\nPosz\u0142a m\u0142\u00f3d\u017a do lasu,<\/p>\n
Pustk\u0105 stoj\u0105 dwory,<\/p>\n
Pozosta\u0142 pod strzech\u0105<\/p>\n
Kto stary, lub chory.<\/p>\n
Maria Konopnicka \u2013 Rok 1863<\/em><\/p>\n <\/p>\n Pu\u0142k Opoczy\u0144ski<\/strong> utworzony zosta\u0142 przez pp\u0142k Jana Rudowskiego na podstawie rozkazu gen. J\u00f3zefa Hauke Bosaka z 10 stycznia 1864 roku w ramach Dywizji Sandomierskiej II Korpusu \u201eKrakowskiego\u201d .<\/p>\n Uformowany by\u0142 z lu\u017anych lub wcze\u015bniej rozbitych przez Rosjan oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych i uzupe\u0142niony p\u00f3\u017aniej przez ochotnika. Wed\u0142ug przewidywanego przez gen. Hauke-Bosaka schematu organizacyjnego mia\u0142 posiada\u0107:<\/p>\n – dwa bataliony piechoty<\/p>\n – batalion kosynier\u00f3w<\/p>\n – batalion rezerwowy<\/p>\n – szwadron jazdy.<\/p>\n Batalion tworzy\u0107 mia\u0142y 4 kompanie w liczbie 5 oficer\u00f3w i 74 szeregowc\u00f3w.<\/p>\n Dow\u00f3dztwo pierwszego batalionu i jednocze\u015bnie ca\u0142ego pu\u0142ku gen. Hauke-Bosak powierzy\u0142 pp\u0142k Janowi Rudowskiemu. W przypadku drugiego batalionu ograniczy\u0142 si\u0119 tylko do wskazania p.o. dow\u00f3dcy w osobie kapitana Koroniewicza.<\/p>\n W rzeczywisto\u015bci Pu\u0142k Opoczy\u0144ski tworzy\u0142:<\/p>\n – 1 kadrowy batalion strzelc\u00f3w<\/span>, b\u0119d\u0105cy liczebnie i bojowo najbardziej warto\u015bciowym<\/p>\n oddzia\u0142em powsta\u0144czym, pod dow\u00f3dztwem majora Matwieja Bezkiszkina, w kt\u00f3rego sk\u0142ad<\/p>\n wchodzi\u0142a:<\/p>\n – 1 kompania \u2013 dow\u00f3dca kapitan W\u0142adys\u0142aw Ciep\u0142y<\/p>\n – 2 kompania \u2013 dow\u00f3dca kapitan Ryszard Rz\u0105\u015bnicki 1<\/sup> (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 kapitan Bereza 2<\/sup>).<\/p>\n O innych kompaniach wspominanego batalionu, o ile w og\u00f3le istnia\u0142y, nic nie wiadomo.<\/p>\n – 2 batalion strzelc\u00f3w<\/span> dowodzony (od marca 1864) przez kapitana Waltera, oficera<\/p>\n kadrowego by\u0142ego Pu\u0142ku Miechowskiego rozbitego pod Opatowem (21.02.1864); przed<\/p>\n Walterem jako dow\u00f3dc\u0119 batalionu wspomina si\u0119 nieznanego bli\u017cej Majewskiego 3<\/sup>.<\/p>\n – 3 batalion<\/span> dowodzony przez majora Mieczys\u0142awa Szemiota, by\u0142ego oficera rosyjskiego<\/p>\n – szwadron jazdy<\/span> rotmistrza Juliusza Solbacha (lub Selbacha, inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 te\u017c Stanis\u0142aw<\/p>\n Solbach, Zollbach 4<\/sup>)<\/p>\n – osobista eskorta dow\u00f3dcy pu\u0142ku<\/span> (pp\u0142k Jana Rudowskiego) w liczbie 50 kawalerzyst\u00f3w,<\/p>\n dowodzona przez porucznika Kornieja Minaty, by\u0142ego szeregowca Wo\u0142y\u0144skiego Pu\u0142ku<\/p>\n U\u0142an\u00f3w, kt\u00f3ry podczas walk powsta\u0144czych awansowa\u0142 na oficera (inne \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 te\u017c<\/p>\n porucznik Minetti 5<\/sup>).<\/p>\n \u017badne ze znanych \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych nie odnotowuje istnienie zak\u0142adanego przez gen. Hauke \u2013 Bosaka, batalionu kosynier\u00f3w. W Pu\u0142ku Opoczy\u0144skim Jana Rudowskiego przypuszczalnie wi\u0119c formacji kosynier\u00f3w nie by\u0142o.<\/p>\n Kadr\u0119 dow\u00f3dcz\u0105 i oficersk\u0105 pu\u0142ku tworzyli przewa\u017cnie byli zawodowi oficerowie rosyjscy, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w dobrowolnie\u00a0 przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do powstania.<\/p>\n Mimo ogromnych k\u0142opot\u00f3w i nie sprzyjaj\u0105cych okoliczno\u015bci, Rudowskiemu i jego oficerom uda\u0142o si\u0119 utworzy\u0107 podstawy pu\u0142ku i przygotowa\u0107 go do przyj\u0119cia wiosn\u0105 1864 nowego masowego ochotnika.<\/p>\n Poszczeg\u00f3lne bataliony operowa\u0142y przewa\u017cnie w lasach powiatu opoczy\u0144skiego i opatowskiego. Pierwszy batalion kadrowy Bezkiszkina przebywa\u0142 w okolicy Samsonowa, drugi batalion w okolicy Ko\u0144skich, trzeci natomiast ko\u0142o W\u0105chocka. Jedynie eskorta dow\u00f3dcy pu\u0142ku przesuwa\u0142a si\u0119 z obozu do obozu.<\/p>\n Poszczeg\u00f3lne formacje Pu\u0142ku Opoczy\u0144skiego do\u015b\u0107 d\u0142ugo wlaczy\u0142y i n\u0119ka\u0142y nieprzyjaciela. Nie by\u0142y jednak w stanie odwr\u00f3ci\u0107 nieuniknionej kl\u0119ski powstania. Podobnie jak inne oddzia\u0142y powsta\u0144cze, zosta\u0142y w ko\u0144cu pokonane, rozbite i rozproszone przez lepiej uzbrojonych, wyszkolonych i liczebnie przewa\u017caj\u0105cych Rosjan.<\/p>\n I tak 10 marca 1864 rosyjskiej lotnej kolumnie porucznika Medianowa uda\u0142o si\u0119 zaskoczy\u0107 obozuj\u0105cy w lasach pod W\u0105chockiem szwadron jazdy rotmistrza Solbacha z reszt\u0105 jazdy sandomierskiej oraz trzeci batalion majora Szemiota. Rosyjscy dragoni i kozacy pobili powsta\u0144c\u00f3w. Sze\u015b\u0107dziesi\u0105ciu z nich, \u0142\u0105cznie z dow\u00f3dc\u0105 szwadronu poleg\u0142o na miejscu, mn\u00f3stwo by\u0142o rannych a trzydziestu dosta\u0142o si\u0119 do niewoli. Po kl\u0119sce powsta\u0144c\u00f3w szwadron jazdy i trzeci batalion Pu\u0142ku Opoczy\u0144skiego w\u0142a\u015bciwie przesta\u0142y istnie\u0107. Co prawda major Szemiot z resztk\u0105 oca\u0142a\u0142ych \u017co\u0142nierzy pr\u00f3bowa\u0142 jeszcze walczy\u0107, ale 19 kwietnia 1864 zosta\u0142 pokonany w potyczce pod Radkowicami przez oddzia\u0142 majora Bergmana. Sam Szemiot poleg\u0142 wraz z czterema innymi oficerami batalionu. Tym samym rzeci batalion ostatecznie przesta\u0142 istnie\u0107.<\/p>\n 9 kwietnia 1864 roku rosyjska kolumna dowodzona przez majora Zagria\u017cskiego rozbi\u0142a w lesie pod Klinowem 6<\/sup> drugi batalion kapitana Waltera w sile 60 ludzi. W potyczce zgin\u0119\u0142o wielu powsta\u0144c\u00f3w a kilkudziesi\u0119ciu dosta\u0142o si\u0119 do niewoli. W ten spos\u00f3b kolejna formacja Pu\u0142ku Opoczy\u0144skiego przesta\u0142a istnie\u0107.<\/p>\n Na polu walki pozosta\u0142 jedynie pierwszy kadrowy batalion strzelc\u00f3w majora Bezkiszkina i niewielka eskorta dow\u00f3dcy pu\u0142ku.<\/p>\n Oddzia\u0142 Bezkiszkina do\u015b\u0107 d\u0142ugo szcz\u0119\u015bliwie unika\u0142 ob\u0142aw i po\u015bcig\u00f3w. Jednak wraz z przybywaj\u0105cymi dniami topnia\u0142y jego szeregi jak \u015bnieg na wiosn\u0119. Rosjanom w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 wytropi\u0107 i schwyta\u0107 jego dow\u00f3dc\u0119. Dok\u0142adne okoliczno\u015bci ko\u0144ca pierwszego batalionu i pojmania majora Bezkiszkina nie s\u0105 znane. Ze \u017ar\u00f3de\u0142 rosyjskich wiadomo tylko, \u017ce Bezkiszkin pojmany zosta\u0142 27 kwietnia 1864 w jakiej\u015b le\u015bnicz\u00f3wce przez kozak\u00f3w pp\u0142k Zankisowa, kt\u00f3rych wcze\u015bniej 16 marca 1864 pokona\u0142 w Bli\u017cynie 7<\/sup>.<\/p>\n Z raportu Zankisowa z czerwca 1864 roku do radomskiego naczelnika wojennego gen. Bellagarde wynika, \u017ce oficerowie i kozacy jego liniowej sotni z Kuba\u0144skiego kozackiego dywizjonu Sigidowa, wykaza\u0107 musieli si\u0119 przy pojmaniu Bezkiszkina szczeg\u00f3ln\u0105 odwag\u0105 i po\u015bwi\u0119ceniem, poniewa\u017c ten strzela\u0142 do nich z dw\u00f3ch rewolwer\u00f3w.<\/p>\n Major Bezkiszkin trafi\u0142 pod wojskowy s\u0105d polowy w Radomiu, kt\u00f3ry skaza\u0142 go na \u015bmier\u0107. Bohaterski oficer poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 na szubienicy 17 maja 1864.<\/p>\n Po ko\u0144cu pierwszego batalionu, widz\u0105c beznadziejno\u015b\u0107 kontynuowania walki powsta\u0144czej, dow\u00f3dca pu\u0142ku Jan Rudowski zdecydowa\u0142 4 maja 1864 o rozwi\u0105zaniu formacji i opuszczeniu Sandomierskiego. Uda\u0142o mu si\u0119 przedosta\u0107 do Galicji i do\u017cy\u0107 spokojnej staro\u015bci. Inni dow\u00f3dcy mieli mniej szcz\u0119\u015bcia. Dow\u00f3dc\u0119 jego eskorty por. Kornieja Minaty Rosjanie aresztowali podczas pr\u00f3by przej\u015bcia kordonu granicznego pod fa\u0142szywym dokumentem wystawionym na nazwisko Zawadzki. Zosta\u0142 os\u0105dzony i stracony w Radomiu (27.06.1864).<\/p>\n Tak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 walka Pu\u0142ku Opoczy\u0144skiego jako formacji powsta\u0144czej.<\/p>\n Warto jeszcze doda\u0107, \u017ce wspominan\u0105 Dywizj\u0119 Sandomiersk\u0105 II Korpusu \u201eKrakowskiego\u201d tworzy\u0142y nast\u0119puj\u0105ce formacje:<\/p>\n – Pu\u0142k Opoczy\u0144ski (pp\u0142k Rudowski)<\/p>\n – Pu\u0142k Radomski<\/p>\n – Pu\u0142k Opatowski<\/p>\n – Pu\u0142k Sandomierski<\/p>\n – kawalerii dywizji (mjr. Markiewicz)<\/p>\n – artyleria dywizji.<\/p>\n Waldemar Ireneusz Oszcz\u0119da<\/em><\/p>\n __________________________<\/p>\n \u00a0<\/sup><\/p>\n 1<\/sup> Bitwy i potyczki 1863-1864 \u2013 na podstawie materya\u0142\u00f3w drukowanych i r\u0119kopi\u015bmiennych <\/em><\/p>\n \u00a0\u00a0 Muzeum Narodowego w Rapperswilu opracowa\u0142 Stanis\u0142aw Zieli\u0144ski, bibliotekarz muzeum<\/em>,\u00a0\u00a0 <\/em><\/p>\n Muzeum Narodowe w Rapperswilu, Rapperswil 1903<\/p>\n 2 <\/sup>Franciszek Wojciechowski, r\u0119kopis wspomnie\u0144 powsta\u0144czych spisanych ok. 1917 roku dla<\/p>\n prezesa Radomskiego Ko\u0142a Weteran\u00f3w 1863 r., J\u00f3zefa Wojdackiego<\/p>\n 3 <\/sup>Franciszek Wojciechowski, r\u0119kopis wspomnie\u0144 powsta\u0144czych spisanych ok. 1917 roku dla<\/p>\n prezesa Radomskiego Ko\u0142a Weteran\u00f3w 1863 r., J\u00f3zefa Wojdackiego; wzmiankowany te\u017c<\/p>\n po\u015brednio \u2013 WAP Radom, Naczelnik Wojenny 46<\/p>\n 4 <\/sup>http:\/\/powstanie1863.zsi.kielce.pl\/index.php?id=n16<\/p>\n 5<\/sup> Franciszek Wojciechowski, r\u0119kopis wspomnie\u0144 powsta\u0144czych spisanych ok. 1917 roku …<\/p>\n 6 <\/sup>Stanis\u0142aw Zieli\u0144ski w opracowaniu \u201eBitwy i potyczki 1863-1864 …<\/em>\u201d \/Rapperswill 1903\/<\/p>\n wspomina Klinowo (Opoczy\u0144ski las).<\/p>\n \u00a0\u00a0 <\/strong>Jak podaje strona internetowa: www.powstanie1863.muzeumhistoriikielc.pl opracowana<\/p>\n przez Jerzego Kowalczyka przy opisie mogi\u0142y powsta\u0144czej w Prymusowej Woli, na<\/p>\n podstawie opracowania S. Zieli\u0144skiego i bada\u0144 Jana Piotra Dekowskiego opublikowanych<\/p>\n w publikacji \u201ePowstanie Styczniowe 1863-1864 w Tomaszowie Mazowieckim i s\u0105siednich <\/em><\/p>\n \u00a0\u00a0 powiatach<\/em>\u201d \/Tomasz\u00f3w Mazowiecki 1938, Druk. F. Pruski, s. 11-13\/ przyj\u0119to, \u017ce<\/p>\n wspominana potyczka oddzia\u0142u kpt. Waltera z kolumn\u0105 rosyjsk\u0105 pp\u0142k Zagria\u017cskiego<\/p>\n odegra\u0142a si\u0119 w lesie mi\u0119dzy Prymusow\u0105 Wol\u0105 i Klinami Januszewskimi. Cia\u0142a powsta\u0144c\u00f3w<\/p>\n poleg\u0142ych pod Klinami z\u0142o\u017cone mia\u0142y by\u0107 w bratniej mogile w lesie pod Prymusow\u0105 Wol\u0105.<\/p>\n Natomiast Jan Kulpi\u0144ski, historyk zajmuj\u0105cy si\u0119 okresem powstania styczniowego w<\/p>\n rejonie Bodzentyna, doszed\u0142 w swoich badaniach do wniosku ((Echo \u0141ysog\u00f3r<\/em>, Rok XVI nr<\/p>\n 4\/08 (123), Bodzentyn 2008, str. 14), \u017ce wymienione przez S. Zieli\u0144skiego \u201eKlinowo\u201d to<\/p>\n miejscowo\u015b\u0107 Klon\u00f3w k. Bodzentyna.<\/p>\n 7 <\/sup>Bitwy i potyczki 1863-1864<\/em>…<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Posz\u0142a m\u0142\u00f3d\u017a do lasu, Pustk\u0105 stoj\u0105 dwory, Pozosta\u0142 pod strzech\u0105 Kto stary, lub chory. Maria Konopnicka \u2013 Rok 1863 Pu\u0142k Opoczy\u0144ski utworzony zosta\u0142 przez pp\u0142k Jana Rudowskiego na podstawie rozkazu gen. J\u00f3zefa Hauke Bosaka z 10 stycznia 1864 roku w ramach Dywizji Sandomierskiej II Korpusu \u201eKrakowskiego\u201d . Uformowany by\u0142 z lu\u017anych lub wcze\u015bniej rozbitych […]<\/p>","protected":false},"author":63,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[],"class_list":["post-964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-z-dejin-polska-zaujimavosti-novinky-aktuality","category-waldemar-oszczeda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/63"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/964\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ozpolonus.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}