Spotkanie polskich rodzin i młodzieży w Zubercu na Orawie odbyło się w dniach 10–13 października 2025 r. w pensjonacie Josu w Zubercu. Celem projektu było wspieranie integracji rodzin i młodzieży polskiej mieszkającej na Słowacji, wzmocnienie ich tożsamości kulturowej, pogłębienie więzi międzypokoleniowych oraz umożliwienie uczestnikom poznania dziedzictwa kulturowego regionu Orava. Spotkanie stanowiło również okazję do wymiany doświadczeń między przedstawicielami społeczności polskiej oraz zacieśnienia relacji między Polakami mieszkającymi w różnych częściach Słowacji.

Impreza odbyła się w malowniczej okolicy orawskiej miejscowości Zuberec, w pensjonacie Josu. Należy podkreślić, że byliśmy bardzo zaskoczeni jakością usług, sympatyczną obsługą i wyśmienitym wyżywieniem w pensjonacie Josu w Zuberecu. Szczególnie dzieci miały wiele okazji do zabawy. W piątek odbył się wieczór towarzyski, poświęcony głównie sprawom organizacyjnym. Sobota była bardzo aktywna – odbyła się wycieczka autobusowa po Orawie z wizytą w Europejskim Centrum Kultury Dudziarskiej w Oravskiej Polhorze, które jest wyjątkową instytucją zajmującą się zachowaniem i promocją muzyki dudziarskiej w Europie. Na terenie Europejskiego Centrum Kultury Dudziarskiej znajduje się muzeum poświęcone muzyce dudziarskiej i jej historii, w którym wystawione są różne rodzaje dud, a ponadto inne powiązane artefakty oraz warsztat produkcji instrumentów muzycznych (dudy, fujary, flety). Wszystko to oraz fantastyczny wykład połączony z pokazami gry na różnych instrumentach muzycznych mieliśmy okazję zobaczyć. Trochę świeżego powietrza i wspaniałe widoki na Orava uczestnicy mogli podziwiać przy pomniku Rio de Klin w miejscowości Klin. Mieliśmy wrażenie, że nawet pomnik papieża Jana Pawła II sprawiał wrażenie, jakby papież Jan Paweł II uśmiechał się, widząc swoich rodaków. Z Klinu autobus skierował się do Krušetnicy, gdzie odwiedziliśmy Muzeum Kawy Oravacaffe. Jest to naprawdę wielka atrakcja i rzadkość. Gorąco polecamy Państwu wizytę w tym miejscu, ponieważ tak wiele informacji o kawie połączonych z degustacją lokalnie palonej kawy i muzeum – tego naprawdę nie znajdziecie Państwo w naszej części Europy. Wieczór upłynął pod znakiem programu towarzyskiego i dyskusji na temat działalności polskiej społeczności na Słowacji oraz wspólnej zabawy z polską diasporą i Międzynarodowym Stowarzyszeniem Odważne Kobiety, które miały swój program w Habovce i specjalnie przyjechały Państwa odwiedzić. W niedzielę uczestnicy mieli okazję wziąć udział w całodziennej konferencji w Habovce, w Juliáninom Dvore, zorganizowanej przez Międzynarodowe Stowarzyszenie OŻ. Większość skorzystała z tej okazji, ponieważ mogli spotkać Polaków z Włoch, Niemiec, Austrii, Polski i wysłuchać bardzo aktualnych wykładów. W poniedziałek po krótkiej ocenie wyruszyliśmy z Orava do domu. Spotkanie przyniosło wiele pozytywnych rezultatów: wzmocniło więzi społeczne między polskimi rodzinami mieszkającymi na Słowacji, umożliwiło młodzieży i dzieciom bliższe poznanie tradycji kulturowych regionu, wsparło dialog międzypokoleniowy i wymianę doświadczeń, stworzyło nowe kontakty do współpracy w ramach sieci polonijnej, przyczyniło się do promocji kultury i tradycji polskiej na Orawie.

Projekt „27. Spotkanie rodzin i młodzieży polskiej w Zubercu” został pomyślnie zrealizowany i osiągnął wyznaczone cele. Uczestnicy docenili wysoki poziom organizacji, przyjazną atmosferę i inspirujący program. OZ Polonus planuje kontynuować tę tradycję również w kolejnych latach, aby wzmocnić więzi społeczne i wspierać tożsamość kulturową mniejszości polskiej na Słowacji, co zależy od uzyskanego wsparcia. Ze względu na bardzo niskie wsparcie finansowe ze strony FNKNM liczba uczestników wyniosła 30 osób, w porównaniu z poprzednimi latami, kiedy to mogliśmy spotkać się w gronie 60 osób, a w dawnych czasach nawet 100-130. Niestety, odkąd polską kulturę wspiera Fundusz na rzecz Kultury Mniejszości Narodowych, a w komisji zatwierdzającej projekty większość stanowią przedstawiciele Polskiego Klubu w Bratysławie, wsparcie to maleje i maleje. Zgodnie z algorytmem oceniającym Klubu Polskiego, za cichą zgodą FNPKNM, w 2026 roku zatwierdzą nam prawdopodobnie wsparcie dla około 20 osób... Taki jest „charakter” Klubu Polskiego. Ale kto ma większość, ten decyduje o pieniądzach, a te w większości tradycyjnie zatwierdza sam dla siebie. Tak to chyba działa... Jesteśmy wdzięczni nawet za to, że zostało to zatwierdzone i że przynajmniej 30 osób z nas mogło spotkać się w gronie rodzinnym, ponieważ przez te lata funkcjonowania OZ Polonus jesteśmy już praktycznie „większą rodziną”.