\u015bci powrotu w rodzinne strony uda\u0142 si\u0119 na emigracj\u0119 do Francji. Nast\u0119pnie pojawi\u0142 si\u0119 na Pomorzu gdzie administrowa\u0142 jeden z maj\u0105tk\u00f3w. Niestety podczas jakiego\u015b polowania \u015bmiertelnie postrzeli\u0142 niemieckiego gajowego co zmusi\u0142o go do opuszczenia Pomorza. Osiad\u0142 we Lwowie i zajmowa\u0142 si\u0119 administracj\u0105 d\u00f3br ksi\u0105\u017c\u0105t Sapieh\u00f3w. Tam r\u00f3wnie\u017c o\u017ceni\u0142 si\u0119 w 1870 roku ze Stanis\u0142aw\u0105 Narzymsk\u0105 z kt\u00f3r\u0105 mia\u0142 dwie c\u00f3rki (Wanda, Kazimiera) i jednego syna (Micha\u0142).<\/p>\n

Zmar\u0142 przypuszczalnie w maju 1905 roku w Ropczycach (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 te\u017c Lw\u00f3w).<\/p>\n

 <\/p>\n

Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/span><\/p>\n

– J\u00f3zef Wysocki: Pami\u0119tnik jenera\u0142a Wysockiego dow\u00f3dcy Legionu Polskiego na W\u0119grzech\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n

\u00a0 z czasu kampanii w\u0119gierskiej w roku 1848 i 1849<\/em>, Pozna\u0144 1850, Drukiem W. Stefa\u0144skiego<\/p>\n

– Witold D\u0105bkowski: Matwiej Bezkiszkin i\u00a0ostatnia faza powstania styczniowego w <\/em><\/p>\n

Opoczy\u0144skiem<\/em>, Przegl\u0105d Historyczny Tom LXVIII Zeszyt 3, Warszawa 1977, str. 471-485<\/p>\n

– Jan Rudowski: Walki w Sandomierskiem i Lubelskiem<\/em>, \u201eW <\/em>czterdziest\u0105 rocznic\u0119 powstania<\/p>\n

styczniowego 1863-1903\u201d, Komitet Wydawniczy, Lw\u00f3w 1903, str. 403-405<\/p>\n

– Bitwy i potyczki 1863-1864 \u2013 na podstawie materya\u0142\u00f3w drukowanych i r\u0119kopi\u015bmiennych <\/em><\/p>\n

\u00a0 Muzeum Narodowego w Rapperswilu opracowa\u0142 Stanis\u0142aw Zieli\u0144ski, bibliotekarz muzeum<\/em>,<\/p>\n

Muzeum Narodowe w Rapperswilu, Rapperswil 1903<\/p>\n

– http:\/\/powstanie1863.zsi.kielce.pl\/index.php?id=p10<\/p>\n

– http:\/\/powstanie1863.zsi.kielce.pl\/index.php?id=a09<\/p>\n

– http:\/\/www.ogrodywspomnien.pl\/index\/abuse\/d\/8792<\/p>\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 a kiedy\u015b niech powstanie m\u015bciciel z naszych ko\u015bci Publius Wergilius Maro \u2013 Eneida, Ksi\u0119ga […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-962","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nezaradene"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=962"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/962\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}