Michal Peter Bohúň

      MICHAL PETER BOHÚŇ   

(1822-1879), słowacki malarz, litograf, pedagog.

Urodził się 29 IX 1822 w słowackiej miejscowości Veličná, na Orawie. Zmarł 20 V 1879 na zapalenie płuc w Białej (obecnie dzielnica Bielska–Białej), gdzie został pochowany na cmentarzu ewangelickim. Szkołę średnią ukończył na Gemerze (przyp.region Słowacji). W latach 1836–41 uczęszczał do liceum w spiskim mieście Levoča (pol.Lewocza), w 1841–43 skończył kurs prawniczy w liceum Kežmarok (pol.Kieżmark). Tam również podjął pierwsze próby malarskie. W latach 1843–45 i 1846–47 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w czeskiej Pradze, m.in. u prof. Christiana Rubena. W 1845 r. był uczniem praskiego litografa F. Šíry. Od 1847 r. działał na Słowacji. Rada miejska miasta Banská Bystrica (pol.Bańska Bystrzyca) odmówiła  jego prośbie i nie pozwoliła urządzić mu w tym mieście warsztat litograficzny i atelier malarski. Z tego powodu przeniósł się więc do miejscowości Lučivná (1848–54). Później w latach 1854–65 przebywał w mieście Liptovský Mikuláš (pol.Liptowski Mikołaj), gdzie był nauczycielem rysunku w ewangelickiej szkole dla dziewcząt. W 1865 r. z przyczyn ekonomicznych i społecznych przybył za namową przyjaciół (Salomon Kraus – bialski fotograf i malarz, Jakub Hönel – ewangelicki proboszcz w Białej) wraz z rodziną do Lipnika koło Białej w Galicji.

bohun

W latach 70.tych XIX w. jeszcze regularnie odwiedzał Słowację. Zmarł i został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Bielsku–Białej. Życie i działalność twórcza M. Bohúňa są ściśle związane z okresem przebudzenia świadomości narodowej Słowaków i ruchu organizowanego Ľ. Šturem. Aktywnie się do niego włączył jako działacz narodowy i artysta. Twórczość z lat 1846–50 cechują atrybuty ruchu narodowego co widoczne jest zwłaszcza w wyborze tematów i ich przedstawieniu. Patos tego okresu, romantyka i idealizacja zawiera seria postaci słowackiego ludu i portrety uczestników rewolucji wyobrażające ideał fizycznego piękna i moralnego bohatera narodowego. Od 1850 r. Bohúň zajmował się malarstwem portretowym, gdzie wytworzył typ reprezentacyjnego portretu przedstawicieli inteleligencji słowackiej i mieszczaństwa. W tej twórczości opierał się na współczesnych malarzach czeskich i słowackiej późnorenesansowej tradycji oraz portrecie klasyczno-empirycznym. Koncentrował się na psychologizacji modeli, którą pogłębiał zwłaszcza w końcowym okresie twórczości podkreślając głównie realistyczne rysy malowanych osób. Najbardziej znanymi postaciami słowackiego życia narodowego, które portretował, byli: S.Reuss, J.Kučera, J.Francisci, B.Nosák-Nezabudov, S.B.Hroboň i innych. Był jednym z członków założycieli Macierzy Słowackiej.

 

Literatura i źródła:

Oszczęda W., Zarębski M. A., Impresje Słowackie czyli Słowacja jeszcze bliżej, Staszów-Žilina 2001, str. 54

htttp://nimoz.pl/upload/wydawnictwa/…/muz_45-7.pdf

 

                                                                                                             Waldemar Ireneusz Oszczęda

 

                                                   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pridajte Komentár

Vaša e-mailová adresa nebude zverejnená. Vyžadované polia sú označené *

sk_SKSlovak

Z organizačných a technických dôvodov rušíme oslavy- Deň poľskej vlajky a poľskej diaspóra 18.5.2024 v Rajeckých Tepliciach. O náhradnom termíne Vás budeme informovať.